{"id":3972,"date":"2021-10-14T09:56:03","date_gmt":"2021-10-14T06:56:03","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=3972"},"modified":"2021-10-14T09:56:04","modified_gmt":"2021-10-14T06:56:04","slug":"odamlar-botqa-yeyishni-qachon-boshlagan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/odamlar-botqa-yeyishni-qachon-boshlagan\/","title":{"rendered":"Odamlar bo&#8217;tqa yeyishni qachon boshlagan?"},"content":{"rendered":"\n<p>Bo&#8217;tqa ziroatkorlik keng tarqalgan maskanlarda yashagan xalqlarda paydo bo&#8217;lgan eng qadimiy taom sanaladi. Qadimshunoslik tadqiqotlarining dalolat berishicha, odamzotga ma&#8217;lum bo&#8217;lgan deyarli barcha boshoqli o&#8217;simliklarning donlari bo&#8217;tqa-atala tayyorlash uchun xomashyo bo&#8217;lib xizmat qilgan. Biroq ulardan aksariyatining \u2014 guruch, marjumak, arpa, bug&#8217;doyning donlari odamzot qiyin hazm qiladigan yog&#8217;och bo&#8217;lib qoladigan to&#8217;ponga ega. Mana shuning uchun ham inson tegirmon toshi ixtiro qilinganidan keyin undan nafaqat bug\u2019doyni yanchishda, qolaversa donning qattiq po&#8217;stlog&#8217;idan ajratilgan yorma tayyorlashda ham foydalana boshladi. Qizig&#8217;i shundaki, avvaliga yormani qaynatmasdan, balki ancha vaqt suvda ivitib qo&#8217;yishardi. Donlar bo&#8217;kib ketar, ularning mag&#8217;zi yumshar va taom tayyorlashga yaroqli holga kelar edi. Olovdan foydalanish bor-yo&#8217;g&#8217;i mazkur jarayonni osonlashtirdi va jadallashtirdi, xolos. Asosiy boshoqli ekinlari javdar va arpadan iborat bo&#8217;lgan Rossiyada yorma tayyorlash uchun o&#8217;g&#8217;irdan foydalanishgan. Og&#8217;ir kelisopining zarbalari donning qimmatli mag&#8217;zini ochgancha qobiqni durust ketkizar edi. Maxsus mashinalar yordamida arpadan nainki arpa yormasi, qolaversa qobiqdan butunlay tozalangan don \u2014 perlovka tayyorlay boshladilar. Marvarid yormali oppoq chiroyli don hosil bo&#8217;ldi. Bu yormaning nomi esa lotincha &#8220;perlum&#8221; \u2014 marvarid so&#8217;zidan kelib chiqadi. Marjumak ham insonga qadim zamonlardan buyon ma&#8217;lum. Uning doni turli to&#8217;yimli moddalarga boy, marjumak yormasi \u2014 yadrisa tayyorlash uchun asos bo&#8217;lib xizmat qiladi. Marjumakning to&#8217;liq tozalangan donini esa \u2014 oqlangan yorma deb ataladi u \u2014 issiq holida, qolaversa sovuq sutda ivitib tanavvul qilsa ham bo&#8217;ladi. Bu bo&#8217;tqalar qadim-qadim zamonlardan beri ma&#8217;lum. Qadimshunoslar marjumak va arpa donini eng qadimiy madaniy qatlamlardan ham topishadi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bo&#8217;tqa ziroatkorlik keng tarqalgan maskanlarda yashagan xalqlarda paydo bo&#8217;lgan eng qadimiy taom sanaladi. Qadimshunoslik tadqiqotlarining dalolat berishicha, odamzotga ma&#8217;lum bo&#8217;lgan deyarli barcha boshoqli o&#8217;simliklarning donlari bo&#8217;tqa-atala tayyorlash uchun xomashyo bo&#8217;lib &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/odamlar-botqa-yeyishni-qachon-boshlagan\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":657,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[21],"tags":[],"class_list":["post-3972","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilasizmi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3972","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3972"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3972\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3974,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3972\/revisions\/3974"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/657"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3972"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3972"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3972"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}