{"id":4324,"date":"2021-10-17T19:18:01","date_gmt":"2021-10-17T16:18:01","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=4324"},"modified":"2025-10-28T13:28:20","modified_gmt":"2025-10-28T10:28:20","slug":"abdulla-toqay-kim-bolgan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/abdulla-toqay-kim-bolgan\/","title":{"rendered":"ABDULLA TO&#8217;QAY kim bo&#8217;lgan?"},"content":{"rendered":"\n<p>ABDULLA TO&#8217;QAY (taxallusi; asl ismi To&#8217;qaev Gabdulla Muhammadgarifovich) (1886.14.4, Qozon gubernyasi Qushlovich qishlog&#8217;i (Archa tumani) \u2014 1913.2.4, Qozon) \u2014 tatar shoiri, publitsist. 1902 yildan she&#8217;rlar yoza boshlagan. 1905 yil harf teruvchi bo&#8217;lib ishlagan. &#8220;Fiker&#8221; (Fikr) gazetasi va &#8220;Al-asr al-jadid&#8221; (&#8220;Yangi asr&#8221;) jurnaliga she&#8217;r, feleton va publitsistik maqolalar yozib turgan. Abdulla To\u2019qay 1907 yil G. Kamolov bilan hamkorlikda &#8220;Yashen&#8221; satirik jurnalida chiqaradi. 1910 yil &#8220;Yalt-yolt&#8221; jurnalida ishlaydi. Tatar xalqining ozodlik uchun kurashi &#8220;Ozodlik haqida&#8221;, &#8220;Tekinxo&#8217;rlarga&#8221;, &#8220;Dunyo bu&#8221;, &#8220;Ketmaymiz&#8221;, &#8220;Tovush&#8221;, &#8220;Turmush&#8221; kabi she&#8217;rlari, &#8220;Mahoraba va davlat dumasi&#8221; maqolasi va bo\u2019limida yorqin aks etgan. Abdulla To\u2019qay tatar adabiyotida tanqidiy realizmga, bolalar adabiyotiga asos soldi. Zamonaviy tatar adabiy tilini yaratuvchilardan biri bo&#8217;ldi. Taraqqiyotga to&#8217;sqinlik qiluvchi eskilik sarqitlariga, mutaassiblikka qarshi kurash, ilg&#8217;or ma&#8217;rifatparvarlik g&#8217;oyalarini ilgari surish shoir ijodining muhim mavzularidir. Abdulla To\u2019qay tatar she&#8217;riyatining g&#8217;oya va mazmunigagina emas, shakli, ifoda vositalariga ham yangiliklarni joriy qildi. Xususan, uning xalq ohanglari va qo&#8217;shiqlariga moslab yozgan she&#8217;rlarining ruhi Turkistondagi milliy, ijtimoiy uyg&#8217;onishga hamohang bo&#8217;ldi. Abdulla To\u2019qay she&#8217;rlari dastlab 1913 yilda o&#8217;zbek tiliga tarjima qilinib, darsliklarga kiritilgan (&#8220;Tuvgon til&#8221; \u2014 Avloniy, &#8220;Turkiy Guliston&#8221;, T., 1913 va boshqalar). Tataristonda Abdulla To&#8217;qay nomidagi respublika davlat mukofoti ta&#8217;sis etilgan (1966). Toshkentdagi ko&#8217;chalardan biriga Abdulla To\u2019qay nomi berilgan. As: tanlangan asarlar, T., 1961. Ad.: Nurullin I. 3., Abdulla To&#8217;qay (Adabiy portret), T., 1985.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>ABDULLA TO&#8217;QAY (taxallusi; asl ismi To&#8217;qaev Gabdulla Muhammadgarifovich) (1886.14.4, Qozon gubernyasi Qushlovich qishlog&#8217;i (Archa tumani) \u2014 1913.2.4, Qozon) \u2014 tatar shoiri, publitsist. 1902 yildan she&#8217;rlar yoza boshlagan. 1905 yil harf &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/abdulla-toqay-kim-bolgan\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3077,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[107],"tags":[],"class_list":["post-4324","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-a-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4324","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4324"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4324\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":162328,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4324\/revisions\/162328"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3077"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4324"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4324"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4324"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}