AVANGARDIZM (Fransuzcha avantgardiste) \u2014 1) 20-asr adabiyot va san’atida qator zamonaviy oqimlarning umumiy shartli nomi. Avangardizm tarafdorlari adabiyotni va san’atni tubdan yangilashni, uning shakli va ifodaviy imkoniyatlarini kengaytirishni o’z oldilariga maqsad qilib qo’ygan, avvalgi qaror topgan yunalishlar (shu jumladan, romantizm, realizm, impressionizm, neoklassisizm va boshqalar) ga tanqidiy yondashgan. Avangardizm namoyandalari san’atning predmetini ham, uslubini ham, shakl va mazmunni ham yangilashni o’zida ifoda etgan umumiy istak ostida birlashganlar. Bu yo’nalish taraqqiy etgan 1905-30 yillarda uning tamoyillari ekspressionizm, fovizm, kubizm, dadaizm, syurrealizm; adabiyotda \u2014 “ong oqimi”, futurizm, musiqada \u2014 dodekafoniya, atonallik va boshqalar kabi modernistik oqim va maktablarda, shuningdek ba’zi yirik so’z ustalarining ma’lum davrdagi ijodiy faoliyatida namoyon bo’ldi. Bir-biriga zid mayllar, turli ijtimoiy, g’oyaviy-estetik nuqtai nazarda turgan, ijodiy taqdiri bir-biriga o’xshamagan san’atkorlar Avangardizm (modernizm) ning umumiy oqimida to’qnashdi. Davrning eng o’tkir ijtimoiy qarama-qarshiliklari Avangardizm ziddiyatlarida o’z aksini topdi. Ba’zi yirik san’atkorlar ijodlarining dastlabki davrida Avangardizmga moyil bo’lganlar (masalan, P. Elyuar \u2014 Frantsiya; V. Nezval \u2014 Chexoslovakiya; V. Brext, I. Bexer, X. Eysler \u2014 Germaniya; D. Rivera \u2014 Meksika; V. Mayakovskiy, D. Shostakovich \u2014 Rossiya). Jahon adabiyoti va san’atining ko’pgina zabardast vakillari Avangardizm tajribalariga asoslanib, zamonaviy san’atning yetakchilariga aylandilar (masalan, J. Joys \u2014 Irlandiya; M. Prust \u2014 Frantsiya; P. Mondrian \u2014Niderlan-diya; S. Dali va P. Pikasso \u2014 Ispaniya; P. Klee \u2014 Shveytsariya; V. Kandinskiy, M. Malevich, S. Prokofev \u2014 Rossiya va boshqalar). 2-jahon urushidan keyin g’arbda Avangardizm oqimi jonlanib, “absurd drama”, “yangi roman”, “konkret poeziya”, tasviriy san’atda \u2014 pop-Art, minimalizm, abstraktsionizm, musiqada \u2014 aleatorika, sonoristika, elektron musiqa va boshqa ko’rinishlarida namoyon bo’ldi. Avangardizm tamoyillari O’zbekiston tasviriy san’atida 20-yillarda ham kuzatiladi (A.Volkov, A.Nikolayev, O’.Tansiqboev, M.Kurzin, O.Tatevosyan). 1970-yillardan boshlab musiqada \u2014 kompozitorlar R. Vildanov, N.Zokirov, A.Malaxov, M. Tojiev, T.Qurbonov, F. va D.Yanov\u2014 Yanovskiylar, N.G’iyosov va boshqalar, teatrda \u2014 rejissyorlar N. Abdurahmonov, M.Vayl, tasviriy san’atda \u2014 rassomlar J. Umarbekov, Jalolov, M.To’xtaev va boshqalar. Avangardizm ifodaviy imkoniyatlaridan ijodiy foydalanmoqda. 2) Falsafadagi Avangardizm \u2014 zarur taraqqiyot bosqichlari va real shart-sharoitlarni nazarga olmay sakrash yo’li bilan jamiyatdagi qarama-qarshiliklarni bartaraf etishga intilish.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
AVANGARDIZM (Fransuzcha avantgardiste) \u2014 1) 20-asr adabiyot va san’atida qator zamonaviy oqimlarning umumiy shartli nomi. Avangardizm tarafdorlari adabiyotni va san’atni tubdan yangilashni, uning shakli va ifodaviy imkoniyatlarini kengaytirishni o’z oldilariga … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3077,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[107],"tags":[],"class_list":["post-4850","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-a-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4850","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4850"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4850\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4851,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4850\/revisions\/4851"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3077"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4850"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4850"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4850"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}