{"id":55271,"date":"2023-03-07T08:38:38","date_gmt":"2023-03-07T05:38:38","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=55271"},"modified":"2023-03-07T08:38:39","modified_gmt":"2023-03-07T05:38:39","slug":"fixte-fichte-iogann-gotlib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/fixte-fichte-iogann-gotlib\/","title":{"rendered":"FIXTE (FICHTE) IOGANN GOTLIB"},"content":{"rendered":"\n<p>FIXTE (FICHTE) IOGANN GOTLIB (1762.19.5, Rammenau 1814.29.1, Berlin) \u2014 nemis faylasufi, jamoat arbobi. Yena va Leypsig universitetlarida o&#8217;qigan. Yena (179499), Berlin (1810 yildan) universitetlarining professor 1798 yilda Fixte o&#8217;zini asossiz ravishda g&#8217;oyaviy o&#8217;zboshimchalikda ayblanganliklariga norozilik sifati universitetni tark etdi. 1810 yilda u Berlinda yangi tashkil etilgan Oliy maktabning birinchi rektori etib saylandi. &#8220;Nemis millatiga qaratilgan nutqlar&#8221;i (1808) da nemis xalqini axloqiy jihatdan uyg&#8217;otishga va birlashishga da&#8217;vat etgan. Kantning &#8220;narsa o&#8217;zida&#8221;sini inkor qilgan. Fixte o&#8217;z falsafiy ta&#8217;limotini tanqidiylik deb atagan. Fixte ta&#8217;limoticha, &#8220;tanqidiy falsafa&#8221;ning ibtidosi tafakkur qiluvchi &#8220;men&#8221;dir. Undan sezgi va tafakkurning butun mazmunini aniqlash mumkin. Fixte &#8220;Men&#8221;ga hamma narsani yaratuvchi qudratli ijodiy kuch sifatida qaradi. &#8220;Men&#8221; uchun ikki tomonlama \u2014 amaliy va nazariy faoliyat xos. Fixte fikricha, sof &#8220;men&#8221; g&#8217;ayrihissiy, abadiy; empirik &#8220;men&#8221; esa hissiy, vaqtincha. Oddiy individning empirik &#8220;men&#8221;iga sof &#8220;men&#8221;ni qarama-qarshi qo&#8217;yadi. Uning fikricha, sof &#8220;men&#8221; alohida kishining ongi emas, balki hamma kishilar ongining asosini, mohiyatini tashkil etuvchi sof reallikdir; uning mohiyati faoliyatida, o&#8217;zo&#8217;zini barqaror etishda. Fixte ta&#8217;limoticha, insoniyat parokandalik va buzuklik davrlaridan o&#8217;tib, dastlabki begunoxlik holatidan aql hukmronligiga ko&#8217;chadi. Fixtening xizmati shundaki, u insonning aqlli &#8220;men&#8221; ini, uning faol bunyodkorlik qobiliyatini yuqori ko&#8217;tardi. Asosiy asarlari: &#8220;umumiy fan ta&#8217;limining asoslari&#8221; (1794), &#8220;Axloqiylik haqidagi ta&#8217;limot tizimi&#8221; (1794), &#8220;tilga qobiliyat va tilning kelib chiqishi to&#8217;g&#8217;risida&#8221; (1795) va boshqalar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>FIXTE (FICHTE) IOGANN GOTLIB (1762.19.5, Rammenau 1814.29.1, Berlin) \u2014 nemis faylasufi, jamoat arbobi. Yena va Leypsig universitetlarida o&#8217;qigan. Yena (179499), Berlin (1810 yildan) universitetlarining professor 1798 yilda Fixte o&#8217;zini asossiz &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/fixte-fichte-iogann-gotlib\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":38910,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[200],"tags":[],"class_list":["post-55271","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-f-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/55271","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=55271"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/55271\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":55273,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/55271\/revisions\/55273"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/38910"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=55271"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=55271"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=55271"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}