AL-ASMO al-HUSNO (Arabcha – go’zal ismlar) \u2014 Allohning ismlari bo’lib, mazmunan uning sifatlari, fazilatlarini ifodalaydi. Qur’onda Allohni shu ismlar bilan yodga olish buyuriladi: “Allohning go’zal ismlari bordir. Bas, Uni o’sha ismlar bilan chorlanglar (yod etinglar), uning ismlarida Haqdan og’ib (noo’rin joylarda ularni qo’llaydigan mushrik) kimsalarni tark qilinglar” (“A’rof” surasi, 180-oyat); “Alloh, deb chorlangiz, yoki Rahmon \u2014 mehribon, deb chorlangiz. Qanday chorlasangizlarda (joizdir). Zero, u zotning go’zal ismlari bordir” (“Al-Isro” surasi, 110-oyat). Bu ismlar \u2014 99 ta. Ular musulmon ilohiyotida muhim o’rin tutadi. Alloh ismlari ko’p duolarda qo’shib aytiladi. So’fiylar o’z zikrlarida ham bu ismlarni kamolatga erishishning timsoli sifatida ishlatadilar. Allohni va uning ismlarini iloji boricha ko’proq eslab turish taqvodorlik namunasi hisoblanadi. Odatda tasbih donalari soni Alloh ismlari soni bilan tengdir. Al-Asmo al-Husnodan duoxonlar tumorlar sifatida foydalanishadi. Musulmon ilohiy adabiyotida Alloh ismlarini talqin qiluvchi risolalar ko’p, ismlar ro’yxati duo to’plamlaridan joy olgan. Nomlarning aksariyati Abdurahmon, Abdusamad (“Allohning quli”) kabi eng keng tarqalgan ismlarning tarkibiy qismi hisoblanadi. Qur’oni Karimning “Hashr” surasida (22-24-oyatlar) “Alloh go’zal ismlari”ning qisqa ro’yxati bor: ar-Rahmon, ar-Rahim, al-Malik, al-Quddus, as-Salom, al-Mu’min, al-Muhaymin, al-Aziz, al-Jabbor, al-mutakabbir, al-Xoliq, al-Bori’, al-Musavvir. Boshqa hamma ismlar Qur’onning turli joylarida uchraydigan Alloh sifatlaridan kelib chikadi va ular bilan bog’langan fe’llaridan hosil bo’lgan. 99 ta ism ro’yxati Abu Hurayra (601-679) rivoyat qilgan hadisda bor, ana shu hadisga ko’ra, Muhammad (sav) 99 raqamini keltirganlar va har kim Alloh taoloning mazkur ismlarini birma-bir aytib chiqsa, albatta jannatdan joy ato qilinadi, deganlar. Boshqa hadis to’plamlarida ham Al-Asmo al-Husno ro’yxati keltiriladi.<\/p>\n\n\n\n
“GO’ZAL ISMLAR”<\/p>\n\n\n\n
1. Alloh \u2014 Tangri, ma’budi bar haq.<\/p>\n\n\n\n
2. ar-Rahmon \u2014 o’ta mehribon.<\/p>\n\n\n\n
3. ar-Rahim \u2014 juda rahmli.<\/p>\n\n\n\n
4. al-Malik \u2014 podshoh.<\/p>\n\n\n\n
5. al-Quddus \u2014 nuqsonlardan xoli.<\/p>\n\n\n\n
6. as-Salom \u2014 ofat va balolardan salomat.<\/p>\n\n\n\n
7. al-Mu’min \u2014 amonli va omon beruvchi.<\/p>\n\n\n\n
8. al-Muhaymin \u2014 egallab, qoplab oluvchi.<\/p>\n\n\n\n
9. al-Aziz \u2014 izzat va qudrat sohibi.<\/p>\n\n\n\n
10. al-Jabbor \u2014 bandalari ishini isloh etuvchi.<\/p>\n\n\n\n
11. al-mutakabbir \u2014 kattalik yarashuvchi zot.<\/p>\n\n\n\n
12. al-Xoliq \u2014 yaratuvchi, vujudga keltiruvchi.<\/p>\n\n\n\n
13. al-Bori’ \u2014 yaratuvchi.<\/p>\n\n\n\n
14. al-musavvir \u2014 maxluqot va mavjudotlarga suvrat va shakl beruvchi.<\/p>\n\n\n\n
15. al-G’affor \u2014 bandalarning aybu nuqsonlari va gunohu ma’siyatlarini fosh qilmay yopib turuvchi, kechiruvchi.<\/p>\n\n\n\n
16. al-Qahhor \u2014 barchani bo’ysundiruvchi, g’olib.<\/p>\n\n\n\n
17. al-Vahhob \u2014 o’z ne’matlarini tekin ato etuvchi.<\/p>\n\n\n\n
18. ar-Razzoq \u2014 barcha tirik mavjudot rizqini etkazib beruvchi.<\/p>\n\n\n\n
19. al-Fattoh \u2014 hukm etuvchi, rahmat; xazinalarini ochuvchi.<\/p>\n\n\n\n
20. al-Aliym \u2014 biluvchi, dono, ilm sohibi.<\/p>\n\n\n\n
21. al-Qobiz \u2014 kimlarningdir rizqini qiyuvchi, ruxlarni qabz etuvchi (oluvchi).<\/p>\n\n\n\n
22. al-Bosit \u2014 kimlargadir keng rizq beruvchi, ruh baxsh etuvchi.<\/p>\n\n\n\n
23. al-Xofiz \u2014 kofirlar martabasini tushiruvchi.<\/p>\n\n\n\n
24. ar-Rofi’ \u2014 mo’minlar martabasini ko’taruvchi.<\/p>\n\n\n\n
25. al-Muizz \u2014 kimlarnidir aziz, qadrli etuvchi.<\/p>\n\n\n\n
26. al-Muzill \u2014 kimlarnidir xoru zalil qiluvchi.<\/p>\n\n\n\n
27. as-Sami’ \u2014 maxfiy va oshkora ran va sharpalarni, hatto dildan o’tganini ham eshituvchi.<\/p>\n\n\n\n
28. al-Basir \u2014 hamma maxfiy va oshkora narsalarni ko’ruvchi.<\/p>\n\n\n\n
29. al-Hakam \u2014 qat’iy hukm etuvchi.<\/p>\n\n\n\n
30. al-Adl \u2014 o’ta adolatli.<\/p>\n\n\n\n
31. al-Latif \u2014 bandalariga sezdirmay o’z lutfu ehsonini etkazib beruvchi.<\/p>\n\n\n\n
32. al-Xabir \u2014 hamma maxfiy va oshkora ishlardan xabardor.<\/p>\n\n\n\n
33. al-Halim \u2014 jazolashga shoshmaydigan, hilm bilan yaxshilik qilib turuvchi.<\/p>\n\n\n\n
34. al-Azim \u2014 ulug’, buyuk, katta.<\/p>\n\n\n\n
35. al-G’afur \u2014 gunohlarni yashirib, jazo bermay turuvchi.<\/p>\n\n\n\n
36. ash-Shakur \u2014 oz ishga ko’p mukofot beruvchi.<\/p>\n\n\n\n
37. al-Aliy \u2014 ulug’ martabali, buyuk.<\/p>\n\n\n\n
38. al-Kabir \u2014 katta, hamma sohada yuqori.<\/p>\n\n\n\n
39. al-Hafiz \u2014 saqlaguvchi (o’z panohida).<\/p>\n\n\n\n
40. al-Muqit \u2014 moddiy va ma’naviy oziq beruvchi.<\/p>\n\n\n\n
41. al-Hasib \u2014 har bir ishga o’zi kifoya qiluvchi.<\/p>\n\n\n\n
42. al-Jalil \u2014 barcha sifatlari mukammal, ulug’ zot.<\/p>\n\n\n\n
43. al-Karim \u2014 karamli, saxovatli, kechirimli.<\/p>\n\n\n\n
44. ar-raqib \u2014 hamma narsani kuzatib, nazorat ostiga olib turuvchi.<\/p>\n\n\n\n
45. al-Mujib \u2014 duolarni qabul etuvchi.<\/p>\n\n\n\n
46. al-Vosi’ \u2014 mulki, rahmati va qudrati keng zot.<\/p>\n\n\n\n
47. al-Hakim \u2014 hikmat sohibi. Daqiq va noziq ilmlarni biluvchi.<\/p>\n\n\n\n
48. al-Vadud \u2014 do’st, xayrixoh, mahbub.<\/p>\n\n\n\n
49. al-Majid \u2014 ne’mati va ehsoni bepoyon.<\/p>\n\n\n\n
50. al-bois \u2014 payg’ambarlar yuboruvchi, o’lgandan keyin qayta tiriltiruvchi<\/p>\n\n\n\n
51. ash-shahid \u2014 hamma narsani bilib, ko’rib turuvchi, guvoh.<\/p>\n\n\n\n
52. al-Haq \u2014 haqiqatan mavjud zot.<\/p>\n\n\n\n
53. al-Vakil \u2014 hamma ishlarni o’z zimmasiga, kafolatiga oluvchi.<\/p>\n\n\n\n
54. al-Qaviy \u2014 haqiqiy quvvat va qudrat egasi.<\/p>\n\n\n\n
55. al-Matin \u2014 quvvatli, matonatli.<\/p>\n\n\n\n
56. al-Valiy \u2014 do’stlariga do’st, madadkor.<\/p>\n\n\n\n
57. al-Hamid \u2014 hamdu sanoga, maqtovga loyiq zot.<\/p>\n\n\n\n
58. al-Muhsiy \u2014 barcha maxluqot va mavjudotlarning hisob-kitobini yaxshi biluvchi.<\/p>\n\n\n\n
59. al-Mubdi’ \u2014 yo’qdan bor qiluvchi, yaratuvchi.<\/p>\n\n\n\n
60. al-Muid \u2014 hayotdan o’limga, o’limdan yana hayotga qaytaruvchi.<\/p>\n\n\n\n
61. al-Muhyiy \u2014 tiriltiruvchi.<\/p>\n\n\n\n
62. al-Mumit \u2014 o’ldiruvchi.<\/p>\n\n\n\n
63. al-Hay \u2014 tirik.<\/p>\n\n\n\n
64. al-Qayyum \u2014 o’z-o’zidan turuvchi, boshqalarni turgizuvchi.<\/p>\n\n\n\n
65. al-Vojid \u2014 xohlagan narsasini topuvchi.<\/p>\n\n\n\n
66. al-Mojid \u2014 karamli va sharafli zot.<\/p>\n\n\n\n
67. al-Vohid \u2014 yagona, bir (Xudo \u2014 bir).<\/p>\n\n\n\n
68. as-Samad \u2014 behojat, hojatbaror.<\/p>\n\n\n\n
69. al – Qodir \u2014 qudratli.<\/p>\n\n\n\n
70. al-Muktadir \u2014 qudratli, qodir.<\/p>\n\n\n\n
71. al-Muqaddim \u2014 o’ziga yaqin qiluvchi.<\/p>\n\n\n\n
72. al-Muaxxir \u2014 o’zidan uzoq etuvchi.<\/p>\n\n\n\n
73. al-Avval \u2014 hamma narsadan avval, boshlanishi chegarasiz.<\/p>\n\n\n\n
74. al-Oxir \u2014 hamma narsadan boqiy, oxiri cheksiz.<\/p>\n\n\n\n
75. az-Zohir \u2014 borligi hamma tomonlama ayon bo’lmish zot.<\/p>\n\n\n\n
76. al-Botin \u2014 o’zi mavjud, lekin sezgi vositalarimizdan maxfiy zot.<\/p>\n\n\n\n
77. al-Voliy \u2014 barcha ishlarni tasarruf etuvchi hokim.<\/p>\n\n\n\n
78. al-Mutaoliy \u2014 ulug’, oliy martabali.<\/p>\n\n\n\n
79. al-Barr \u2014 yaxshilik va ehson sohibi.<\/p>\n\n\n\n
80. at-Tavvob \u2014 tavbalarni qabul etuvchi.<\/p>\n\n\n\n
81. al-Muntaqim \u2014 gunohkor bandalaridan o’ch oluvchi, jazolovchi.<\/p>\n\n\n\n
82. al-Afuv \u2014 gunoxlarni afv etuvchi.<\/p>\n\n\n\n
83. ar-Rauf \u2014 o’ta mehribon; rahmati keng.<\/p>\n\n\n\n
84. Molikul-mulk \u2014 mulk, saltanat, hukm sohibi.<\/p>\n\n\n\n
85. Zul-jaloli val-Ikrom \u2014 sharafli va karamli.<\/p>\n\n\n\n
86. al-Muqsit \u2014 adolatli, Odil.<\/p>\n\n\n\n
87. al-Jomi’ \u2014 to’plovchi, qiyomat kuni haloyiqni mahshargohga jam etuvchi.<\/p>\n\n\n\n
88. al-G’aniy \u2014 boy, ehtiyojsiz.<\/p>\n\n\n\n
89. al-Mug’niy \u2014 boy etuvchi, kifoya qiluvchi.<\/p>\n\n\n\n
90. al-Moni’ \u2014 do’stlarini ximoya etuvchi, noloyiqlarga o’z ne’matlarini man etuvchi.<\/p>\n\n\n\n
91. az-Zorr \u2014 xohlagan bandalariga ofat, zarar va musibat etkazuvchi.<\/p>\n\n\n\n
92. an-Nofi’ \u2014 xohlagan bandalariga manfaat va foyda etkazuvchi.<\/p>\n\n\n\n
93. an-Nur \u2014 o’z-o’zidan borligi ayon va borliqni ham ayon etuvchi.<\/p>\n\n\n\n
94. al-Hodiy \u2014 yo’l ko’rsatuvchi.<\/p>\n\n\n\n
95. al-Badi’ \u2014 yaratuvchi (ixtiro ila).<\/p>\n\n\n\n
96. al-Boqiy \u2014 doimiy, abadiy mavjud.<\/p>\n\n\n\n
97. al-Voris \u2014 borliqni meros qilib oluvchi.<\/p>\n\n\n\n
98. ar-Rashid \u2014 barcha ish va tadbirlari to’g’ri chiquvchi. <\/p>\n\n\n\n
99. as-Sabur \u2014 gunohkor isyonkorlarga jazo berishga shoshilmaydigan zot.<\/p>\n\n\n\n
(Mazkur ismlar bir muncha erkin tarjima qilingan, ularning mazmunlarini ulamolar bir oz boshqacha ham talqin etadilar). Abdulaziz Mansur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
AL-ASMO al-HUSNO (Arabcha – go’zal ismlar) \u2014 Allohning ismlari bo’lib, mazmunan uning sifatlari, fazilatlarini ifodalaydi. Qur’onda Allohni shu ismlar bilan yodga olish buyuriladi: “Allohning go’zal ismlari bordir. Bas, Uni o’sha … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3077,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[107],"tags":[],"class_list":["post-6522","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-a-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6522","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6522"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6522\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6523,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6522\/revisions\/6523"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3077"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6522"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6522"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6522"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}