{"id":7246,"date":"2021-11-02T20:14:27","date_gmt":"2021-11-02T17:14:27","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=7246"},"modified":"2021-11-02T20:14:28","modified_gmt":"2021-11-02T17:14:28","slug":"amaliy-geografiya","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/amaliy-geografiya\/","title":{"rendered":"AMALIY GEOGRAFIYA"},"content":{"rendered":"\n<p>AMALIY GEOGRAFIYA &#8211; hozirgi zamon geografik tadqiqot yo&#8217;nalishlaridan biri. Amaliy geografiya hududlar tabiiy sharoitlarini har xil amaliy maqsadlarda \u2014 yerdan qishloq xo\u2019jaligida foydalanish, yo&#8217;l, shahar va sanoat inshootlari qurish odamlarning turmush sharoitlari va sog&#8217;lig&#8217;iga mos kelish-kelmasligi nuqtai nazaridan o&#8217;rganadi. Amaliy geografiya tadqiqotlari uch asosiy yo&#8217;nalishda: agrogeografik, muhandislik-geografik va tibbiy-geografik yo&#8217;nalishlarda olib boriladi. Agrogeografik tadqiqotlar yerlarni sug&#8217;orish yoki quritish, yaylov chorvachiligi, bahorikor dehqonchilik, tuproqni zararli tabiiy jarayonlar ta&#8217;siridan, suv va shamol eroziyasidan saqlash kabi masalalarni o&#8217;rganadi. Tuproqlari, relyefi, iqlimi, o&#8217;simliklari va yog&#8217;in miqdori kabi xususiyatlariga ko&#8217;ra muhim bo&#8217;lgan joylar maxsus xaritalarda alohida ajratib ko&#8217;rsatiladi. Agrogeografik tadqiqotlar O&#8217;zbekistonda \u2014 Makroiqtisodiyot va ijtimoiy tadqiqotlar instituti, Seysmologiya instituti tarkibidagi Geografiya ilmiy tadqiqot bo&#8217;limi, xususan, Toshkent, Samarqand, Farg&#8217;ona universitetlarining geografiya fakultetlarida olib boriladi. Muhandislik-geografik tadqiqotlar hududlarning tabiiy sharoitlariga har xil muhandislik inshootlarini joylashtirish imkonini o&#8217;rganadi. O&#8217;zbekistonda yo&#8217;l, kanal, shaharlar, sanoat binolarini qurishda, yerning qiyaligi va relefning notekisligi, lyoss gruntlarning cho&#8217;kish ehtimoli, qum ko&#8217;chishlari va tez-tez bo&#8217;lib turadigan kuchli shamollar hisobga olinadi. Bunda geograf tabiat hodisalari orasidagi bog&#8217;lanishlar va qonuniyatlarni aniqlaydi. Chunonchi, O&#8217;zbekistonning Janubidagi qurg&#8217;oqchil hududlarida lyoss ko&#8217;p qavatli uylar, zavod va boshqalar. Inshootlar uchun mustahkam zamin bo&#8217;la oladi. Lekin respublikaning sernam tog&#8217;oldi rayonlarida lyoss mustahkam emas, tez cho&#8217;kadi, natijada inshootlar deformasiyaga uchraydi. Qizilqumda yo&#8217;l qurish loyihalari tuzishda shamollar rejimini, qum harakatining tezligini va qum relefi shakllarini, qum ko&#8217;chishiga yo&#8217;l bermaydigan o&#8217;simlik turlarini bilish shart. Agar qurilish oldidan mutaxassis bunday ma&#8217;lumotlarga ega bo&#8217;lmasa, u holda yo&#8217;l qum keltiruvchi shamollar zonasiga tushib, tez-tez qum bosib qolishi mumkin. Tibbiy-geografik tadqiqotlar, ayniqsa, yangidan o&#8217;zlashtirilayotgan yerlarning tibbiy-geografik bashorat xaritasini tuzish muammolari bilan shug&#8217;ullanadi. Geografik tadqiqotning bu sohasi mahalliy geografik sharoit bilan bog&#8217;liq vabo, tulyaremiya, entsefalit, buqoq kasalliklarining tarqalish qonuniyatlarini o&#8217;rganishda muvaffaqiyatlarga erishdi. Potihkamol G&#8217;ulomov.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>AMALIY GEOGRAFIYA &#8211; hozirgi zamon geografik tadqiqot yo&#8217;nalishlaridan biri. Amaliy geografiya hududlar tabiiy sharoitlarini har xil amaliy maqsadlarda \u2014 yerdan qishloq xo\u2019jaligida foydalanish, yo&#8217;l, shahar va sanoat inshootlari qurish odamlarning &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/amaliy-geografiya\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3077,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[107],"tags":[],"class_list":["post-7246","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-a-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7246","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7246"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7246\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7247,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7246\/revisions\/7247"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3077"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7246"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7246"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7246"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}