{"id":74876,"date":"2023-05-05T21:01:52","date_gmt":"2023-05-05T18:01:52","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=74876"},"modified":"2023-05-05T21:01:53","modified_gmt":"2023-05-05T18:01:53","slug":"siyosiy-institut","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/siyosiy-institut\/","title":{"rendered":"SIYOSIY INSTITUT"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>SIYOSIY INSTITUT <\/strong>(lot. <em>instititit <\/em>&#8211; o&#8217;rnatish, ta\u2018sis etish) \u2014 ijtimoiy agentlarning sistemalashgan, barchaga ma\u2018lum, amalda qo&#8217;llanuvchi (va ba\u2018zan rasman qayd etilmagan bo&#8217;lsa-da) e\u2018tirof etilgan o&#8217;zaro ta\u2018sir, aloqalari shakli. Institutlar tarkibiga e\u2018tirof etilgan siyosiy me\u2018yorlar va qadriyatlar; siyosiy hulq-atvor modellari; siyosiy munosabatlarni tashkil etish shakllari; me\u2018yorlar va qoidalar amalga oshirilishi ustidan nazorat kiradi. Institut o&#8217;zaro ta\u2018sir-aloqalari ushbu shakllarda belgilangan qoidalar va me\u2018yorlarni amalga oshirishga qaratilgan bo&#8217;ladi. Ba\u2018zan, lekin har doim emas, institutlar rasmiy tashkilotga aylanadi: moddiy belgilarga ega bo&#8217;ladi (bino, muhr, faoliyat tartibi, tashkilot nomidan so&#8217;zlash huquqiga ega shaxslar). Siyosiy va siyosiy bo&#8217;lmagan institutlar o&#8217;rtasida farq juda nisbiy. Ular mamlakatlar, davrlar, vaziyatga qarab o&#8217;zgaradi (davlat, din, armiya, ta\u2018lim tizimi). Siyosiy institutlarga quyidagilar kiradi: 1) barcha e\u2018tirof etgan va amal qiluvchi siyosiy me\u2018yorlar va qadriyatlar; 2) siyosiy xulq-atvorning qabul qilingan modellari; 3) siyosiy munosabatlarni tashkil etish shakllari; 4) qoida va me\u2018yorlar bajarilishini nazorat. Rasmiy siyosiy institutlarga davlat hokimiyati organlari (parlament, hukumat, sud); manfaatlarni hokimiyatga taqdim etuvchi tuzilmalar (siyosiy partiyalar, manfaat guruhlari, lobbizm); mansabdor shaxslarni lavozimlarga tayinlash usullari (saylov tizimlari) singarilar kiradi. Muayyan siyosiy institutlar rasmiy tashkilot sifatida jamiyat konstitutsiyasi bilan belgilanadi: masalan, O&#8217;zbekistonda Oliy Majlis, sud tizimi, siyosiy partiyalar; boshqalari, masalan, saylovlar, referendumlar davriy tabiatga ega bo&#8217;lib, lekin ular ham demokratiyaning eng muhim institutlaridir. Siyosiy institut bo&#8217;lib siyosiy faoliyat sub\u2018yektlarining siyosiy faoliyat mexanizmlari bilan aloqadorlikda amalga oshuvchi tadbirlarni qo&#8217;llab-quvvatlovchi, turtki beruvchi, nazorat qiluvchi va tekshiruvchi tashkilotlar ham hisoblanadi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>SIYOSIY INSTITUT (lot. instititit &#8211; o&#8217;rnatish, ta\u2018sis etish) \u2014 ijtimoiy agentlarning sistemalashgan, barchaga ma\u2018lum, amalda qo&#8217;llanuvchi (va ba\u2018zan rasman qayd etilmagan bo&#8217;lsa-da) e\u2018tirof etilgan o&#8217;zaro ta\u2018sir, aloqalari shakli. Institutlar tarkibiga &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/siyosiy-institut\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":56191,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[364],"tags":[],"class_list":["post-74876","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-s-harfiga-oid-fuqarolik-jamiyatiga-oid-ensiklopedik-atamalar","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/74876","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=74876"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/74876\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":74877,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/74876\/revisions\/74877"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/56191"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=74876"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=74876"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=74876"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}