{"id":77561,"date":"2023-05-16T16:35:00","date_gmt":"2023-05-16T13:35:00","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=77561"},"modified":"2023-05-16T16:35:01","modified_gmt":"2023-05-16T13:35:01","slug":"qipchoqlar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/qipchoqlar\/","title":{"rendered":"Qipchoqlar"},"content":{"rendered":"\n<p>Qipchoqlar-turkiy xalqlarning eng yirik qabilalaridan biri. Qipchoqlar Rus solnomalarida \u201cpolovetslar\u201d, Yevropaning ba\u2019zi xalqlarida va Vizantiya solnomalarida \u201ckumonlar\u201d deb atalgan. Mahmud Koshg\u2019ariyning \u201cDevonu lug\u2019atit turk\u201d asarida qipchoqlar haqida batafsil ma\u2019lumotlar berilgan. Qipchoqlarning ilk ajdodlarining bir qismi VI asrda G\u2019arbiy Oltoydan chiqib, Mo\u2019g\u2019uliston va Tuva yerlariga kelib o\u2019rnashgan. Ikkinchi qismi esa Irtish daryosining yaqinidagi dashtlarga ko\u2019chib o\u2019tib, kimaklarga tobe bo\u2019lgan. X asr oxiri &#8211; XI asr boshida kimaklar davlati yemirilgach, qipchoqlar Irtishning g\u2019arbidagi cho\u2019llarda, ural va unga yaqin yerlarda yashovchi turkiy qabilalarning birlashishi natijasida kuchayib, qadimgi \u201cMafazat al-Guz\u201d (O\u2019g\u2019uzlar yeri)ni ishg\u2019ol qiladilar. XI asr boshlarida qipchoqlarning katta bir qismi Volgabo\u2019yi dashtlariga, ikkinchi qismi esa Sirdaryo bo\u2019ylariga kelib o\u2019rnashadilar. G\u2019arbga yo\u2019nalgan qipchoqlar XI asrning 60-yillarida Qora dengiz va Azov dengizi yaqinidagi cho\u2019llarda hamda Shimoliy Kavkaz, Shimoliy Don, Dnepr, Dunay daryolari bo\u2019ylaridagi dashtlarda joylashadilar. Oqibatda Tyan-shanning g\u2019arbiy tarmoqlaridan Dunay sohillarigacha bo\u2019lgan ulkan hudud qipchoqlar qo\u2019liga o\u2019tdi va u yerlar \u201cDashti Qipchoq\u201d deb atala boshlaydi. Qipchoqlarning asosiy mashg\u2019uloti ko\u2019chmanchi chorvachilik bo\u2019lib, o\u2019tovlarda yashaganlar, Keyinchalik qipchoqlarning katta bir qismi Sharqqa siljib, O\u2019rta Osiyo va Qozog\u2019iston hududida joylashadilar. Qipchoqlarning ko\u2019pchiligi, asta-sekin o\u2019troqlashib, dehqonchilik bilan shug\u2019ullanganlar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Qipchoqlar-turkiy xalqlarning eng yirik qabilalaridan biri. Qipchoqlar Rus solnomalarida \u201cpolovetslar\u201d, Yevropaning ba\u2019zi xalqlarida va Vizantiya solnomalarida \u201ckumonlar\u201d deb atalgan. Mahmud Koshg\u2019ariyning \u201cDevonu lug\u2019atit turk\u201d asarida qipchoqlar haqida batafsil ma\u2019lumotlar berilgan. &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/qipchoqlar\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":55935,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[399],"tags":[],"class_list":["post-77561","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-q-harfiga-oid-tarixga-oid-ensiklopedik-atamalar","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/77561","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=77561"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/77561\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":77567,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/77561\/revisions\/77567"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/55935"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=77561"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=77561"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=77561"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}