{"id":8129,"date":"2021-11-05T15:38:22","date_gmt":"2021-11-05T12:38:22","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=8129"},"modified":"2025-10-30T12:27:50","modified_gmt":"2025-10-30T09:27:50","slug":"mirkarim-osim-1907-1984","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/mirkarim-osim-1907-1984\/","title":{"rendered":"Mirkarim Osim (1907-1984) kim bo&#8217;lganini bilasizmi?"},"content":{"rendered":"\n<p>Tarixiy mavzudagi asarlari bilan el-yurt og\u2018ziga tushgan Mirkarim Osim 1907 yili Toshkentda ziyoli oilasida dunyoga kelgan. 1918\u20141921 yillarda \u00abShams ul-Urfon\u00bb nomli boshlang\u2018ich maktabda o\u2018qigan. 1921 \u2014 1924 yillarda esa Narimonov nomidagi ta\u2019lim va tarix texnikumida tahsil ko\u2018rgan. Do\u2018stlari Oybek va H. Yoqubovlar bilan bu texnikumda adabiyot sirlarini o\u2018rgangan. 1926 yilda esa Moskva Davlat pedagogika institutining tarix-iqtisod fakultetida o\u2018qib, uni 1930 yilda tugatgan.&nbsp; So\u2018ng Samarqanddagi o\u2018qituvchilar tayyorlash kursida, 1932 yildan esa O\u2018zbekiston Maorif xalq komissarligi qoshidagi Pedagogika ilmiy-tadqiqot institutida ishlagan.<\/p>\n\n\n\n<p>Mirkarim Osim o\u2018z faoliyatini she\u2019rlar yozish bilan boshladi. Tarix fanidan qo\u2018llanma, tavsiya, darsliklar yaratdi. 1940 yildan Alisher Navoiy hayoti va ijodi haqida hikoya qiluvchi \u00abAstrobod\u00bb, \u00abAlisher Navoiy va Darvish-ali\u00bb, \u00abBadarg\u2018a\u00bb, \u00abNavoiyning xislatlari\u00bb, \u00abUlug\u2018bek va Navoiy\u00bb singari tarixiy qissa va hikoyalar yoza boshladi. Adib bir umr tarixiy qissalar yozish bilan mashg\u2018ul bo\u2018lib, yangi-yangi avlodlarni tarixiy o\u2018tmish va uning mashhur kishilariga nisbatan muhabbat ruhida tarbiyalab, vatan-parvarlik, insonparvarlik g\u2018oyalarini ulug\u2018ladi.<\/p>\n\n\n\n<p>Tarixchi adibning asarlarini davriy jihatdan uch guruhga ajratish mumkin:<\/p>\n\n\n\n<p>1. Tariximizning qadimgi davrlari haqidagi hikoyalar (Makedonskiy, arab xalifaligi, Eron shohlari bosqini, mo\u2018g\u2018ul istilosi).<\/p>\n\n\n\n<p>2. O\u2018rta asrlar tarixidan hikoya qiluvchi asarlar (fan va madaniyat arboblari haqida qissa va hikoyalar).<\/p>\n\n\n\n<p>3. XVIII asrdan to 1917 yilga qadar bo\u2018lgan davr tarixiy hayoti haqidagi asarlar.<\/p>\n\n\n\n<p>Ayni paytda Mirkarim Osim asarlarini mavzu yo\u2018nalishi bo\u2018yicha uch katta guruhda tahlil qilish, baholash mumkin:<\/p>\n\n\n\n<p>1. Tarixiy-qahramonlik mavzuidagi asarlar.<\/p>\n\n\n\n<p>2. Tarixiy-maishiy mavzudagi asarlar.<\/p>\n\n\n\n<p>3. Tarixiy-biografik asarlar.<\/p>\n\n\n\n<p>Qahramonlik mavzuiga ijodkorning \u00abO\u2018tror\u00bb, \u00abTo\u2018maris\u00bb, \u00abTemur Malik\u00bb, \u00abAleksandr va Spitamen\u00bb kabi asarlarini kiritish mumkin.<\/p>\n\n\n\n<p>Maishiy mavzudagilarga \u00abMohlar oyim va Xonposhsha\u00bb, \u00abKarvon qo\u2018ng\u2018irog\u2018i\u00bb, \u00abElchilar\u00bb kabi asarlari kiradi.<\/p>\n\n\n\n<p>Tarixiy-biografik asarlarning namunalari qilib adibning \u00abZulmat ichra nur\u00bb (Navoiy), \u00abJayhun ustida bulutlar\u00bb (Beruniy), \u00abIbn Sino qissasi\u00bb, \u00abAljabrning tugilishi\u00bb (Al-Xorazmiy), \u00abSingan setor\u00bb (Mashrab) kabi qissalarini ko\u2018rsatish mumkin.<\/p>\n\n\n\n<p>Mirkarim Osim 40-yillarda Stalin qatag\u2018onining begunoh qurbonlaridan biri bo\u2018ldi. Uning vatanparvarlik, millatparvarlik, o\u2018tmishga muhabbat ruhidagi asarlari o\u2018z muallifiga qaro kunlar olib keldi. Adib ko\u2018p yillar sho\u2018ro rejimining azoblarini chekdi.<\/p>\n\n\n\n<p>50-yillarda vataniga qaytgan san\u2019atkor tarixiy asarlar yozishda davom etadi. Nashriyotlarda adabiy xodim vazifasida ishlaydi.<\/p>\n\n\n\n<p>Mirkarim Osim tarixchi adiblar orasida asl tarix haqiqatini buzmay, qayta badiiy jonlantirishi bilan ajralib turadi. Uning asarlari tarixnavis adiblar uchun adabiy maktab vazifasini o\u2018tadi.<\/p>\n\n\n\n<p>Bugungi tarixnavis adiblar Mirkarim Osimni haqli ravishda o\u2018zlarining ustozlari deb biladilar.<\/p>\n\n\n\n<p>Adibning 70 yilligi munosabati bilan unga O\u2018zbekistonda xizmat ko\u2018rsatgan madaniyat xodimi unvoni berilgan.<\/p>\n\n\n\n<p>Mirkarim Osim M. Sholoxovning \u00abTinch oqar Don\u00bb (2-kitob), S. Borodinning \u00abEldirim Boyazid\u00bb romanlari va L. G. Batning \u00abHayot bo\u2018stoni\u00bb qissasi na boshqa asarlarni o\u2018zbek tiliga tarjima qilgan.<\/p>\n\n\n\n<p>Mirkarim Osim 1984 yil Toshkent shahrida vafot etgan. Vafotidan so\u2018ng \u00abBuyuk xizmatlari uchun\u00bb ordeni bilan mukofotlangan (2002).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tarixiy mavzudagi asarlari bilan el-yurt og\u2018ziga tushgan Mirkarim Osim 1907 yili Toshkentda ziyoli oilasida dunyoga kelgan. 1918\u20141921 yillarda \u00abShams ul-Urfon\u00bb nomli boshlang\u2018ich maktabda o\u2018qigan. 1921 \u2014 1924 yillarda esa Narimonov &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/mirkarim-osim-1907-1984\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8131,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[100],"tags":[],"class_list":["post-8129","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-adabiyot","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.0","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8129","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8129"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8129\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":163574,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8129\/revisions\/163574"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8131"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8129"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8129"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8129"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}