Tursunova Dildora
Jizzax davlat pedagogika univrersiteti<\/p>\n\n\n\n
Bugun dunyo madaniyati va xalqlarning rang-barang o\u2018ziga xosligi globallashuv jarayonida o\u2018zaro qorishib bormoqda. Insoniyat tarixi hamma zamonlarda ham turli millat va elatlarning moddiy va madaniy hayotini o\u2018zida aks ettirgan hunarmandchilik buyumlariga katta qiziqish bilan qarab kelgan va ularni rivojlantirish ustida mehnat qilgan.<\/p>\n\n\n\n
O\u02bbzbekiston mustaqillikni qo\u02bblga kiritgandan so\u02bbng hunarmandchilik rivojida yangi davr boshlandi, xalq hunarmandchiligi bozor qoidalari zamirida qaytadan tiklandi. O\u02bbzbekistonda mahalliy sanoat korxonalarining birinchilar qatori xususiylashtirilishi natijasida mayda davlat korxonalari hunarmandlarning xususiy korxonalariga aylantirildi, yangi hunarmandchilik korxonalari ochildi. Hunarmandchilik faqat ichki bozorga emas, balki eksportga ham ishlay boshladi. Hunarmandchilikning tashkiliy shakli ham o\u02bbzgardi: kichik oilaviy korxona, yakka tartibdagi mehnat faoliyati shaklida rivojlana bordi. 1995 yil 24\u201425 oktabrda Toshkentda BMTning O\u02bbzbekistondagi doimiy vakolatxonasi bilan amaliy hamkorlikda O\u02bbzbekiston xalq ustalari va hunarmandlari 1-Respublika yarmarkasi o\u02bbtkazildi. 1997 yilda respublika xalq amaliy san\u02bcati va hunarmandlari ustalarining “Usto” ijodiy ishlab chiqarish birlashmasi tashkil topdi. O\u2018zbekiston Respublikasi Prezidenti SH. Mirziyoyevning 2017-yil 17-noyabrdagi \u201cHunarmandchilikni yanada rivojlantirish va hunarmandlarni har tomonlama qo\u2018llab-quvvatlash chora-tadbirlari to\u2018g\u2018risida\u201d PF-5242-son Farmonining <\/a>ijrosini ta\u2019minlash hamda \u201cHunarmand\u201d uyushmasi tashkiliy tuzilmasini optimallashtirish asosida uning faoliyatini takomillashtirish va samaradorligini oshirish maqsadida \u201cHunarmandchilik faoliyatini qo\u2018llab-quvvatlash tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to\u2018g\u2018risida\u201d qarori e`lon qilindi. O\u2018zbekiston Respublikasi Prezidentining \u201c\u201cHunarmand\u201d uyushmasi faoliyatini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to\u2018g\u2018risida\u201d 30.12.2021 yildagi PQ-77-son qarori ham hunarmandlarimiz faoliyatidagi o\u2018ziga xos yutuq bo\u2018lib hisohlanadi. \u201cMilliy hunarmandchilik, xalq badiiy va amaliy san\u2019atini rivojlantirish, soha vakillarini har tomonlama qo\u2018llab-quvvatlash bo\u2018yicha amalga oshirilayotgan kompleks chora-tadbirlar natijasida so\u2018nggi besh yilda mamlakatimizdagi usta hunarmandlar soni 7 barobarga, shogirdlar 9 barobarga ko\u2018payib, sohada band bo\u2018lganlar soni 230 ming nafarga yetdi. Hunarmandlarning xalq amaliy san\u2019ati milliy katalogi yaratilib, faxriy va xalqaro ko\u2018rgazma hamda tanlovlarda g\u2018olib bo\u2018lgan 340 nafar ustalar ushbu katalogdan o\u2018rin oldi. Shuningdek, 1,5 mingga yaqin hunarmandlar turizm reyestriga kiritilib, ushbu soha rivojiga munosib hissa qo\u2018shib kelmoqda.\u201d[1]<\/a><\/p>\n\n\n\n Xalq hunarmandchiligi moddiy madaniyatimizning eng qadimiy va muhim turlaridan hisoblanadi va tasviriy hamda amaliy san\u2018atining ko\u2018pdan-ko\u2018p sohalari bilan uyg\u2018unlashib ketadi. Ammo tasviriy va amaliy san\u2018at, buyumlarga badiiy ishlov berish jarayoni hamda xalq hunarmandchiligining o\u2018ziga xosligi, yo\u2018llari, xususiyatlari bir-biridan farqlanadi. Respublikamizda mavjud bo\u2018lgan xalq hunarmandchiligining Toshkent, Samarqand, Buxoro, Nukus, Xiva, Termiz, Urganch, Namangan, Andijon, Farg`ona, Chust, Shahrisabz va boshqa markazlarining ta\u2018limiy-tarbiyaviy imkoniyatlari beqiyos bo\u2018lib, o\u2018ziga xosligi jihatidan bir-biridan ajralib turadi.<\/p>\n\n\n\n Hunar \u2013 muayyan tayyorgarlikni talab etadigan va tirikchilik manbai bo\u2018lgan ijodiy mehnat faoliyati.<\/p>\n\n\n\n Hunarli \u2013 biror hunarni puxta egallagan shaxs.<\/p>\n\n\n\n Hunarmand \u2013 biror hunar turi bilan shug\u2018ullanuvchi usta. Hunarmandchilikning asosiy belgilari oddiy mehnat qurollari yordamida biror ishning bajarilishi va ishlab chiqarishning yakka tartibdaligidadir.<\/p>\n\n\n\n \u00a0Hunarmandchilik \u2014 milliy-an\u02bcanaviy mayda tovar ishlab chiqarish, oddiy mehnat qurollari yordamida yakka tartibda va qo\u02bbl mehnatiga asoslangan sanoat turi; shunday mahsulotlar tayyorlanadigan kasblarning umumiy nomi. Yirik sanoat ishlab chiqarishi vujudga kelishiga qadar keng tarqalgan, ayrim sohalari keyin ham saqlangan. Kam rivojlangan mamlakatlarning xalq xo\u02bbjaligida hozir ham muhim o\u02bbrin egallaydi. \u201cZamonaviy jamiyat rivojlanishi borasida to\u2018plangan tajriba milliy madaniy merosni asrab-avaylash zarurligini ko\u2018rsatmoqda. Ta\u2018kidlash joizki, respublikada o\u2018tgan yillar ichida an\u2018anaviy badiiy madaniyatni qayta tiklashda salmoqli tajriba to\u2018plandi. O\u2018zbekistonda an\u2018anaviy san\u2018atni tiklash va qo\u2018llab-quvvatlashga doir loyihalarga davlat dasturi maqomida qaraldi. Respublikada an\u2018anaviy san\u2018atning barcha turlarini har tomonlama rivojlantirish uchun jiddiy chora-tadbirlar belgilanib, tegishli yangi tuzilmalar tashkil etildi.\u201d[2]<\/a><\/p>\n\n\n\n Bugungi kunda hunarmandchilik\u2013bu aholining aniq talablaridan kelib chiqib, aholi yoki xo\u02bcjalik sub\u02bcektlarining uy ro\u02bczg\u02bcor, estetik, va boshqa ehtiyojlarini qondirish maqsadida yakka buyurtma asosida o\u2018z miqdorda tovar ishlab chiqarish va xizmatlar ko\u02bcrsatishga yo\u02bcnaltirilgan kichik tadbirkorlikning bir ko\u02bcrinishidir. Hunarmandchilikning jamiyat rivojlanishi davomidagi ishlab chiqarish holati va iqtisodiyotdagi o\u02bcrni quyidagi asosiy yo\u02bcnalishlarda ko\u02bczga tashlanadi:<\/p>\n\n\n\n 1) Xalq hunarmandlarining faoliyatini muvofiqlashtirish, ularning huquqlari va manfaatlarini himoya qilish;<\/p>\n\n\n\n 2) Ustalar va hunarmandlarni moddiy texnika resurslari, asboblar, kichik mexanizatsiya vositalari bilan ta\u02bcminlashni, ishlab chiqarilgan mahsulotni sotishda, jumladan eksport qilishda yordam berishni nazarda tutgan holda ularga uyda ishlashlari uchun shart sharoitlar yaratishda ko\u02bcmak berish;<\/p>\n\n\n\n 3) Bozor talablarini o\u02bcrganish hamda yuksak badiiy buyumlar tayyorlash uchun mahalliy xomashyo va materiallarning yangi turlaridan foydalanish bo\u02bcyicha tavsiyanomalar ishlab chiqish;<\/p>\n\n\n\n 4) Mamlakat ichkarisida va xorijda xalq ustalarining buyumlari keng targ\u02bcib va reklama qilinishini rasmli materiallar va katologlar chiqarish, ko\u02bcrgazmalar va kimoshdi savdolarini o\u02bctkazilishi bilan tashkil qilish;<\/p>\n\n\n\n 5)\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Xalq amaliy san\u02bcati an\u02bcanalarini saqlab qolish hamda yuksak badiiy buyumlarni tayyorlash ko\u02bcnikmalarini yoshlarga singdirish, mohir ustalarni tayyorlashdan iborat. \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/p>\n\n\n\n Xalqimizning o\u2018ziga xos milliy hunarmandchilik an`analarini yanada rivojlantirish, yoshlarga o\u2018rgatish, usta-shogird an`analarini boyitib borish, hunarmandlarimiz tomonidan tayyorlangan buyumlarni tashqi bozorga, xalqaro ko\u2018rgazmalar rastalariga olib chiqish bu boradagi muhim vazifalar hisoblanadi.<\/p>\n\n\n\n [1]<\/a> O\u2018zbekiston Respublikasi Prezidentining Qarori, 17.11.2017 yildagi PQ-3393-son qarori. \u201cHunarmandchilik faoliyatini qo\u2018llab-quvvatlash tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to\u2018g\u2018risida\u201d https:\/\/lex.uz\/docs\/-3416129<\/a><\/p>\n\n\n\n [2]<\/a> Sh. L. Mamasoliyeva Xalq hunarmandchiligi O\u2018quv qo\u2018llanma Samarqand \u2013 2021<\/p>\n\n\n\n Foydalanilgan adabiyotlar ro\u2018yxati<\/strong><\/p>\n\n\n\n 1. O\u2018zbekiston Respublikasi Prezidentining Qarori, 17.11.2017 yildagi PQ-3393-son qarori. \u201cHunarmandchilik faoliyatini qo\u2018llab-quvvatlash tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to\u2018g\u2018risida\u201d https:\/\/lex.uz\/docs\/-3416129<\/a><\/p>\n\n\n\n 2. O\u2018zbekiston Respublikasi Prezidentining Qarori, 17.11.2017 yildagi PQ-3393-son qarori \u201c\u201cHunarmand\u201d uyushmasi faoliyatini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to\u2018g\u2018risida\u201dhttps:\/\/lex.uz\/docs\/-3416129<\/a><\/p>\n\n\n\n 3. Sh. L. Mamasoliyeva Xalq hunarmandchiligi O\u2018quv qo\u2018llanma Samarqand \u2013 2021<\/p>\n\n\n\n 4. N. Abdunazarov. O\u2018zbekistonda xalq hunarmandchiligi turlari T. 2022<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Tursunova DildoraJizzax davlat pedagogika univrersiteti Bugun dunyo madaniyati va xalqlarning rang-barang o\u2018ziga xosligi globallashuv jarayonida o\u2018zaro qorishib bormoqda. Insoniyat tarixi hamma zamonlarda ham turli millat va elatlarning moddiy va madaniy … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":38910,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[448],"tags":[],"class_list":["post-83456","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-fan-talimga-oid-maqolalar","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.0","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/83456","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=83456"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/83456\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":83457,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/83456\/revisions\/83457"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/38910"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=83456"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=83456"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=83456"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n\n\n\n