Alimentar distrofiya – (lotincha – ovqatga aloqador) – shish kasalligi-me\u2019yorida ovqat yemaslik oqibatida kelib chiqadigan kasallik. Umumiy ozib ketishlik, modda almashinuvi barcha turlarining rivojlanib borayotgan buzilishi va to\u2019qimalar hamda organlarning funksiyasi buzilishi bilan bog\u2019liq distrofiya bilan tavsiflanadi. Kasallikning o\u2019tish shakli Alimentar distrofiyaning dastlabki sababi hisoblangan sharoit (ekinlarning bitmasligi, suv toshqini, epidemiya, urush, qamal va hokazolar) bilan bog\u2019liq bo\u2019ladi.<\/p>\n\n\n\n
Alimentar distrofiyaning asosiy sababi – iste\u2019mol qilinayotgan ovqat kaloriyasi yetishmasligining davomiyligi (haftalab, oylab davom etishi). Ovqat tanqislik darajasi turlicha bo\u2019lishi mumkin. Alimentar distrofiyaning rivojlanishida faqat umumiy kaloriyaning pasayishigina emas, balki ovqat turning sifat jihatdan o\u2019zgarishi ham ahamiyatga ega hisoblanadi: hayvonlar oqsillarning yetishmasligi yoki ovqat tarkibida o\u2019simliklarga xos oqsillarning miqdori ko\u2019p bo\u2019lishligi. Oqsillar va yog\u2019lar taqchilligida kaloriyaning umumiy pasayishidan tashqari, o\u2019rnini to\u2019ldirib bo\u2019lmaydigan aminokislotalar, yog\u2019 kislotalari va vitaminlar yetishmasligi ham uchraydi. Aholining qashshoq holatidan kelib chiquvchi boshqa omillar (asabiy-emotsional zo\u2019riqish, sovuq, og\u2019ir jismoniy mehnat) ham odatda asosiy sabablar qatoriga kiradi. Infektsiya, ayniqsa ichak yuqumli kasalliklari Alimentar distrofiyaning rivojlanishi va og\u2019irlashishini kuchaytiradi. Alimentar distrofiya kasalliklari klinik kasallik qatoriga kiradi, organizmga kerakli miqdorda ko\u2019plab oziq moddalarning tushmasligi oqibatida gomeostaz buzilish tarzida namoyon bo\u2019ladi. Kasallikning klinik ko\u2019rinishi og\u2019irligiga bog\u2019liq holda Alimentar distrofiya uch bosqichi farqalanadi:<\/p>\n\n\n\n
I bosqich-ovqatlanishda kaloriyaning sezilarli pasayganligi, ishtahaning ortganligi, tashnalik, osh tuzini ortiqcha iste\u2019mol qilish. Kasallar nisbatan mehnatga layoqatli, serzarda, dag\u2019al bo\u2019lishi mumkin.<\/p>\n\n\n\n
II bosqich-bo\u2019yin, ko\u2019krak, qorin va dumg\u2019aza qismidagi yog\u2019 to\u2019qimalarining to\u2019liq yo\u2019qolishi bilan bog\u2019liq vaznning keskin pasayishi. Terining salqib qolishi seziladi. Umumiy holat yomonlashadi, toliqqanlik seziladi, mehnatga layoqat pasayadi yoki yo\u2019qoladi. Ishtaha kuchayadi, chanqoq zo\u2019rayadi, tana harorati 34 gradusga pasayadi. Ruhiyat ham o\u2019zgaradi.<\/p>\n\n\n\n
III bosqich-yog\u2019 mutlaqo yo\u2019qoladi. Toliqqanlik yaqqol namoyon bo\u2019ladi, muskul mushakli chuqur atrofini o\u2019raydi, xalta-xalta bo\u2019lib osilib qoladi, ruhiyat keskin o\u2019zgaradi, shaxs tanazzulga uchraydi. Barcha a\u2019zolarning asta-sekin shikastlanishi yuz beradi, ya\u2019ni ichki sekretsiya bezlari, yurak-qon tomir tizimi, markaziy asab tizimi va boshqalar izdan chiqadi. <\/p>\n\n\n\n
Alimentar distrofiyaning umumiy istiqboli ovqatlanishdagi taqchillikka sabab bo\u2019lgan vaziyatning og\u2019irligi hamda davomiyligi bilan belgilanadi. Ochlikdan o\u2019sal holga yetish tezkor choralarni talab qiluvchi Alimentar distrofiya o\u2019tishidagi eng og\u2019ir holat hisoblanadi, bunda kasalni maxsus davolash (bemorni isitish, tez-tez oz-ozdan ovqatlantirish, to\u2019liq ham jismoniy, ham ruhiy tinchlikka rioya qilish va hokazolar) zarur. Alimentar distrofiyaning oldini olsih yakka tartibda (ruhiy bemorlarda, onkologik kasalliklarda) va ijtimoiy (davlat tomonidan ofatlarni bartaraf etish qaratilgan) tartibda amalga oshiriladigan bo\u2019lishi mumkin. Keyingi holda, ya\u2019ni tabiiy ofatlar aholining ovqatlanishida uzoq vaqt davom etadigan og\u2019ir ahvolga, taqchillikka sabab bo\u2019lishi mumkin.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Alimentar distrofiya – (lotincha – ovqatga aloqador) – shish kasalligi-me\u2019yorida ovqat yemaslik oqibatida kelib chiqadigan kasallik. Umumiy ozib ketishlik, modda almashinuvi barcha turlarining rivojlanib borayotgan buzilishi va to\u2019qimalar hamda organlarning … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":85430,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[480],"tags":[],"class_list":["post-85447","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-a-harfiga-oid-ijtimoiy-himoyaga-oid-ensiklopedik-atamalar","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.0","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/85447","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=85447"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/85447\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":85448,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/85447\/revisions\/85448"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/85430"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=85447"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=85447"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=85447"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}