{"id":9077,"date":"2021-11-09T15:37:36","date_gmt":"2021-11-09T12:37:36","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=9077"},"modified":"2025-10-30T13:24:29","modified_gmt":"2025-10-30T10:24:29","slug":"ubay-orifov-1905-1976-kim-bolganini-bilasizmi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/ubay-orifov-1905-1976-kim-bolganini-bilasizmi\/","title":{"rendered":"Ubay Orifov (1905-1976) kim bo&#8217;lganini bilasizmi?"},"content":{"rendered":"\n<p>Orifov Ubay Orifovich (1905.15.6, Qo\u2018qon \u2014 1976.24.12, Toshkent) \u2014 fizik olim, davlat va jamoat arbobi. O\u2018zbekiston Fanlar akademiyasi akademigi (1956), O\u2018zbekistonda xizmat ko\u2018rsatgan fan va texnika arbobi (1959). Fizika-matematika fanlari doktori (1954), professor (1956).<\/p>\n\n\n\n<p>O\u2018zbekiston pedagogika akademiyasini tugatgan (1931). Qo\u2018qon paxtachilik institutida (1932\u201434), O\u2018zDUda (1935\u201441) ishlagan. O\u2018zbekiston Fanlar akademiyasi Fizika-texnika instituti (1945-56, 1963-67), Yadro fizikasi instituti direktori (1956-62, 1967-69), O\u2018zbekiston Fanlar akademiyasi prezidenti (1962\u2014 66), O\u2018zbekiston Fanlar akademiyasi Elektronika instituti direktori (1966\u201476) bo\u2018lib ishlagan.<\/p>\n\n\n\n<p>Ubay Orifovning asosiy ilmiy ishlari fizik elektronika, yadroviy va radiatsion fizika, gelioenergetika, paxta xom ashyosiga dastlabki ishlov berish masalalariga bag\u2018ishlangan. Ubay Orifov tomonidan fanda hali noma\u2019lum bo\u2018lgan hodisalar: qattiq jismga atom zarralari ta\u2019sir etganda ro\u2018y beruvchi ko\u2018plab murakkab jarayonlar, ikkilamchi ionlar va elektronlarning har xil guruxlarini topish va ajratish, qattiq jismlar sirtining xossalarini o\u2018zgartirish usullari aniqlangan va shu asosda elektron texnika, mikroelektronika va mashinasozlik materiallariga ishlov berish usullari yaratilgan. U paxtachilik va paxta sanoatining taraqqiyotiga hamda xalq xo\u2018jaligida quyosh energiyasidan foydalanish muammolariga katta e\u2019tibor berdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Ubay Orifov rahbarligidagi tadqiqotlar natijasida urug\u2018lik va texnik chigitni to\u2018la tuksizlantirish, ularni saralash va tozalash muammolari hal etildi, quyosh energiyasini elektr energiyasiga aylantirish va geliotexnik qurilmalar yaratish bo\u2018yicha ishlar amalga oshiriddi.<\/p>\n\n\n\n<p>Ubay Orifov tashabbusi bilan 1965 yildan boshlab Toshkentda \u00abGeliotexnika\u00bb xalqaro jurnali nashr etila boshlandi.<\/p>\n\n\n\n<p>Beruniy nomidagi O\u2018zbekiston Davlat mukofoti laureati (1968). O\u2018zbekiston Fanlar akademiyasi Elektronika institutiga va Toshkent shahrining Yunusobod tumanidagi ko\u2018chalardan biriga uning nomi berilgan.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Orifov Ubay Orifovich (1905.15.6, Qo\u2018qon \u2014 1976.24.12, Toshkent) \u2014 fizik olim, davlat va jamoat arbobi. O\u2018zbekiston Fanlar akademiyasi akademigi (1956), O\u2018zbekistonda xizmat ko\u2018rsatgan fan va texnika arbobi (1959). Fizika-matematika fanlari &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/ubay-orifov-1905-1976-kim-bolganini-bilasizmi\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9081,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[100],"tags":[],"class_list":["post-9077","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-adabiyot","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9077","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9077"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9077\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":163813,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9077\/revisions\/163813"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9081"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9077"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9077"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9077"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}