{"id":92517,"date":"2023-07-21T08:35:41","date_gmt":"2023-07-21T05:35:41","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=92517"},"modified":"2023-07-21T08:35:49","modified_gmt":"2023-07-21T05:35:49","slug":"shabkorlik-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/shabkorlik-2\/","title":{"rendered":"Shabko&#8217;rlik"},"content":{"rendered":"\n<p>Shabko&#8217;rlik (forscha \u2014 tun, kecha), gemeralopiya \u2014 qorong&#8217;ida ko&#8217;rish qobiliyatining buzilishi. Shabko&#8217;rlik ko&#8217;pincha tug&#8217;ma bo&#8217;lib, bolalik va o&#8217;smirlik davrida asosan o&#8217;g&#8217;il bolalarda kuzatiladi, aksariyat oilaviy-irsiy xususiyatga ega bo&#8217;ladi. Simptomatik Shabko&#8217;rlik ko&#8217;zning turli organik kasalliklari (glaukoma, ko&#8217;ruv nervi atrofiyasi, xorioretinit va hokazolar) da kasallikning bir belgisi sifatida uchraydi. Funktsional Shabko&#8217;rlik ko&#8217;proq ovqat tarkibida A vitamini etishmasligi yoki bo&#8217;lmasligi natijasida paydo bo&#8217;ladi. Shabko&#8217;rlikda bemor nim qorong&#8217;i yoki tuzuk yoritilmagan xonalarda, kunning g&#8217;irashira paytlarida va tunda, yorug&#8217;dan qorong&#8217;iga o&#8217;tganda ko&#8217;ra olmay qoladi (ayni vaqtda yorug&#8217;likda yaxshi ko&#8217;radi). Keyinroq rang ajrata olmaslik alomatlari namoyon bo&#8217;ladi, asosan, ko&#8217;rish maydoni torayib, ko&#8217;rish o&#8217;tkirligi ham pasayadi. Shabko&#8217;rlikka ko&#8217;z to&#8217;r pardasi tayoqcha qujayralari strukturasining organik o&#8217;zgarishlari yoki shu hujayra tarkibiga kiruvchi ko&#8217;z purpuri (rodopsin) ning funktsional yetishmovchiligi sabab bo&#8217;ladi. Ko&#8217;z purpuri oqsilning A vitamini bilan hosil qilgan kompleksi bo&#8217;lib, ko&#8217;zning qorong&#8217;ilikka moslashuvida muhim ahamiyatga ega. U yorug&#8217;lik ta&#8217;sirida (retinin va spesifik oqsilga) parchalanadi, qorong&#8217;ida esa (bevosita A vitamini ishtirokida) tiklanadi va shu bilan tayoqchahujayralar funktsional qobiliyatini tiklaydi. Shabko&#8217;rlikda ko&#8217;z to&#8217;r pardasida qop-qora pigment tanachalari paydo bo&#8217;lib, ular borgan sari ko&#8217;payib boradi. Qon tomirlari torayib, to&#8217;r pardaning o&#8217;zi yupqalashadi, uning oziqlanishi buzilib, so&#8217;ng ko&#8217;rish butunlay yo&#8217;qoladi. Shabko&#8217;rlikning hamma shakllarida servitamin (A vitaminiga boy) ovqatlar (sut, sariyog&#8217;, baliq moyi, jigar, sabzi, ko&#8217;k piyoz, ukrop, petrushka va boshqalar), vitamin preparatlari buyuriladi. Shabko&#8217;rlikka xos alomatlar sezilsa darhol mutaxassis vrachga ko&#8217;rinish lozim.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Shabko&#8217;rlik (forscha \u2014 tun, kecha), gemeralopiya \u2014 qorong&#8217;ida ko&#8217;rish qobiliyatining buzilishi. Shabko&#8217;rlik ko&#8217;pincha tug&#8217;ma bo&#8217;lib, bolalik va o&#8217;smirlik davrida asosan o&#8217;g&#8217;il bolalarda kuzatiladi, aksariyat oilaviy-irsiy xususiyatga ega bo&#8217;ladi. Simptomatik Shabko&#8217;rlik &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/shabkorlik-2\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":56191,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[211],"tags":[],"class_list":["post-92517","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-sh-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/92517","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=92517"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/92517\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":92526,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/92517\/revisions\/92526"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/56191"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=92517"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=92517"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=92517"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}