{"id":95274,"date":"2023-07-28T15:50:02","date_gmt":"2023-07-28T12:50:02","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=95274"},"modified":"2023-07-28T15:50:06","modified_gmt":"2023-07-28T12:50:06","slug":"uzunqir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/uzunqir\/","title":{"rendered":"Uzunqir"},"content":{"rendered":"\n<p>Uzunqir \u2014 shahar xarobasi. Zarafshon tizmasidan bosh olgan Sho&#8217;robsoy bo&#8217;yida (kitob tumani) joylashgan. 1981 yilda ToshDU O&#8217;rta Osiyo arxeologiya kafedrasi ekspeditsiyasi xodimlari tomonidan topib tekshirilgan. Uzunqir o&#8217;rnida miloddan avvalgi 8-7-asrlarda qadimgi manzilgoh bo&#8217;lgan. Miloddan avvalgi 7-6-asrlarda 70 gektar maydonni egallagan. Uzunqir Kitob\u2014 Shahrisabz vohasining iqtisodiy va ma&#8217;muriy markaziga aylangan. Uzunqir dan Taxtaqoracha dovoni orqali qadimgi Samarqand (Marokanda)gacha bo&#8217;lgan masofa 70 kilometrni tashkil qilgan. Shahar Marokanda\u2014Baqtra karvon yo&#8217;li bo&#8217;yida joylashib muhim savdo-sotiq va hunarmandchilik ahamiyatiga ega bo&#8217;lgan. Uzunqir ichki qal&#8217;a va shahar hududidan iborat. Yodgorlikning Janubiy g\u2019arbiy tomonida uzunligi 450 metr mudofaa devorining xarobalari saqlanib qolgan. Devor ham g&#8217;ishtdan qurilgan to&#8217;g&#8217;ri burchakli burjlarga, burjli xonalarga va jangovar shinaklarga ega. Uzunqir \u2014 O&#8217;zbekiston hududida ilk shaharsozlik tuzilmasining shakllanishi namunasi. Uning yirik o&#8217;troq dehqonchilik vohasining markazi sifatida qo&#8217;rg&#8217;onqarorgohi, guzarlari bo&#8217;lgan. Uzunqir topilmalari \u2014 sopol idishlar, jezdan va temirdan ishlangan mehnat va harbiy qurollari shaharda hunarmandchilik kasbi yuqori darajada taraqqiy etganligidan dalolat beradi. Sho&#8217;robsoy vohasidan topilgan madaniy o&#8217;simliklar (arpa, bug&#8217;doy), turli uzum navlari urug&#8217;lari bu yerda dehqonchilik va bog&#8217;dorchilikning taraqqiy etganligidan dalolatdir. Bu davrda kanal, arikdar, qazish, daryolardan suv chiqarish, yangi ekin maydonlarini o&#8217;zlashtirish va sugorish ishlari keng yo&#8217;lga qo&#8217;yilgan. Dehqonlar atrofi devor bilan o&#8217;ralgan qo&#8217;rg&#8217;onli uylarda va qishloqlarda yashashgan. Arxeologlar Kitob Shahrisabz vohasiga, umuman Qashqadaryo viloyatining tog&#8217;oldi Sharqiy qismiga &#8220;Avesto&#8221;da keltirilgan Gava, Gau, Gava Sug&#8217;dda (sug&#8217;diylar yashaydigan makon, &#8220;Sug&#8217;d makoni&#8221;) tushunchasi tegishli bo&#8217;lganligini taxmin qiladilar. Ushbu so&#8217;zning o&#8217;zi Qashqadaryoning Sharqiy qismidagi ko&#8217;pgina zamonaviy atamalarda saqlanib qolgan. Miloddan avvalgi 7-6-asrlarda Gava Sug&#8217;di viloyati Navtaka deb atalgan. Navtaka viloyati Zarafshon tizmasidan boshlanib O&#8217;radaryo vohasigacha bo&#8217;lgan yerlarni o&#8217;z ichiga olgan. Viloyat markazi. Uzunqir qal&#8217;asi bo&#8217;lgan. Miloddan avvalgi 3-2-asrlarda viloyat markazi Uzunqir dan Kitob shahri o&#8217;rnida asos solingan yangi shaharga ko&#8217;chadi. Yozma manbalarda Suse deb atalgan bu nom &#8220;Sug&#8217;da&#8221;, &#8220;Sug&#8217;ud&#8221;, ya&#8217;ni Sug&#8217;diyona tushunchalaridan kelib chiqqan.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Uzunqir \u2014 shahar xarobasi. Zarafshon tizmasidan bosh olgan Sho&#8217;robsoy bo&#8217;yida (kitob tumani) joylashgan. 1981 yilda ToshDU O&#8217;rta Osiyo arxeologiya kafedrasi ekspeditsiyasi xodimlari tomonidan topib tekshirilgan. Uzunqir o&#8217;rnida miloddan avvalgi 8-7-asrlarda &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/uzunqir\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":56191,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[213],"tags":[],"class_list":["post-95274","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-u-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/95274","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=95274"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/95274\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":95275,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/95274\/revisions\/95275"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/56191"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=95274"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=95274"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=95274"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}