{"id":95546,"date":"2023-07-30T13:24:35","date_gmt":"2023-07-30T10:24:35","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=95546"},"modified":"2023-07-30T13:24:39","modified_gmt":"2023-07-30T10:24:39","slug":"ud-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/ud-2\/","title":{"rendered":"Ud"},"content":{"rendered":"\n<p>Ud (Arabcha \u2014 qora daraxt) \u2014 torlimezrobli qadimgi musiqa asbobi. Arab, turk, fors, Kavkaz (Ozarbayjon, arman) va Markaziy Osiyo (o&#8217;zbek, tojik) xalqlarida keng qo&#8217;llaniladi. Katta, noksimon va yupqa qopqokli kosaxona, kalta va enli dastaga ega. Tovushi yumshoq va mayin. Ayritom xarobasidan udsimon cholg&#8217;uni ushlab turgan sozanda ayol tasvirlangan Friz topilgan. 9\u2014 15-asrlarda Sharq musiqa nazariyasi (tovushqator, parda, maqomlar) masalalarini sharhlab berishda Forobiy, Ibn Sino, Safiuddin al-Urmaviy, ash-Sheroziy va boshqalarning risolalarida Ud yetakchi soz hisoblangan. Uning dastlab 4 tori bo&#8217;lganligi, Ziryob ismli (9-asr) sozanda (ayrim manbalarda Forobiy) tomonidan 5 tor qo&#8217;shilganligi ma&#8217;lum. Torlar kvartaga sozlanib forscha va Arabcha \u2014 hodd, zir, masna, maslas, bam deb nomlangan. Ud pardalari esa mutlaq (ochiq tor), Zoid (ochiq torga nisbatan orttirilgan), mujannab (qo&#8217;shni parda), sabbob (ko&#8217;rsatkich barmoq bilan bosiladigan), vustai furs (o&#8217;rta barmoq bilan bosiladigan fors pardasi), vustai Zalzal (Zalzalga nisbat berilganuiim). Ld parda), binsir (to&#8217;rtinchi barmoq bilan bosiladigan parda), xinsir (jimjiloq bilan bosiladigan parda) deb yuritilgan. Risolalarda pardalar abjad tartibida Arabcha harflar bilan belgilangan. Hozirda qo&#8217;llaniladigan Ud pardasiz va 11 torli. Ulardan 5 tasi juft torlardan, pastki tori bitta bo&#8217;ladi. O&#8217;zbekistonda musiqa kollejlari va O&#8217;zbekiston davlat konservatoriyasida Ud sinflari mavjud. Ud, asosan, jo&#8217;rnavoz (mumtoz musiqa ansambllari) va yakkanavoz soz sifatida qo&#8217;llaniladi. Ud asosida Yevropada lyutnya cholg&#8217;usi kashf etilgan.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ud (Arabcha \u2014 qora daraxt) \u2014 torlimezrobli qadimgi musiqa asbobi. Arab, turk, fors, Kavkaz (Ozarbayjon, arman) va Markaziy Osiyo (o&#8217;zbek, tojik) xalqlarida keng qo&#8217;llaniladi. Katta, noksimon va yupqa qopqokli kosaxona, &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/ud-2\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":56191,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[213],"tags":[],"class_list":["post-95546","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-u-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/95546","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=95546"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/95546\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":95549,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/95546\/revisions\/95549"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/56191"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=95546"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=95546"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=95546"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}