{"id":95585,"date":"2023-07-30T19:07:28","date_gmt":"2023-07-30T16:07:28","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=95585"},"modified":"2023-07-30T19:07:32","modified_gmt":"2023-07-30T16:07:32","slug":"urdu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/urdu\/","title":{"rendered":"Urdu"},"content":{"rendered":"\n<p>Urdu \u2014 Pokistonning ingliz tili bilan bir qatorda rasmiy va Hindistonning Konstitusiyada tan olingan 15 ta asosiy adabiy tilidan biri. Genetik va tuzilish jihatidan hindiy tiliga o&#8217;xshaydi. Hind-Yevropa tillari oilasining hindoriy tillari guruhiga mansub. Pokistonda, asosan, yirik shaharlar (Karochi, Ravalpindi, Lohur, Islomobod va boshqalar), Hindistonda esa Uttarpradesh, Bihar, Maharashtra, Andhra-Pradesh Shtatlaridagi musulmon aholi gaplashadi. So&#8217;zlashuvchilar soni Hindistonda 30 milliondan ortiq, Pokistonda 20 millionga yaqin kishi (20-asrning 90-yillari). Dehli atrofidagi khari bo&#8217;li deb ataladigan lahjalar asosida tashkil topgan. Shular asosida 13-14-asrlarda millatlararo og&#8217;zaki muomala tili \u2014 Hindistoniy (hindaviy) shakllangan. Mazkur tilning Dakan (Janubiy Hindiston) dagi shakli dakhiniy (&#8220;Janubiy&#8221;) deb nom olgan. Hindistoniyning avval Rexta, keyinchalik Urdu deb atalgan adabiy shakliga, uning leksikasiga fors tili kuchli ta&#8217;sir o&#8217;tkazgan. Hozirgi Urdu 19-asr boshlarida asosan shakllanib bo&#8217;lgan. Urdu hindiy tilidan alifbosi va leksikasi bilan farq qiladi. Urdu bir qancha yangi belgilar qo&#8217;shilgan Arab alifbosiga asoslangan yozuvdan foydalanadi. 1947 yildan keyin Urdu ikkala davlatda turli sharoitlarda rivojlandi. Shu sababli Pokiston urdusida leksikaning boyish manbai, asosan, Arab va fors tillari bo&#8217;lsa, Hindiston urdusida hindiy (sanskrit) tilidir. Urdu bilan hindiy orasida ayrim fonetik va grammatik farqlar ham bor. Hindistonda Urduning hindiy tili bilan yaqinlashish alomatlari ko&#8217;rinmoqda. A. Ibrohimovning &#8220;Urducha-o&#8217;zbekcha mushtarak so&#8217;zlar lug&#8217;at&#8221;i (1998) Toshkentda, T. Xolmirzayevning &#8220;Urducha-o&#8217;zbekcha lug&#8217;at&#8221;i (2003) Islomobodda nashr etilgan. Ad.: Dimtshis Z. M ., Grammatika yazikaurdu, M., 2001; Davidova A. A., Uchebnik yazika urdu, M., 2003; Shamatov A. N., Klassicheskiy dakxini (Yujniy xindustani 17 v.), M., 1974.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Urdu \u2014 Pokistonning ingliz tili bilan bir qatorda rasmiy va Hindistonning Konstitusiyada tan olingan 15 ta asosiy adabiy tilidan biri. Genetik va tuzilish jihatidan hindiy tiliga o&#8217;xshaydi. Hind-Yevropa tillari oilasining &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/urdu\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":56191,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[213],"tags":[],"class_list":["post-95585","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-u-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/95585","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=95585"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/95585\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":95586,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/95585\/revisions\/95586"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/56191"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=95585"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=95585"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=95585"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}