{"id":97128,"date":"2023-08-03T13:02:55","date_gmt":"2023-08-03T10:02:55","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=97128"},"modified":"2023-08-03T13:02:59","modified_gmt":"2023-08-03T10:02:59","slug":"lokli-miniatyura","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/lokli-miniatyura\/","title":{"rendered":"Lokli miniatyura"},"content":{"rendered":"\n<p>Lokli miniatyura &#8211; yog&#8217;och, metall, mag&#8217;zi soxta (papemashe)dan ishlanib usti lok bilan qoplangan bezakli buyumlar; kupincha bo&#8217;rtma, o&#8217;yma, qadama, chizma naqshlar bilan bezatiladi. Lokli miniatyuraning asosiy xususiyati \u2014 sillis tekis yuzaning tiniq jilvasi, zamin ranglari, tasvir va inkrustasiya keskinligi, o&#8217;yma bezaklarda jozibali nursoya o&#8217;yini, shaklining yorqinligi. Xitoyda miloddan avvalgi 2-ming yillikdan ma&#8217;lum (kosa, ko&#8217;za, quticha, pardoz idishchalari va boshqalar), ayniqsa, ko&#8217;p tabaqali o&#8217;yma, qora yoki rangli zaminga bo&#8217;yoqlar, tilla bilan ishlangan tasvirlar, sadaf, kumush va boshqalar qadab bezatilgan (sirti lok daraxti sharbati bilan qoplanib pardozlangan) buyumlar keng tarqalgan. Buyumlarning bezak mujassamotlarida manzara, gullar, maishiy lavhalar ko&#8217;p uchraydi. Lokli miniatyura Koreya, Yaponiya, Hindixitoy mamlakatlarida shuningdek, Vetnam, Laosda ham keng tarqalgan. 15-17-asrlarda Eron, Hindiston, Markaziy Osiyo (Hirot)da, ayniqsa, tempera bilan ishlangan mag&#8217;zi soxtadan yasalgan buyumlar mashhur bo&#8217;lgan. Hindiston Lokli miniatyura buyumlariga odamlar, qushlar shakllari tushirilgan. 15-16-asrlarda yaratilgan qo&#8217;lyozma kitoblar muqovalarida turli mavzuda yaratilgan Lokli miniatyuralar uchraydi. Masalan, Alisher Navoiy devoni qo&#8217;lyozmalari muqovalari. Lokli miniatyura 15-17-asrlarda Sharqdan Hindiston, Eron, Markaziy Osiyo orqali Yevropaga kirib kelgan, 18-asrda rivojlangan: Frantsiyada &#8220;Marten&#8221; firmasi, Germaniyada Lokli miniatyura fabrkalarining miniatyuralar bilan bezatilgan buyumlari (tamakidon, quticha va boshqalar) usuli va badiiy mahorati bilan ajralib turadi; 18-asrdan Rossiyada ham yog&#8217;och, Pape-mashe, metal buyumlarga moybo&#8217;yoq bilan tasvir ishlash va uni loklash an&#8217;anasi rivojlangan. Markaziy Osiyoda, jumladan Buxoroda 16-asrda Lokli miniatyura mavjud bo&#8217;lganligi va badiiy buyumlar tayyorlanganligi haqida ma&#8217;lumotlar saqlangan. O&#8217;zbekistonda miniatyura san&#8217;ati keng ko&#8217;lamda va izchil rivojlanishi 20-asr 70-yillariga to&#8217;g&#8217;ri keladi. Kitobat san&#8217;atini qayta tiklash uchun olib borilgan harakatlar samarali yakunlandi. 1991 yildan Lokli miniatyura amaliy san&#8217;atning keng tarqalgan turlaridan biriga aylandi. Mag&#8217;zi soxtadan qilingan buyumlarni badiiy bezatishda naqsh mujassamotlarida yozuvlardan foydalanish, o&#8217;rta asr miniatyurasi an&#8217;analariga tayanish muhim natijalar berdi. An&#8217;anaviy mavzularda asarlar yaratish, shu bilan birga bu mavzular asosida erkin mujassamotlar ham yaratishga intilish kuzatiladi. Sh. Muhammadjonov, N. Xolmatov, T. Boltaboyev, A. Isroilov, Sh. Shomansurov, A. Yo&#8217;ldoshev, B. Yo&#8217;ldoshev va boshqalar bu sohada samarali ijod qilmoqda.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Lokli miniatyura &#8211; yog&#8217;och, metall, mag&#8217;zi soxta (papemashe)dan ishlanib usti lok bilan qoplangan bezakli buyumlar; kupincha bo&#8217;rtma, o&#8217;yma, qadama, chizma naqshlar bilan bezatiladi. Lokli miniatyuraning asosiy xususiyati \u2014 sillis tekis &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/lokli-miniatyura\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":56191,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[223],"tags":[],"class_list":["post-97128","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-l-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/97128","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=97128"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/97128\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":97129,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/97128\/revisions\/97129"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/56191"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=97128"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=97128"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=97128"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}