{"id":99979,"date":"2023-08-21T15:38:35","date_gmt":"2023-08-21T12:38:35","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=99979"},"modified":"2023-08-21T15:38:39","modified_gmt":"2023-08-21T12:38:39","slug":"volga","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/volga\/","title":{"rendered":"Volga"},"content":{"rendered":"\n<p>Volga (qadimda ra, o&#8217;rta asrlarda Itil yoki Egel) \u2014 Rossiya Federatsiyasi Yevropa qismidagi eng yirik va sersuv daryo. Uzunligi 3530 kilometr (suv omborlari qurilishidan&#8217; Olain 3690 kilometr). Havzasining maydoni 1360 ming kilometr. Valday qirlaridan boshlanib (228 metr balapdlikdan), Kaspiy dengiziga Delta hosil qilib (maydoni 19 ming km2) quyiladi. Volgaga 200 tacha irmoq qo&#8217;shiladi. Chap irmoqlari o&#8217;ng irmoqlariga nisbatan ko&#8217;p va sersuvroq. Volga Verxit. Sterj, Vselug, Peno, Volgo kabi bir qancha ko&#8217;llardan oqib o&#8217;tadi. O&#8217;ng irmoq \u2014 oka quyilish joyidan Volganing o&#8217;rta oqimi (to Kama daryosi quyilishigacha) boshlanadi va Daryo Volga bo&#8217;yi qirlarining shimoliy va Sharqiy yon bag&#8217;irlari bo&#8217;ylab oqib, Jiguli tog&#8217;larini aylanib o&#8217;tadi va samara yoyi deb ataladigan juda katta tirsak hosil qiladi. Volgograd shahri yaqinida Volgadan uzunligi 520 kilometr bo&#8217;lgan Axtuba chap tarmog&#8217;i ajralib chiqadi. Volganing chap irmoqparidan Mologa, Sheksna, Kostroma, Unja, Vetluga, Kama, samara, katta Irgiz va boshqalar; o&#8217;ng irmoqparidan oka, sura, Sviyaga eng yirik irmoqlardir. Volga asosan qor (yillik oqimining qariyb 60%), grunt (30%) va yomg&#8217;ir (10%) suvlaridan to&#8217;yinadi. Yoz va qishda Daryo suvi juda kamayib ketadi, ba&#8217;zan yozda ketma-ket jala yog&#8217;ganda suv sathi ko&#8217;tariladi. Volganing yuqori va o&#8217;rta qismi noyab. oxirida muzlab, aprel o&#8217;rtasida eriydi, quyi qismi esa dek.abr o&#8217;rtasida muzlab, mart o&#8217;rtasida muzdan bo&#8217;shaydi. Quyilish eridan Rjevgacha (3256 kilometr) muntazam kema qatnaydi. Volganing suv rejimini tartibga solish, daryoni chuqurlashtirib, kemalar qatnovini yaxshilash va arzon elektr energiya olish maqsadida daryoda GES lar qurildi. Volga Volga-Boltiq suv yo&#8217;li orqali Boltiq dengizi bilan, shim. Dvina suv sistemasi va oq dengiz-Boltiq kanali orqali oq dengiz bilan, kema qatnaydigan Volga-don kanali orqali Azov va qora dengizlari bilan, Moskva shahri bilan Moskva nomli kanal orqali bog&#8217;langan. Volga sohilida Tver, Yaroslavl, Nijniy Novgorod, Qozon, Ulyanovsk, Samara, Saratov, Volgograd, Astraxon shaharlari joylashgan. Volgada 70 tur baliq yashaydi, bulardan 40 turi ovlanadi. Daryoda yog&#8217;och, yog&#8217;ochsozlik mahsulotlari, neft, tuz, ruda, binokorlik materiallari, galla, meva va boshqalar tashiladi. Volga havzasida Volga-Kama, Jigulevsk, Astraxon qo&#8217;riqxonalari. Samarskaya Luka tabiat milliy bog&#8217;i mavjud. Antropogen ta&#8217;sir natijasida Volgada ekologik vaziyat keskin yomonlashdi. Volga ning tabiiy majmuasini tiklash uchun ilmiy izlanishlar olib borilmoqda.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Volga (qadimda ra, o&#8217;rta asrlarda Itil yoki Egel) \u2014 Rossiya Federatsiyasi Yevropa qismidagi eng yirik va sersuv daryo. Uzunligi 3530 kilometr (suv omborlari qurilishidan&#8217; Olain 3690 kilometr). Havzasining maydoni 1360 &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/volga\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[207],"tags":[],"class_list":["post-99979","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-v-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/99979","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=99979"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/99979\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":99985,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/99979\/revisions\/99985"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=99979"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=99979"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=99979"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}