{"id":1086,"date":"2021-09-12T13:49:31","date_gmt":"2021-09-12T10:49:31","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?page_id=1086"},"modified":"2021-10-18T19:16:47","modified_gmt":"2021-10-18T16:16:47","slug":"materiya-nima","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/materiya-nima\/","title":{"rendered":"Materiya nima?"},"content":{"rendered":"\n<p>Koinotning istalgan yerida ma\u2019lum bir fazoni egallagan narsa materiya deb ataladi. Materiyaning qattiq, suyuq va gazsimon uchta holati mavjud.<\/p>\n\n\n\n<p>Materiya, shuningdek, organik va noorganik turlarga bo\u2019linadi. O\u2019simliklar, hayvonlar va odamlarga tirik materiya namunalidir. O\u2019tin, paxta va jundan tayyorlangan kiyimlar, grechixa yormasi ham tirik materiyaga tegishli, chunki ular ham bir vaqtlar qandaydir tirik mavjudotning qismi bo\u2019lgan. Temir, mis, oyna, suv, havo va hokazo noorganik materiyaga misol bo\u2019la oladi.<\/p>\n\n\n\n<p>Materiyaning barcha turlari, holati yoki shaklidan qat\u2019i nazar, atomlardan tashkil topgan. Atomlar tarkibir esa markaziy yadro va uning atrofida aylanuvchi elektronlardan iborat. Elektronlar doimo harakatda bo\u2019lgan kichik elektr zarralaridir.<\/p>\n\n\n\n<p>Atomlar, odamlar uning o\u2019lchamlarini tasavvur qila olmaydigan darajada kichik bo\u2019lsa-da, yadro va elektronlar o\u2019rtasida sezilarli bo\u2019shliq mavjud. Ushbu bo\u2019shliq atom tashkil topgan zarralarning umumiy hajmidan ancha kattadir. Demak, materiya, asosan, bo\u2019shliqdan tashkil topgan! U odammi yoki g\u2019ishtli devormi, buning ahamiyati yo\u2019q. Agar sizning tanangizdan barcha bo\u2019shliqlar chiqarib tashlanib, faqat qattiq asosgina qoldirilsa, siz ushoqdekkina tabletka darajasida kichrayib qolasiz.<\/p>\n\n\n\n<p>Agar barcha atomlar bir xil bo\u2019lganida edi, materiya butun dunyoda faqat bir xil ko\u2019rinishga ega bo\u2019ar edi. Biroq ular yuzdan oshiq ko\u2019rinishga egadir, ularning har biri alohida holda materiyaning eng oddiy ko\u2019rinishi \u2013 elementni tashkil etadi. Oltin, temir, yod, kislorod, mis sof ko\u2019rinishda alohida elementlardan iboratdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Turli atomlarning kombinatsiyasidan tashkil topgan va bir-biri bilan mustahkam bog\u2019langan materiya modda deb ataladi. Moddaning eng kichik zarrasi molekula deb ataladi. Atom va molekulalar bir-biriga qanchalik yaqin joylashsa, materiya shunchalik, \u201czich\u201d bo\u2019ladi. Materiya qanchalik zich bo\u2019lsa, shunchalik og\u2019ir bo\u2019ladi. Materiya bir (qattiq, suyuq yoki gazsimon) holatdan ikkinchi holatga o\u2019tishi mumkin. Uni butunlay yo\u2019q qilib bo\u2019lmaydi, ammo energiyaga aylantirish mumkin.<\/p>\n\n\n\n<p>Materiya va materiya kabi tushunchalar dunyoning ilmiy bilimlarining asosiy toifalariga kiradi va o&#8217;zaro bog&#8217;liqdir. Biroq, aslida, bu dunyoning zamonaviy ko&#8217;rinishi haqidagi umumiy g&#8217;oyani o&#8217;z ichiga olgan ikkita mutlaqo boshqacha atama. Ularning orasidagi farqlarni tan olganingizdan so&#8217;ng, siz chegaralarni aniq ajratib olishingiz va har bir kontseptsiyaning mohiyatini aniq ifodalashingiz mumkin, shu bilan birga ushbu toifalarning qarama-qarshi in&#8217;ikosining natijasi bo&#8217;lgan umumiy xususiyatlarni hisobga olmaganda, o&#8217;zaro munosabatlarni saqlab qolish muhimdir, bu faqat chegaralarni buzadi va mohiyatdan uzoqlashadi.<\/p>\n\n\n\n<p>Shuningdek o&#8217;qing: <a href=\"https:\/\/uz.wiktionary.org\/wiki\/materiya\">materiya haqida boshqa qiziqarli ma&#8217;lumotlar<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/koinot-nima\/\">Koinot nimaligini bilasizmi?<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Koinotning istalgan yerida ma\u2019lum bir fazoni egallagan narsa materiya deb ataladi. Materiyaning qattiq, suyuq va gazsimon uchta holati mavjud. Materiya, shuningdek, organik va noorganik turlarga bo\u2019linadi. O\u2019simliklar, hayvonlar va odamlarga &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/materiya-nima\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4467,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-1086","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1086","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1086"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1086\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4470,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1086\/revisions\/4470"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4467"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1086"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}