{"id":1977,"date":"2021-09-25T08:23:13","date_gmt":"2021-09-25T05:23:13","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?page_id=1977"},"modified":"2021-09-25T08:23:14","modified_gmt":"2021-09-25T05:23:14","slug":"dinozavrlar-qanday-paydo-bolgan","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/dinozavrlar-qanday-paydo-bolgan\/","title":{"rendered":"Dinozavrlar qanday paydo bo&#8217;lgan?"},"content":{"rendered":"\n<p>Olimlarning taxmin qilishicha, dinozavrlar 180 million yil burun paydo bo&#8217;lgan va 60 million yillar oldin qirilib bitgan. Dinozavrlar reptiliyalardan tarqagan. Aytgancha, reptiliyalar hayvonlarning alohida sinfi bo&#8217;lib, ular issiqqon emasligi, yerda ham yashay olishi, o&#8217;ziga xos yuragi borligi va aksariyatining tangachalar bilan qoplangani bilan ajralib turadi. Ilk reptiliyalar dinozavrlardan ancha oldin paydo bo&#8217;lgan. Ular amfibiyaga o&#8217;xshaydi (ham suvda, ham quruqlikda yashashi mumkin). Ammo tuxumini faqat quruqlikka qo&#8217;ygan. Zuryodlarining o&#8217;pkasi bo&#8217;lib, havodan nafas olgan; hasharotlar bilan tirikchilik qilgani ehtimoldan xoli emas. So&#8217;ngra reptiliyalar jussali va kuchli bo&#8217;la borgan. Birlari bahaybat kaltakesak, boshqalari toshbaqaga o&#8217;xshagan. Ularning dumi kalta, oyog&#8217;i yo&#8217;gon, boshi katta bo&#8217;lgan. Ular o&#8217;simliklar bilan oziqlangan. Ilk dinozavrlar o&#8217;z ajdodlari \u2014 kaltakesak kabi orqa oyoqlarida yura olgan reptiliyalarga o&#8217;xshaydi. Ilk dinozavrlar kichkina, taxminan kurkaday bo&#8217;lgan va orqa oyoqlari bilan harakat qilgan. Ularning ayrim turlari kichkinaligicha qolib ketgan, boshqalari esa o&#8217;sgan va og&#8217;irlashgan. Ko&#8217;pchiligining uzunligi 2,5 metr bo&#8217;lgan. Hatto filday og&#8217;ir va 6 metr keladiganlari ham yashagan. Ularning boshi kichkina, o\u2019simlikni chaynashga yaraydigan o&#8217;tmas kalta tishlari bo&#8217;lgan. Ular pastqamlarda, botqoqlarda kun kechirgan. Keyin boshqa davr \u2014 reptiliya asri boshlangan. Ayrim alafxo&#8217;r dinozavrlar shu qadar katta bo&#8217;lib ketganki, hatto quruqlikda ham o&#8217;zini to&#8217;rt oyog&#8217;ida tutib tura olmagan. Ular vaqtini asosan daryo va bothohliklarda o&#8217;tkazgan. Ana shunday bahaybatlarining birini brontozavr deyishadi, uning bo&#8217;yi 20 \u2014 24 metr, og\u2019irligi qariyb 34 tonna kelgan. Bu vaqtga kelib dinozavrlar yerda emin-erkin yura olgan, ulardan birining nomi allozavr bo&#8217;lib, bo&#8217;yi 10 metr, o&#8217;tkir tishi va tirnog&#8217;i bor edi. U brontozavr va boshha alafxo&#8217;rlar bilan oziqlangan. Demak, dinozavrlar reptiliyalarning avlodidir. Yerda iqlim o&#8217;zgarishi bilan ozuqasi va yashash joyidan mahrum bo&#8217;lgan dinozavrlar qirilib ketgan.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Olimlarning taxmin qilishicha, dinozavrlar 180 million yil burun paydo bo&#8217;lgan va 60 million yillar oldin qirilib bitgan. Dinozavrlar reptiliyalardan tarqagan. Aytgancha, reptiliyalar hayvonlarning alohida sinfi bo&#8217;lib, ular issiqqon emasligi, yerda &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/dinozavrlar-qanday-paydo-bolgan\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-1977","page","type-page","status-publish","hentry","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1977","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1977"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1977\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1979,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1977\/revisions\/1979"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1977"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}