{"id":2061,"date":"2021-09-25T19:09:56","date_gmt":"2021-09-25T16:09:56","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?page_id=2061"},"modified":"2021-09-25T19:09:57","modified_gmt":"2021-09-25T16:09:57","slug":"chayonlar-oz-oziga-nish-sanchishi-mumkinmi","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/chayonlar-oz-oziga-nish-sanchishi-mumkinmi\/","title":{"rendered":"Chayonlar o&#8217;z-o&#8217;ziga nish sanchishi mumkinmi?"},"content":{"rendered":"\n<p>O&#8217;lim chohiga yaqinlashib qolgan chayonning o&#8217;lim azobidan tezroq qutulishi uchun o&#8217;z-o&#8217;ziga nish sanchgani to&#8217;g&#8217;risidagi afsona ko&#8217;p xalqlarga ma&#8217;lum. Tadqiqotlar ko&#8217;rsatishicha, bu xayoliy mubolag&#8217;a emas, balki hamma tirik organizmlarga xos tabiiy muhofaza reaksiyasi ekan. Mashhur fransuz entomologi Jan Anri Fabr chayonlar xulq-atvorini tadqiq etib, chor tarafi yonayotgan ko&#8217;mir bilan o&#8217;rab qo&#8217;yilgan chayonning dastlab o&#8217;z zaharli bezini g&#8217;azab bilan sochgancha zir aylanib yugurgani, so&#8217;ng to&#8217;satdan qotib qolgani va teginilsa ham hech narsaga e&#8217;tiborsiz qolganini kuzatgan. Hasharotlarning go&#8217;yo o&#8217;z-o&#8217;zini o&#8217;ldirishi haqidagi tasavvur, mana, qayerdan paydo bo&#8217;lgan. Aslida chayon issiqqa bardosh berolmagan va katalepsiya (qattiq asabiylashish va hayajondan taxta bo&#8217;lib qolish) ga tushib qolgan. Bu hol insonni oftob urganda behush bo&#8217;lib qolishi bilan bir xil. Maboda chayon sovuq joyga olib borib qo&#8217;yilsa, u yaxlab jonga kiradi va hech narsa ko&#8217;rmaganday yana o&#8217;rmalab ketaveradi. Bu reaksiya chayonning issiq tropik va subtropik o&#8217;lkalarda yashashi bilan bog&#8217;liqdir. Tadqiqotchilar aniqlashicha, kunlar behad isib yoki keskin sovib ketganda chayon iniga kirib, uzoq vaqt karaxt bo&#8217;lib yotadi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>O&#8217;lim chohiga yaqinlashib qolgan chayonning o&#8217;lim azobidan tezroq qutulishi uchun o&#8217;z-o&#8217;ziga nish sanchgani to&#8217;g&#8217;risidagi afsona ko&#8217;p xalqlarga ma&#8217;lum. Tadqiqotlar ko&#8217;rsatishicha, bu xayoliy mubolag&#8217;a emas, balki hamma tirik organizmlarga xos tabiiy &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/chayonlar-oz-oziga-nish-sanchishi-mumkinmi\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-2061","page","type-page","status-publish","hentry","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2061","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2061"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2061\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2062,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2061\/revisions\/2062"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2061"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}