{"id":103133,"date":"2023-08-31T14:18:32","date_gmt":"2023-08-31T11:18:32","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=103133"},"modified":"2023-08-31T14:18:37","modified_gmt":"2023-08-31T11:18:37","slug":"shoroi-islomiya-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/shoroi-islomiya-2\/","title":{"rendered":"&#171;Sho&#8217;roi Islomiya&#187;"},"content":{"rendered":"\n<p>&#171;Sho&#8217;roi Islomiya&#187; (&#171;Islom kengashi&#187;) \u2014 Turkiston taraqqiyparvar ziyolilarining ijtimoiy-siyosiy tashkiloti (jamiyati). 1917 yil 14 martda Toshkentda tuzilgan va 1918 yil bahorigacha faoliyat olib borgan. Unga dastlab Abdulvohidqori Abduraufqori o&#8217;g&#8217;li, keyinchalik Ubaydullaxo&#8217;ja Asadullaxo&#8217;jayev rais qilib saylangan. Tashkilot faoliyatida Munavvarqori Abdurashidxonov, Mahmudxo&#8217;ja Behbudiy, Mustafo Cho&#8217;qay, Ahmad Zakiy Validiy, Islom Sulton Shoahmedov, Toshpo&#8217;lat Norbo&#8217;tabekov kabi ma&#8217;rifatparvarlar faol qatnashgan. Tashkilot tashabbusi bilan butun Turkiston musulmonlarining 1-qurultoyi o&#8217;tkazildi (1917 yil aprel). Qurultoyda qabul qilingan tashkilot dasturida o&#8217;lka musulmonlari orasida islohotlar o&#8217;tkazish g&#8217;oyalarini tarqatish, mintaqadagi barcha musulmonlarni yagona fikr va maslak asosida birlashtirib, Turkistonga muxtoriyat maqomini berish uchun kurash vazifasi qo&#8217;yilgan. 1917 yil aprel oyidayoq tashkilotning Samarqand, Qo&#8217;qon, Namangan, Andijon, Marg&#8217;ilon, Skobelev (Farg&#8217;ona), Marv, Turkiston, Oqmachit, O&#8217;sh va boshqalar shaharlarda sho&#8217;balari tuzilgan. Tashkilot &#171;Sho&#8217;roi Islom&#187; nomli gazeta ham chiqargan. 1917 yil mobaynida Turkiston musulmonlarining yana 3 qurultoyi o&#8217;tkazilgan. Biroq taraqqiyparvar ziyolilar (jadidlar) bilan eskilik tarafdorlari bo&#8217;lgan ayrim ulamolar (qadimchilar) o&#8217;rtasidagi kelishmovchiliklar &#171;Sho&#8217;roi Islomiya&#187; tashkiloti safida tarafkashlik yuz berishiga olib keldi. 1917 yil iyunda tashkilotdan bir guruh ulamolar ajralib chiqib, Qo&#8217;qon va Toshkentda yangi jamiyat \u2014 &#171;Sho&#8217;roi ulamo&#187;ta asos solishgan. Turkiston va Qozog&#8217;iston musulmonlarining Toshkentda o&#8217;tgan qurultoyi (1917 yil 17-20 sentyabr)da har 2 tashkilot o&#8217;zaro birlashganligini e&#8217;lon qilgan bo&#8217;lsa ham, aslida tom ma&#8217;nodagi birlashuv bo&#8217;lmagan. Oktyabr to&#8217;ntarishilan so&#8217;ng &#171;Sho&#8217;roi Islomiya&#187; o&#8217;z qarorgohini Toshkentdan Qo&#8217;qonga ko&#8217;chirishga majbur bo&#8217;lgan (1917 yil noyabr). Tashkilot a&#8217;zolari Turkiston muxtoriyati hukumatini tuzishda faollik ko&#8217;rsatishgan. Muxtoriyat hukumatini bolsheviklar ag&#8217;dargach, tirik qolgan &#171;Sho&#8217;roi Islomiya&#187; a&#8217;zolari ta&#8217;qibga uchragan. &#171;Sho&#8217;roi Islomiya&#187; tashkiloti sovet rejimi tomonidan ta&#8217;qiqlansa ham, uning Nosirxon To&#8217;ra, Sadriddinxon Sharifxo&#8217;jaev, Mirodil Mirzaahmedov va boshqalar faollari Turkistonda sovet rejimiga qarshi qurolli harakat saflariga qo&#8217;shilib, istiqlolchilarning g&#8217;oyaviy mafkurachilari sifatida faoliyat ko&#8217;rsatishgan.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#171;Sho&#8217;roi Islomiya&#187; (&#171;Islom kengashi&#187;) \u2014 Turkiston taraqqiyparvar ziyolilarining ijtimoiy-siyosiy tashkiloti (jamiyati). 1917 yil 14 martda Toshkentda tuzilgan va 1918 yil bahorigacha faoliyat olib borgan. Unga dastlab Abdulvohidqori Abduraufqori o&#8217;g&#8217;li, keyinchalik &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/shoroi-islomiya-2\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[211],"tags":[],"class_list":["post-103133","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-sh-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/103133","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=103133"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/103133\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":103156,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/103133\/revisions\/103156"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=103133"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=103133"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=103133"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}