{"id":103715,"date":"2023-09-05T08:03:00","date_gmt":"2023-09-05T05:03:00","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=103715"},"modified":"2023-09-05T08:03:05","modified_gmt":"2023-09-05T05:03:05","slug":"xoja-abdulqodir-marogiy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/xoja-abdulqodir-marogiy\/","title":{"rendered":"Xoja Abdulqodir Marog&#8217;iy"},"content":{"rendered":"\n<p>Xoja Abdulqodir Marog&#8217;iy (to&#8217;liq ismi Xoja Abdulqodir bin G&#8217;oibi alhofiz almarog&#8217;iy) (14-asr 2-yarmi, Marog&#8217;a shahri \u2014 1434\/35) \u2014 sozanda (ud, chang, nay), xonanda, bastakor va musiqashunos. Hayoti asosan jaloyirining davlatida o&#8217;tgan. Amir Temur uni Bag&#8217;doddan Samarqandga olib kelgan va 1394-1405 yillarda u Sohibqiron, so&#8217;ng Shohrux Mirzo, Xalil Sulton saroylarida umrining oxirigacha xizmat qilgan. Xoja Abdulqodir Marog&#8217;iy musiqa nazariyasi sohasida boy meros qoddirgan: &#171;Kanz ulalhon&#187; (&#171;Kuylar xazinasi&#187;), &#171;jome ulalhon&#187; (&#171;Kuylar majmuasi&#187;), &#171;Maqosid ulalhon&#187; (&#171;kuylar hosil qilish o&#8217;rni&#187;), &#171;Sharhaladvor&#187; (Safiuddin al-Urmaviyning &#171;kitob uladvor&#187;iga sharh) va boshqalar. Shuningdek, u &#171;kitob uladvor&#187;ni turk tiliga tarjima qilgan. Xoja Abdulqodir Marog&#8217;iy asarlarida Forobiy, Safiuddin alUrmaviy, Mahmud ashsheroziylarning musiqaga oid nazariy fikrlarini rivojlantirib, qator masalalarda aniqdiklar kiritgan (masalan, advor ilmida jamlar doiralarining 103 xilini keltirgan). U o&#8217;z davrida qo&#8217;llanilgan 45 cholg&#8217;u (ud, rubob, chang, yotug&#8217;on, ruhafzo, egri, qo&#8217;biz va boshqalar) ni tavsiflagan. Xoja Abdulqodir Marog&#8217;iy udi murassa&#8217;deb atalgan torli soz ixtiro qilgan. Bastakor sifatida Sharq xalqlari musiqasida mashhur tasnif, peshrav, amal, savt shak- llarida (&#171;tasnifi Xoja Abdulqodir&#187;, &#171;Amali Bo&#8217;ston&#187; kabi) kuy va ashula yo&#8217;llari, yangi (zarbul fath, Chohor zarb singari) doira usullari yaratgan, ularning ba&#8217;zilari hozir ham ijro etiladi (masalan, turklarda &#171;Qiyor&#187; kuyi va boshqakar). U fors va turk tillarida g&#8217;azallar ham yozgan; g&#8217;azallari ravonligi va musiqiyligi bilan ajralib turadi. Xoja Abdulqodir Marog&#8217;iyning merosi Eron, Ozarbayjon, Xuroson, Iroq, Turkiya, O&#8217;rta Osiyo (xususan, Uzbekistan) xalqlari musiqa tarixini o&#8217;rganishda muhim manbalardandir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Xoja Abdulqodir Marog&#8217;iy (to&#8217;liq ismi Xoja Abdulqodir bin G&#8217;oibi alhofiz almarog&#8217;iy) (14-asr 2-yarmi, Marog&#8217;a shahri \u2014 1434\/35) \u2014 sozanda (ud, chang, nay), xonanda, bastakor va musiqashunos. Hayoti asosan jaloyirining davlatida &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/xoja-abdulqodir-marogiy\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[209],"tags":[],"class_list":["post-103715","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-x-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/103715","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=103715"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/103715\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":103737,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/103715\/revisions\/103737"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=103715"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=103715"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=103715"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}