{"id":104220,"date":"2023-09-06T13:31:25","date_gmt":"2023-09-06T10:31:25","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=104220"},"modified":"2023-09-06T13:31:28","modified_gmt":"2023-09-06T10:31:28","slug":"radiatsion-himoya","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/radiatsion-himoya\/","title":{"rendered":"Radiatsion himoya"},"content":{"rendered":"\n<p>Radiatsion himoya, radiatsion xavfsizlik \u2014 radioaktiv moddalar va boshqa ionlovchi nurlanish manbalari bilan ishlaganda xavfsizlikni ta&#8217;minlovchi tadbirlar majmui. Radiobiologiya, yadro fizikasi, kosmik biologiya, kosmik tibbiyot va boshqa fanlar yutuqlariga asoslanadi. Radiatsion himoyaning asosiy maqsadi \u2014 biosferaning radioaktiv moddalar bilan ifloslanishiga yo&#8217;l qo&#8217;ymaslik, odam va hayvonlar organizmini (masalan, Kosmos sharoitida) zararli nurlanishlardan asrash va hokazolar. Zararli nurlanishlarning organizmga biologik ta&#8217;siri haqidagi ma&#8217;lumotlar Radiatsion himoya yoki radiasion xavfsizlik me&#8217;yorlarini ishlab chiqish uchun asos bo&#8217;ladi. Radioaktiv moddalar bilan ishlaganda yoki ulardan foydalanishda xavfsiz sharoitlarni ta&#8217;minlash, avvalo, xodimlarni xavfli nurlanishlar manbai (yadro reaktorlari, gammadefektoskoplar, radioizotop termoelektr generator va boshqalar) ta&#8217;siridan ishonchli himoya qilishdan iborat. Bunga qurilmalarni ekranlash (to&#8217;sish), ish xonasiga kirish uchun labirint (aylanma) yo&#8217;llar hosil qilish, bu manbalar bilan ishlash vaqtini cheklab qo&#8217;yish, radioaktiv chiqindilarni o&#8217;z vaqtida olib ketish va ularga tegishli ishlov berish, yakka (individual) himoya vositalaridan foydalanish va boshqa tadbirlar orqali erishiladi. Radiatsion himoyani me&#8217;yoriy jihatdan ta&#8217;minlash uchun Radiatsion himoya bo&#8217;yicha xalqaro komissiya materiallari asosida radiatsion xavfsizlik me&#8217;yorlari ishlab chiqilgan (1976). Bu hujjatda Radiatsion himoyaning asosiy tamoyillari belgilab qo&#8217;yilgan. Bu me&#8217;yorlarda radioktiv nurlar bilan nurlanishning chegarasi yo&#8217;l qo&#8217;yiladigan qiymatlari va nazorat darajalari, nurlanish dozalari chegaralari, turli nurlanishlarning sifat koeffitsientlari belgilab qo&#8217;yilgan. Bu me&#8217;yorlar radioaktiv moddalar bilan ishlovchi barcha shaxslar uchun majburiy hisoblanadi. Agar Radiatsion himoyaga doir chegaraviy me&#8217;yorlar buzilganligi aniqlansa, &#171;Radioaktiv moddalar va boshqa ionlovchi nurlanishlar bilan ishlashdagi asosiy sanitariya qoidalari&#187;ga muvofiq choralar ko&#8217;riladi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Radiatsion himoya, radiatsion xavfsizlik \u2014 radioaktiv moddalar va boshqa ionlovchi nurlanish manbalari bilan ishlaganda xavfsizlikni ta&#8217;minlovchi tadbirlar majmui. Radiobiologiya, yadro fizikasi, kosmik biologiya, kosmik tibbiyot va boshqa fanlar yutuqlariga asoslanadi. &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/radiatsion-himoya\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[214],"tags":[],"class_list":["post-104220","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-r-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/104220","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=104220"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/104220\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":104228,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/104220\/revisions\/104228"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=104220"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=104220"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=104220"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}