{"id":104804,"date":"2023-09-08T12:29:18","date_gmt":"2023-09-08T09:29:18","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=104804"},"modified":"2023-09-08T12:29:22","modified_gmt":"2023-09-08T09:29:22","slug":"shemaxa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/shemaxa\/","title":{"rendered":"Shemaxa"},"content":{"rendered":"\n<p>Shemaxa (ozarbayjoncha Shamaxi, Arabcha Ash-Shamahiya) \u2014 Ozarbayjon Respublikasidagi shahar. Katta Kavkazning Janubiy Sharqiy etagida, Bokudan 122 kilometr g&#8217;arbda, Kyurdamir temir yo\u2019l stantsiyasidan 72 kilometr shimoli Sharqda joylashgan. Respublikaning vinochilik va gilamchilik markazi. Aholisi 24 ming kishi (1990-yillar o&#8217;rtalari). Shemaxa \u2014 Ozarbayjonning eng qadimiy shaharlaridan. Arxeologik qazishmalar natijasida shaharning shim.g&#8217;arbiy qismida miloddan avvalgi 5-4-asrlarga oid manzilgoh topildi. Ptolemey ( 2-asr) Shemaxani Shemaxiya deb tilga olgan. 9\u2014 16-asrlarda shahar Shirvon mulkining poytaxti va Shirvonshohlar qarorgohi. Shemaxa shirvonapsheron me&#8217;morligi, shuningdek, amaliy san&#8217;at (gilam to&#8217;qish, o&#8217;ymakorlik, misgarlik va boshqalar) va miniatyura markazlaridan bo&#8217;lgan. Shahar karvon yo&#8217;llarining chorrahasida joylashgan, shu bois yaqin Sharqda yirik savdo-hunarmandchilik markaziga aylangan, xalqaro ipak savdosida muhim o&#8217;rin tutgan. Shemaxada Ozarbayjon, Eron, Arab, o&#8217;rtaosiyolik, rus, hind va g&#8217;arbiy yevropalik savdogarlar savdo-sotiq qilganlar. Shaharda ularning faktoriyalari bo&#8217;lgan. Ko&#8217;plab ipak va ip gazlama ishlab chiqarish va gilam to&#8217;qish ustaxonalari ishlab turgan. 1222 yilda Shemaxani mo&#8217;g&#8217;ullar uzoq vaqt qamal qilib egallagach, vayron qilgan. Shemaxada A.Jenkinson (1562, 1565) bo&#8217;lgan. 18-asr o&#8217;rtasidan Shemaxa Shemaxa xonligi poytaxti. 1805 yil Rossiya qo&#8217;shinlari egallagan. 1991 yildan mustaqil Ozarbayjon tarkibida. Shemaxada Ozarbayjon madaniyatining mashhur arboblari (olimlar, shoirlar, me&#8217;morlar)dan Xoqoniy Shirvoniy (12- asr), Zayniddin Shirvoniy (13-asr), Imodiddin Nasimiy (14-asr oxiri \u2014 15-asr boshi), nishot Shirvoniy (18- asr), Hoji Zaynalobiddin Shirvoniy (18-asr), Said Azim Shirvoniy (19-asr), M.A.Sobir (19-asr oxiri \u2014 20-asr boshi) va boshqalar yashab ijod qilganlar. Me&#8217;moriy yodgorliklardan Jome&#8217; masjid (10-asr), Shirvonshohlar saroyi (12-asr), karvonsaroylar (17-asr) ning ayrim qismlarigina, &#171;yetti gumbaz&#187; maqbarasi xarobalari saqlanib qolgan. Shemaxa 1820 yilda qayta tiklangan. Shemaxadan 22 kilometr shimoli g&#8217;arbda 1435 metr balandlikda astrofizika rasadxonasi joylashgan. Shemaxa yaqinida mashhur o&#8217;rta asr qal&#8217;alari Guliston va Qal&#8217;aibugurd bor. Ad.: Azerbaydjan (Istoricheskie i dostoprimechatelnie mesta), Baku, 1960.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Shemaxa (ozarbayjoncha Shamaxi, Arabcha Ash-Shamahiya) \u2014 Ozarbayjon Respublikasidagi shahar. Katta Kavkazning Janubiy Sharqiy etagida, Bokudan 122 kilometr g&#8217;arbda, Kyurdamir temir yo\u2019l stantsiyasidan 72 kilometr shimoli Sharqda joylashgan. Respublikaning vinochilik va &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/shemaxa\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[211],"tags":[],"class_list":["post-104804","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-sh-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/104804","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=104804"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/104804\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":104807,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/104804\/revisions\/104807"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=104804"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=104804"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=104804"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}