{"id":104883,"date":"2023-09-08T14:17:14","date_gmt":"2023-09-08T11:17:14","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=104883"},"modified":"2023-09-08T14:17:46","modified_gmt":"2023-09-08T11:17:46","slug":"shelli-persi-bish","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/shelli-persi-bish\/","title":{"rendered":"Shelli Persi Bish"},"content":{"rendered":"\n<p>Shelli Persi Bish (1792.4.8, Fild-Pleys, Susseks grafligi \u2014 1822.8.7, Spesiya qo&#8217;ltig&#8217;i, Italiya; Rimda dafn qilingan) \u2014 ingliz shoiri. Oksford universitetida o&#8217;qigan (1810), &#171;ateizmning zaruriyati&#187; (1811) risolasi uchun untdan haydalgan. Frantsuz ma&#8217;rifatparvarlari ta&#8217;sirida &#171;Agasfer&#187; (1809) dostoni, &#171;Margaret Nikolsondan qolgan parchalar&#187;, &#171;Viktor va Kaziraning asl she&#8217;riyati&#187; she&#8217;riy to&#8217;plamlari, &#171;zastrossi&#187; (1810) va &#171;Sentirvin&#187; (1811) romanlarini yozgan. Dublinga borib, irland xalqining mustaqillik uchun olib borgan kurashida ishtirok etgan. So&#8217;ngra Angliyaga qaytib, &#171;Qirolicha mab&#187; (1813) falsafiy dostonini yaratgan. 1818 yil Italiyaga ko&#8217;chib borgan va oradan 4 yil o&#8217;tgach, to&#8217;lqin paytida dengizga cho&#8217;kib o&#8217;lgan. Sh.ning adabiy merosida epik doston va dramalar katta o&#8217;rinni egallaydi. Ammo u ingliz adabiyoti taraqqiyotiga avvalo lirik shoir sifatida katta hissa qo&#8217;shgan. Shellining she&#8217;rlari histuyg&#8217;uning kuchli va samimiyligi, istiora va sifatlashlarning yorqinligi, musiqiyligi, ritmning yangi va rang-barangligi, ichki qofiyalar va tovush tovlanishlariga boyligi bilan ajraladi. Hayot, sevgi va ozodlik kuchlarining yengilmasligi Shellining &#171;Mag&#8217;ribdan esgan shamolga qasida&#187;, muhabbatning zulm va o&#8217;lim ustidan tantanasi esa &#171;Islom isyoni&#187; (1818) va &#171;Epipsidixion&#187; (1821) singa- ri dostonlarida o&#8217;z ifodasini topgan. Shelli Italiyada yashagan paytida roman janriga murojaat etib, qadimiy yunon mifi va Esxilning &#171;kishanlangan Prometey&#187; dramasi asosida &#171;ozod etilgan Prometey&#187; (1819) majoziy &#171;lirik drama&#187;sini, o&#8217;rta asrlar italyan xronikasi syujeti asosida esa &#171;Chenchi&#187; (1819) tragediyasini yaratadi. Sh.ning so&#8217;nggi yillarda yozgan yirik asarlari orasida &#171;Rozalinda va Elena&#187; (1818), &#171;Adonais&#187;, &#171;Ellada&#187; (1821) dostonlari, shuningdek, &#171;Shoh Edip yoxud Yo&#8217;g&#8217;onoyoq shoh&#187; (1820) hajviy dramasi e&#8217;tiborga sazovor. Shelli vafotidan keyin &#171;uchinchi Piter Bell&#187; (1819) hajviy dostoni, mifologik mazmundagi &#171;Atlas ismli sehrgar&#187; (1820), &#171;Hayot tantanasi&#187; (1822) dostonlari hamda &#171;Karl 1&#187; (1822) tarixiy tragediyasi e&#8217;lon qilingan. So&#8217;nggi 2 asar tugallanmay qolgan. Shellining &#171;she&#8217;riyatni yoqlab&#187; (1822) estetik risolasi ham bor. Ayrim she&#8217;rlari o&#8217;zbek tiliga tarjima etilgan. As: Izbrannoe, M., 1962.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Shelli Persi Bish (1792.4.8, Fild-Pleys, Susseks grafligi \u2014 1822.8.7, Spesiya qo&#8217;ltig&#8217;i, Italiya; Rimda dafn qilingan) \u2014 ingliz shoiri. Oksford universitetida o&#8217;qigan (1810), &#171;ateizmning zaruriyati&#187; (1811) risolasi uchun untdan haydalgan. Frantsuz &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/shelli-persi-bish\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[211],"tags":[],"class_list":["post-104883","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-sh-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/104883","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=104883"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/104883\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":104899,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/104883\/revisions\/104899"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=104883"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=104883"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=104883"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}