{"id":104906,"date":"2023-09-08T14:20:35","date_gmt":"2023-09-08T11:20:35","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=104906"},"modified":"2023-09-08T14:20:41","modified_gmt":"2023-09-08T11:20:41","slug":"sheriy-nutq","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/sheriy-nutq\/","title":{"rendered":"She&#8217;riy nutq"},"content":{"rendered":"\n<p>She&#8217;riy nutq \u2014 badiiy nutqning nasriy (sochma) va she&#8217;riy (tizma) tarzidagi ikki shaklidan biri bo&#8217;lib, tilning muayyan ichki o&#8217;lchamga solingan, ma&#8217;no ko&#8217;chishiga asoslangan, hissiyotga to&#8217;yingan alohida ko&#8217;rinishi. She&#8217;riy nutq she&#8217;rning yaratilishi uchun eng muhim birlamchi vosita bo&#8217;lib, kelib chiqishiga ko&#8217;ra nasriy nutqdan qadimiydir. U inson tamaddunining dastlabki paytida uzoq vaqtgacha badiiy nutqning yagona shakli bo&#8217;lgan. Chunki She&#8217;riy nutq qurilishidagi tartiblilik, musiqiylik, hissiylik, o&#8217;lchovlilik uni kundalik qora so&#8217;zdan farqlagan, u orqali ifodalanayotgan axborotning san&#8217;atga tegishliligini ko&#8217;rsatib turgan. She&#8217;riy nutq muayyan o&#8217;lchov asosida takrorlanib turadigan tartibli zarb (ritm) ga qurilgan, inson sezimlarini uyg&#8217;otishga yo&#8217;naltirilgan, hissiyotga to&#8217;yingan ko&#8217;tarinki nutqdir. Uning o&#8217;ziga xosligini ritmik bo&#8217;lak va ritmik vositalar ta&#8217;min etadi. Butun borliq harakati zarblarning izchil takroriga asoslangani kabi She&#8217;riy nutq ham qatiy ritmga tayanadi. Tabiatdagi tartibli takrorlar kun va tun hamda fasllar almashinishini ta&#8217;minlagani, inson tanasining ritmikasi yurak urishi, nafas olishi maromini tashkil etgani kabi bo&#8217;g&#8217;in, turoq, rukn, misra va band shaklidagi ritmik bo&#8217;laklar takrori She&#8217;riy nutqning ta&#8217;sirli va yashovchan bo&#8217;lishiga olib keladi. Uni shakllantirishda pauza, qofiya va qofiya tizimi singari ritmik vositalar ham muhim ahamiyat kasb etadi. Shuningdek, She&#8217;riy nutqni yuzaga keltirishda poetik sintaksisning inversiya, sintaktik parallelizm kabi ko&#8217;rinishlari, fonetik vositalarning vokal va konsonans alliteratsiya, anafora, epifora, gradasiya singari turlari ham katta samara beradi. Qozoqboy Yo&#8217;ldoshev.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>She&#8217;riy nutq \u2014 badiiy nutqning nasriy (sochma) va she&#8217;riy (tizma) tarzidagi ikki shaklidan biri bo&#8217;lib, tilning muayyan ichki o&#8217;lchamga solingan, ma&#8217;no ko&#8217;chishiga asoslangan, hissiyotga to&#8217;yingan alohida ko&#8217;rinishi. She&#8217;riy nutq she&#8217;rning &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/sheriy-nutq\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[211],"tags":[],"class_list":["post-104906","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-sh-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.0","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/104906","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=104906"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/104906\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":104922,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/104906\/revisions\/104922"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=104906"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=104906"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=104906"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}