{"id":106460,"date":"2023-09-15T15:35:48","date_gmt":"2023-09-15T12:35:48","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=106460"},"modified":"2023-09-15T15:35:53","modified_gmt":"2023-09-15T12:35:53","slug":"reto-roman-tillari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/reto-roman-tillari\/","title":{"rendered":"Reto-roman tillari"},"content":{"rendered":"\n<p>Reto-roman tillari \u2014 roman tillarining Shveytsariya hamda Shimoliy Italiyada tarqalgan nisbatan qadimgi guruhchasi. Ushbu termin qadimgi Rim viloyati Raetia \u2014 Retiya nomidan hosil bo&#8217;lgan. Reto-roman tillarida retoromanlar (romanshlar, lidinlar, friullar) so&#8217;zlashadi. Reto-roman tillarida so&#8217;zlashuvchilarning umumiy soni 750 ming kishidan ortiqroq; jumladan, boy adabiyotga ega bo&#8217;lgan friul tilida 700 mingdan ortiq kishi so&#8217;zlashadi. Reto-roman tillari asosan, 3 ga bo&#8217;linadi: shveytsar (graubyunden) Reto-roman tillari (Shveytsariyaning Graubyunden kantoni), Tirol (Ladin) Reto-roman tillari (Italiya) va friul (Italiya). Ba&#8217;zi manbalarda har uchala til yagona retoroman tilining variantlari deb ham qaraladi. Ba&#8217;zi belgilariga ko&#8217;ra, Reto-roman tillari tipologik jaxatdan frantsuz tiliga yaqin bo&#8217;lib, italyan tiliga qarshi qo&#8217;yiladi. Shveytsar Reto-roman tillari 1938 y.dan federatsiyaning 4-milliy tili deb e&#8217;lon qilingan. Uning yuqori Engadin va surselv variantlari mavjud: ular italyan va nemis tillari bilan bir qatorda bir yil oralatib navbatlashib, kantonning milliy tili sifatida qo&#8217;llanadi. Shveytsariyada Reto-roman tillarining badiiy adabiyot va matbuot tiliga aylantirishga harakatlar bo&#8217;lgan. German lahjalari tarqalgan hudud bilan chegaradosh joylarda roman va German lug&#8217;aviy unsurlarining aralash qo&#8217;llanish hollari kuzatilsa, ba&#8217;zi boshqa joylardagi Reto-roman tillarida xalqona lotin tilining ayrim alomatlari saqlanib qolgan. Abduvahob Madvaliyev, Isroil Po&#8217;latov.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reto-roman tillari \u2014 roman tillarining Shveytsariya hamda Shimoliy Italiyada tarqalgan nisbatan qadimgi guruhchasi. Ushbu termin qadimgi Rim viloyati Raetia \u2014 Retiya nomidan hosil bo&#8217;lgan. Reto-roman tillarida retoromanlar (romanshlar, lidinlar, friullar) &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/reto-roman-tillari\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[214],"tags":[],"class_list":["post-106460","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-r-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/106460","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=106460"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/106460\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":106470,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/106460\/revisions\/106470"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=106460"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=106460"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=106460"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}