{"id":108807,"date":"2023-09-27T13:13:09","date_gmt":"2023-09-27T10:13:09","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=108807"},"modified":"2023-09-27T13:13:12","modified_gmt":"2023-09-27T10:13:12","slug":"harakat-nomi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/harakat-nomi\/","title":{"rendered":"Harakat nomi"},"content":{"rendered":"\n<p>Harakat nomi \u2014 fe&#8217;lning ishharakat nominigina bildiruvchi, zamon, shaxs-son, mayl kabi ma&#8217;nolarga ega bo&#8217;lmaydigan funktsional shakli. Fe&#8217;lning bu shakli -(i)sh, -(u)v, moq affikslari yordamida hosil bo&#8217;ladi; o&#8217;qish, yozuv, aytmoq kabi. Harakat nomi shakllari ish-harakatning bajarilishi yoki bajarilmasligini va ular bilan bog&#8217;liq ma&#8217;nolarni bildirmaydi, balki harakat-holatning o&#8217;zini ataydi, ya&#8217;ni harakat-holatning atamasi hisoblanadi. Shuning uchun ham ular otga xos grammatik ko&#8217;rsatkichlarni qabul qila oladi, gapda otning sintaktik vazifalarini bajaradi. U rus tilidagi fe&#8217;lning noaniq shakli va G&#8217;arb tillaridagi infinitiv shakliga ekvivalentdir. -sh\/- ish va moq ko&#8217;rsatkichlari bilan hosil qilinuvchi shakllar ba&#8217;zan lik affiksi bilan qo&#8217;llanishi mumkin: borishlik, bormoqlik. Biroq bu adabiy til uchun me&#8217;yoriy holat emas. -v \/-uv affiksi bilan yasaluvchi shakl nisbatan kam qo&#8217;llanadi. U qo&#8217;shilganda, fe&#8217;l o&#8217;zagi muayyan o&#8217;zgarishlarga uchraydi: o&#8217;qi\u2014 o&#8217;quv, ishla \u2014 ishlov. Bu shakldagi ko&#8217;plab fe&#8217;llar otga ko&#8217;chgan: saylov, qistov, tanlov, o&#8217;quv. Harakat nomining har uch shakli ham fe&#8217;llarning bo&#8217;lishsizlik ko&#8217;rsatkichi ma affiksini qabul qilmaydi. Harakat nomining bo&#8217;lishsiz shakli -maslik affiksi yordamida hosil qilinadi: bormaslik, kelmaslik, aytmaslik. Bo&#8217;lishsizlik shaklining har uchala ko&#8217;rsatkich uchun umumiyligi ularning ma&#8217;noga ko&#8217;ra jiddiy farqqa ega emasligini ko&#8217;rsatadi. Ilhomjon Madrahimov.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Harakat nomi \u2014 fe&#8217;lning ishharakat nominigina bildiruvchi, zamon, shaxs-son, mayl kabi ma&#8217;nolarga ega bo&#8217;lmaydigan funktsional shakli. Fe&#8217;lning bu shakli -(i)sh, -(u)v, moq affikslari yordamida hosil bo&#8217;ladi; o&#8217;qish, yozuv, aytmoq kabi. &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/harakat-nomi\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[212],"tags":[],"class_list":["post-108807","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-h-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/108807","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=108807"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/108807\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":108814,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/108807\/revisions\/108814"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=108807"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=108807"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=108807"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}