{"id":108997,"date":"2023-09-27T16:52:40","date_gmt":"2023-09-27T13:52:40","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=108997"},"modified":"2023-09-27T16:52:45","modified_gmt":"2023-09-27T13:52:45","slug":"hind-tili-hindiy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/hind-tili-hindiy\/","title":{"rendered":"Hind tili, hindiy"},"content":{"rendered":"\n<p>Hind tili, hindiy \u2014 hind tillaridan biri; Hindistonning rasmiy tili va Hindistonda tarqalgan asosiy adabiy tillardan biri. Uttar-Pradesh, Madhya-Pradesh, Hariyana, Bihar, Rajasthan, Himachal-Pradesh shtatlarida hamda Dehli ittifoqiy hududida tarqalgan. Unda 250 millionga yaqin kishi so&#8217;zlashadi (o&#8217;tgan asrning oxirlari). Hind tili lahjalari struktura jihatidan farqlanuvchi 2 guruhga ajraladi: khari bo&#8217;li, hariyani, braj, kanao&#8217;ji, bundeli lahjalaridan iborat g&#8217;arbiy guruh va avadhi, bagheli, chhat-tisgarhi lahjalaridan iborat Sharqiy guruh. Yaqin qarindosh tillar orasida Hind tili ham geografik, ham tipologik jihatdan Markaziy o&#8217;rinni egallaydi: g&#8217;arbroqda joylashgan tillarga qaraganda Hind tilida eski flektiv shakldar kamroq, ayni paytda unda agglyutinatsiya Sharqiy (masalan, Bengal tili) tillardagidek rivojlanmagan. Fonetikasida unlilarning cho&#8217;ziqligi va burunlashuvi (nazalizapimsi) ma&#8217;no farqlash xususiyatiga ega. Undoshlar, aksari hind-oriy tillaridagi kabi, 5 lokal qator bo&#8217;yicha taqsimlanadi. Morfologiyasida otlarning ko&#8217;makchilar yordamida yasaladigan va fe&#8217;llarning yordamchi fe&#8217;llar bilan hosil qilinadigan analitik shakllari ko&#8217;plab uchraydi. Hind tilida sanskrit tilining lug&#8217;aviy va so&#8217;z yasovchi vositalari keng qo&#8217;llanadi. Shu jihati bilan Arabcha va forscha lug&#8217;aviy va boshqa unsurlar qo&#8217;llanadigan urduldan farq qiladi. Khari bo&#8217;li (hipdistoniy) lahjasiga asoslangan hozirgi Hind tili 19-asrdan shakllana boshlaydi. Hind tilidagi zamonaviy nasrning asoschisi Bharatepdu Harishchandra (1850-85) hisoblanadi; she&#8217;riyat ham 19-asr oxirida shakllangan. Hind tili devanigari yozuvidan farqlalanadi. Ad.: Katemina T.G.. Yashk Xindi, M., 1960; Chernshsi V. A. Dialekgm i litsragurnii Xindi, M., 1964; hindiycha- Uzbekcha lug&#8217;at (O.Shomatoi va boshqalar). Dshli, 2003. Ansoriddin Iorohimov.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Hind tili, hindiy \u2014 hind tillaridan biri; Hindistonning rasmiy tili va Hindistonda tarqalgan asosiy adabiy tillardan biri. Uttar-Pradesh, Madhya-Pradesh, Hariyana, Bihar, Rajasthan, Himachal-Pradesh shtatlarida hamda Dehli ittifoqiy hududida tarqalgan. Unda &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/hind-tili-hindiy\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[212],"tags":[],"class_list":["post-108997","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-h-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.0","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/108997","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=108997"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/108997\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":109010,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/108997\/revisions\/109010"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=108997"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=108997"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=108997"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}