Okean qa’ri \u2014 dunyo okeani tubi relefi va geologik strukturasining eng asosiy elementlaridan biri. Dunyo okeanining o’rtasidagi tizmalardan tashqari abissal qismini o’z ichiga oladi. Yer yuzasining eng past gipsometrik sathini (o’rtacha chuqurligi 4 ming metr, maksimal chuqurligi 7 ming metrgacha) egallaydi. Maydoni 185 million km2 dan ortiq (dunyo okeani tubi umumiy maydonining 50% dan ko’proq qismi). Okean qa’ri relefi va tektonik strukturasining eng yirik elementlari \u2014 okean botiqlari va ularni ajratib turadigan turli tipdagi ko’tarilmalardir. Botiqlar Okean qa’rining eng katta qismini egallaydi; ularning o’rtacha chuqurligi 5 ming metr. Botiqlar tubi maydonining 80% i past-baland abissal tipdagi relef (nisbiy chuqurligi 500-1000 metr), qolgan qismi yassi va qiya abissal tekisliklardan iborat. Yassi abissal tekisliklar Okean qa’rining 10% dan kamroq yuzasini egallab, odatda, materiklarga yaqin botiqlarning chetlarida joylashgan. Ular birlamchi past-baland relefning materiklardan oqib kelgan cho’kindilar bilan ko’milishi natijasida paydo bo’ldi. Kiya tekisliklar botiqlar chetlarida ham bo’ladi va asta-sekin materik etagi tekisligiga qo’shilib ketadi. Yassi abissal tekisliklar va abissal past-balandliklar orasida alohida suv osti tog’lari (vulkanlar) ko’tarilib turadi. Tropik dengizlaridagi ko’pgina suv osti tog’larining usti marjon qurilmalaridan iborat. Okean qa’ridagi tog’lar palaxsa-palaxsa yoki gumbazsimon balandliklar bo’lib, bu tizmalarning tepalari ko’pincha vulkanlardan iborat.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Okean qa’ri \u2014 dunyo okeani tubi relefi va geologik strukturasining eng asosiy elementlaridan biri. Dunyo okeanining o’rtasidagi tizmalardan tashqari abissal qismini o’z ichiga oladi. Yer yuzasining eng past gipsometrik sathini … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[225],"tags":[],"class_list":["post-109673","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-o-harfi-2","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/109673","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=109673"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/109673\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":109695,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/109673\/revisions\/109695"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=109673"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=109673"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=109673"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}