{"id":110384,"date":"2023-10-07T09:50:04","date_gmt":"2023-10-07T06:50:04","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=110384"},"modified":"2023-10-07T09:50:08","modified_gmt":"2023-10-07T06:50:08","slug":"ozarbayjon-tili","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/ozarbayjon-tili\/","title":{"rendered":"Ozarbayjon tili"},"content":{"rendered":"\n<p>Ozarbayjon tili &#8212; turkey tillar oilasining o&#8217;g&#8217;uz guruhiga mansub til; asosan, Ozarbayjon Respublikasi va Eron Islom Respublikasida, qisman Armaniston, Gruziya, Turkiya, Iroq Respublikalarida tarqalgan. So&#8217;zlashuvchilarning umumiy soni 14 million kishidan ortiq (jumladan, Ozarbayjonda 6 millionga yaqin \u2014 1979 yil ma&#8217;lumotlari). Ozarbayjon tili 4 lahja guruhiga ega: Sharqiy (Kuba, Boku, shemahi lahjalari va Mug&#8217;an, Lankaran shevalari); g&#8217;arbiy (kazax, Qorabog&#8217;, Ganja lahjalari, ayrum shevasi); shimoliy (Nuhin lahjasi va zakatalakox shevasi); Janubiy (naxichevan, o&#8217;rdubod, Tavriz lahjalari, Erevan shevasi). Lahjalardagi farklar, asosan, fonetika va leksika sohalarida kuzatiladi. Ozarbayjon tili fonetikasining boshqa turkey tillarga nisbatan farqli jihatlari: Ozarbayjon tilida 9 unli, 23 undosh tovush bor; barcha o&#8217;rinlarda G fonemasining keng qo&#8217;llanishi; asli turkiy k\/k, undoshlarining jaranglilanishi (qongan) va bo&#8217;g&#8217;iz tovushiga aylanishi (qachon-pachan) so&#8217;z boshidagi ba&#8217;zi jarangli undoshlarning jarangsizlanishi (balchiq\u2014shalchig) va boshqalar. Morfologiyada bir qator affiksal ko&#8217;rsatkichlar o&#8217;zaro farqlansa, sintaksisda bog&#8217;lovchili qo&#8217;shma gaplar tizimi rivojlangan. Hozirgi Ozarbayjon tili leksikasining asosiy qismini shu tilning o&#8217;ziga man sub va umumturkiy so&#8217;zlar tashkil etadi; shuningdek, unda Arab va fors tillaridan o&#8217;zlashgan so&#8217;zlar ham anchagina. Yozuvi 1929 yilgacha Arab grafikasi asosida, 1929-39 yillarda lotin grafikasi asosida, 1939-90 yillarda rus grafikasi asosida bo&#8217;lgan. 1992 yildan yana lotin grafikasi asosidagi yozuv joriy etilgan. Hozirgi adabiy Ozarbayjon tili (Ozarbayjon Respublikasida) 19-asrning o&#8217;rtalarida Boku va shemahi lahjalari asosida shakllana boshlagan.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ozarbayjon tili &#8212; turkey tillar oilasining o&#8217;g&#8217;uz guruhiga mansub til; asosan, Ozarbayjon Respublikasi va Eron Islom Respublikasida, qisman Armaniston, Gruziya, Turkiya, Iroq Respublikalarida tarqalgan. So&#8217;zlashuvchilarning umumiy soni 14 million kishidan &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/ozarbayjon-tili\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[225],"tags":[],"class_list":["post-110384","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-o-harfi-2","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/110384","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=110384"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/110384\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":110387,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/110384\/revisions\/110387"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=110384"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=110384"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=110384"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}