ATMOSFERA YOG’INLARI — bulutlardan yog’adigan yoki havoda suv bug\u2019larining kondensatlanishi natijasida yer yuzasiga va o’simliklar sirtiga tushadigan tomchi yoki muz holatidagi suv. Bulutlardan yomg’ir, qor, ho’l qor va muz donachalari, do’l va hokazolar yog’adi. Havodagi suv bug’laridan shudring, qirov, bulduruq va boshqalar hosil bo’ladi. O’ta sovigan yomg\u2019ir, tuman yer yuzasida va narsalar ustida muz qatlamlari hosil qiladi. Atmosfera yog’inlari davomli va o’rtacha tezlikda, jala shaklida va mayda shivalab yog’uvchi yog’inlarga ajratiladi. Davomli va o’rtacha tezlikda yog’uvchi Atmosfera yog’inlari qatlamli yomg’ir beruvchi va yuqori qatlam bulutlardan yog’adi. Jala bo’lib yog\u2019adigan Atmosfera yog’inlari yomg’irlito’p bulutlardan yirik tomchi yoki pag’a-pag’a qor, mayda muz donachalari, yozda esa do’l shaklida yog’adi, tusatdan katta tezlik bilan boshlanib, tezda to\u2019xtaydi, issiq davrda esa momaqaldiroq bilan birgalikda o’tadi. Mayda shivalab yog’uvchi Atmosfera yog’inlari qatlamli bulutlardan (ba’zan tumanlardan) mayda tomchi va tez eriydigan qor shaklida yog’adi. Atmosfera yog’inlari meteorologik stansiyalarda yomg’ir o’lchagich, yogin o\u2019lchagich va plyuviograflar, katta maydonlarda esa radiolokatorlar yordamida o\u2019lchanadi. Yerga tushgan Atmosfera yog’inlari miqdori suv balansini ko’rsatadigan millimetr bilan, jadalligi esa vaqt birligi (min., soat, sutka) dagi miqdori (millimetr) bilan o\u2019lchanadi. Atmosfera yog’inlari miqdori O’rta Osiyo hududi bo’ylab g’oyat notekis taqsimlanadi. Ularning yillik miqdori tekisliklarda o’rtacha 100 \u2014 200 millimetr, tog’ oldi va tog’li rayonlarda 500 \u2014 1000 millimetr, ba’zan 1500 millimetr va undan ko’proq. Yog’inlar tekisliklarning katta qismida, tog’oldi va ba’zi tomi rayonlarda yoz oylarida eng kam, bahor (mart \u2014 aprel) yoki kuz (oktabr \u2014 noyabr) da eng ko’p yog’adi. Shimol va baland tog\u2019li rayonlarda esa eng ko’p yog’ingarchilik aprel \u2014 may oylarida kuzatiladi. Yozda faqat tog\u2019li rayonlardagina yog’ingarchilik bo’ladi. O’rta Osiyoning yog’inlari kam tushadigan rayonlarida yog\u2019inlarning sutkalik maksimum ekstremal miqdori 30 \u2014 50 millimetr, yog’ingarchilik ko’p bo’ladigan rayonlarda esa sutkalik maksimum miqdor 100 millimetr va undan ko’proq. Atmosfera yog’inlari kuzatiladigan kunlar soni bir yilda 40 \u2014 200 o’rtasida o’zgarib turadi. Atmosfera yog’inlari qish \u2014 bahor davrida erda tuproq nam zaxirasini hosil qiladi, bu esa qishloq xo\u2019ajligida kata ahamiyatga ega. Atmosfera yog’inlari yetarli (yiliga 200 millimetr va undan ko’proq) bo’lgan sharoitlarda ekilgan ekin tabiiy nam hisobiga unib chiqadi, natijada birinchi sug\u2019orishni keyinroqqa surish mumkin bo’ladi. Hamid Abdullayev, Olga Subbotina.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
ATMOSFERA YOG’INLARI — bulutlardan yog’adigan yoki havoda suv bug\u2019larining kondensatlanishi natijasida yer yuzasiga va o’simliklar sirtiga tushadigan tomchi yoki muz holatidagi suv. Bulutlardan yomg’ir, qor, ho’l qor va muz donachalari, … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9243,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[107],"tags":[],"class_list":["post-11217","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-a-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11217","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11217"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11217\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":162404,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11217\/revisions\/162404"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9243"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11217"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11217"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11217"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}