{"id":113135,"date":"2024-01-09T16:25:50","date_gmt":"2024-01-09T13:25:50","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=113135"},"modified":"2024-01-09T16:25:54","modified_gmt":"2024-01-09T13:25:54","slug":"qori-qunduziy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/qori-qunduziy\/","title":{"rendered":"Qori Qunduziy"},"content":{"rendered":"\n<p>Qori Qunduziy (taxallusi; asl ismi Imomali Sulton Muhammad) (1786, Qunduz shahri, Afg&#8217;oniston \u2014 1857, Qo&#8217;qon) \u2014 shoir va tarixchi. Tug&#8217;ma ko&#8217;r bo&#8217;lgan. Buxoroda tahsil olib, u yerda &#171;Hofizi Qur&#8217;on&#187; bo&#8217;lib tanilgan. Arab tilining sarf va nahvi, fiqh, hadis va adabiyot ilmini chuqur bilgan. Amir Umarxon (1787-1822) Qo&#8217;qon taxtiga o&#8217;tirgach, Qori Qunduziy ham Qo&#8217;qon shahriga butunlay ko&#8217;chib kelgan. O&#8217;zbek va fors tillarida ijod qilgan. Qo&#8217;qon shoirlari va olimlari orasida ham yuksak e&#8217;tiborga ega bo&#8217;lgan. Abdulkarim Fazliy ham o&#8217;zining &#171;majmuai shoiron&#187; tajirasida uni &#171;fiqhu tafsirdan xabardor&#187;, &#171;ahodis mazmuni va she&#8217;r qonunidan boxabar&#187;. &#171;kalomi Majid zamirini Ravshan qiluvchi sirlar qulfiga tili kalit&#187; ekanligini alohida ta&#8217;kidlagan. Qori Qunduziy &#171;Mahfiy&#187; VL &#171;Komiy&#187; taxalluslari bilan ijod qilgan. G&#8217;azal, tz&#8217;rix va muammolar szgan. Asosan, she&#8217;rin ta&#8217;rixlarpi o&#8217;zida jamlagan &#171;Tavorixi manzuma&#187; (&#171;nazmiy ta&#8217;rixlar&#187;) asarp bizgacha to&#8217;la yetib kelgan. Asar 19-asr o&#8217;zbek mumtoz adabiyotining Nodir namunalaridan bo&#8217;.tish bilan birga, Quqon xonlign tarixnni yorituvchi muhim tarixiy asarlardan biri hisoblanadi. Bu asarda asosan, 1822-48 yillarda xonlik tarixida muhim o&#8217;rin tutgan taniqln siymolar: xonlar. Vazirlar. qozilar, mingboshilar. shoirlar. olimlarning vafot sanalari. Ba&#8217;zi binolarning qurilsh yillari va boshqa ayrim muhim sanalar she&#8217;riy yo&#8217;sinda go&#8217;zal ifoda etilgan. Masalan, Zahirnddin Muhammad Bobur, Amir Umarxon kabi podshohlar, ado, Maxmur. Nola, Vazir kabi shoirlarning vafot sanalari, Nodirabegim va Muhammad Alixonning Amir Nasrullo tomonidan razilona va vahshiyona o&#8217;ldirilishi, Olloqulixon vafoti, Sheralixon, Xudoyorxonlarning taxtga o&#8217;tirishlari kabi voqeatar she&#8217;riy ta&#8217;rix qilingan. Qori Qunduziyning muammo janriga bagishlangan &#171;Hall ul-Faroid&#187; (Muammolarni echish yo&#8217;llari), shariat qoidalariga doir &#171;Viqoya&#187; asari asosila &#171;Sharhi Viqoya&#187; nomli kitoblar yaratgan haqida ham ma&#8217;lumotddr bor. Ad.: Qayyumov P, Tarixi Qayyumiy |1-kitob], T., 1998.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Qori Qunduziy (taxallusi; asl ismi Imomali Sulton Muhammad) (1786, Qunduz shahri, Afg&#8217;oniston \u2014 1857, Qo&#8217;qon) \u2014 shoir va tarixchi. Tug&#8217;ma ko&#8217;r bo&#8217;lgan. Buxoroda tahsil olib, u yerda &#171;Hofizi Qur&#8217;on&#187; bo&#8217;lib &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/qori-qunduziy\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[191],"tags":[],"class_list":["post-113135","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-q-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/113135","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=113135"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/113135\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":113149,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/113135\/revisions\/113149"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=113135"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=113135"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=113135"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}