Qiyosiy-tarixiy metod \u2014 qiyoslash yo’li bilan tarixiy voqea- hodisalardagi umumiylik va xususiyliklar, o’xshashlik va tafovutlar, ular taraqqiyotidagi bosqich va tamoyillar aniqlanadigan ilmiy tadqiqot metodi; tarixiy metodning bir ko’rinishi. Qiyosiy-tarixiy metod o’rganilayotgan voqea-hodisa taraqqiyotidagi muayyan bosqichlarni, ro’y bergan o’zgarishlarni aniqlash va o’zaro qiyoslashga, rivojlanish tamoyillarini belgilashga yordam beradi. Bu metodning quyidagi shakllari mavjud: qiyosiy-chog’ishtirma metod turli-tuman ob’yektlar tabiatini aniqlaydi; tarixiy-tipologik qiyoslash genezis va rivojlanish sharoitlari bir xil bo’lgan, kelib chiqishiga ko’ra bog’lanmagan voqea-hodisalar o’xshashligini tushuntirib beradi; tarixiy-genetik qiyoslashda voqea-hodisalar o’xshashligi ularning kelib chiqishiga ko’ra qarindoshligi natijasi sifatida izoxlanadi; turli-tuman hodisalarning o’zaro ta’sirini qayd etuvchi qiyoslashlar ham mavjud. Qiyosiy-tarixiy metod 19-asr boshlarida tilshunoslikda va etnografiyada shakllangan; keyinchalik jamiyatshunoslik (sotsiologiya), adabiyotshunoslik, huquqshunoslik, madaniyatshunoslik va boshqalar sohalarda keng qo’llana boshlagan. G’arb sotsiologiyasida Qiyosiy-tarixiy metodning qo’llanishi frantsuz faylasuflari O.Kont, E.Dyurkgeym, ingliz faylasufi G.Spenser g’oyalari bilan bog’liq. Qiyosiy-tarixiy metod madaniyatlar va ular- ning taraqqiyot bosqichlarini qiyoslab o’rganishda, turli ijtimoiy tuzilmalar (davlat, oila va shahrik.)ni taqqoslashda qo’llanadi. Bunda Qiyosiy-tarixiy metod tarixiy voqea- hodisalar strukturasi va vazifalarini o’rganish bilan qo’shilib ketadi. Bu jarayonda qiyosiytarixiy tadqiqot metodologiyasi yangi vositalar bilan boyib boradi. Isroil Po’latov.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Qiyosiy-tarixiy metod \u2014 qiyoslash yo’li bilan tarixiy voqea- hodisalardagi umumiylik va xususiyliklar, o’xshashlik va tafovutlar, ular taraqqiyotidagi bosqich va tamoyillar aniqlanadigan ilmiy tadqiqot metodi; tarixiy metodning bir ko’rinishi. Qiyosiy-tarixiy metod … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[191],"tags":[],"class_list":["post-113843","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-q-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.0","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/113843","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=113843"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/113843\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":113849,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/113843\/revisions\/113849"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=113843"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=113843"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=113843"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}