{"id":115506,"date":"2024-02-03T07:19:51","date_gmt":"2024-02-03T04:19:51","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=115506"},"modified":"2024-02-03T07:19:55","modified_gmt":"2024-02-03T04:19:55","slug":"neytron-fizikasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/neytron-fizikasi\/","title":{"rendered":"Neytron fizikasi"},"content":{"rendered":"\n<p>Neytron fizikasi &#8212; fizikaning neytronlar xossalari (massasi, radioaktiv emirilishi, magnit xossalari va hokazolar) va ular bilan bog&#8217;liq bo&#8217;lgan turli jarayonlarni o&#8217;rganadigan bo&#8217;limi. Neytron fizikasi neytron kashf qilingandan so&#8217;ng (1932) uning xossalarini o&#8217;rganish asosida vujudga keldi va rivojlandi. Sovuq va issiq neytronlar bilan o&#8217;tkazilgan tajribalarda ularning to&#8217;lqin xususiyatlari namoyon bo&#8217;lib, ko&#8217;pgina optik hodisalar kashf qilindi. Bunday neytronlar xossalari optika usullari va asboblari yordamida o&#8217;rganiladi. Issiq neytronning moddada yutilishi katta bo&#8217;lganidan ularning har xil moddalar bilan o&#8217;zaro ta&#8217;siri natijasida elastik sochilish hodisasi va radiatsion tutuv (p, u) kabi ekzotermik reaktsiyalar ketishi mumkin. Neytronlar ta&#8217;sirida yadrolarning, ayniqsa, og&#8217;ir yadrolarning bo&#8217;linishi va bo&#8217;linishning zanjirli reaktsiyasi kabi muhim yadro reaktsiyalari vujudga keladi. Bunday reaktsiyalarning ketishi ham neytronlar energiyasiga bog&#8217;liq. Ana shunday bog\u2019lanishlar xarakterini va ulardan foydalanish yo&#8217;llarini (masalan, yadro texnikasida) Neytron fizikasi o&#8217;rganadi va aniqlaydi. Yuqori energiyali neytronlarning modda atomlari bilan o&#8217;zaro ta&#8217;siri yadro reaktsiyalariga olib keladi. Bu jarayonlar murakkab bo&#8217;lib, ularni o&#8217;rganishda maxsus asbob va usullar zarur. O&#8217;ta yuqori energiyali (relyativistik) neytronlar kosmik nurlar tarkibiga kiradigan zarralardan hisoblanadi. Bunday Neytronlarni (ularning oqimini) aniqlash, o&#8217;rganish va katta energiyali boshqa zarralarga taqqoslashga, neytronlarning yangidan-yangi xarakteristikalari (kvant sonlari, o&#8217;lchash usullari, tuzilishi va boshqalar)ni bilishga imkon beradi. Bu ishlar ham Neytron fizikasida qaraladigan muhim masalalardan biridir. Tadqiqot ishlarini bajarishda neytron manbalari bilan bir qatorda o&#8217;lchash usullari, qurilma va asboblari (spektrometrlar, indikatorlar, filtrlar, monoxromatorlar va boshqalar)ni ishlab chiqish bilan bog&#8217;liq bo&#8217;lgan turli masalalarni hal etish ham Neytron fizikasidagi asosiy masalalar hisoblanadi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Neytron fizikasi &#8212; fizikaning neytronlar xossalari (massasi, radioaktiv emirilishi, magnit xossalari va hokazolar) va ular bilan bog&#8217;liq bo&#8217;lgan turli jarayonlarni o&#8217;rganadigan bo&#8217;limi. Neytron fizikasi neytron kashf qilingandan so&#8217;ng (1932) uning &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/neytron-fizikasi\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[221],"tags":[],"class_list":["post-115506","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-n-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.0","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/115506","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=115506"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/115506\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":115511,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/115506\/revisions\/115511"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=115506"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=115506"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=115506"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}