{"id":115763,"date":"2024-02-05T10:16:01","date_gmt":"2024-02-05T07:16:01","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=115763"},"modified":"2024-02-05T10:16:09","modified_gmt":"2024-02-05T07:16:09","slug":"idealizm-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/idealizm-2\/","title":{"rendered":"Idealizm"},"content":{"rendered":"\n<p>Idealizm (Yunoncha idea so&#8217;zidan) \u2014 falsafadagi asosiy oqimlardan biri; ong, ruh, tafakkur birlamchi, materiya, tabiat, borliq ikkilamchi deb talqin etuvchi qarashlar tizimi. Materializmning muqobili. Idealizmning ob&#8217;yektiv va sub&#8217;yektiv shakllari bor. Ob&#8217;yektiv Idealizm dunyoning asosida inson ongidan tashqarida va unga bog&#8217;liq bo&#8217;lmagan holda g&#8217;ayritabiiy ruhiy ibtido (g&#8217;oya, olamiy aql) yotadi, deb hisoblaydi. Bunday ta&#8217;limotning yirik namoyandalari antik falsafada Platon, Plotin, Prokl; yangi davrda \u2014 G. V. Leybnis, F. V. Shelling, G. V. F. Gegel bo&#8217;lgan. Sub&#8217;yektiv Idealizm inson ongidan tashqaridagi ob&#8217;yektiv reallikni inkor etib, faqat sub&#8217;yektiv sezgilar mavjud, deb biladi. Bu g&#8217;oya J. Berkli, D. Yum, I. G. Fixte ta&#8217;limotida yaqqol ifodalangan. Ruhiy ibtido kanday tushunilishiga qarab Idealizmning xilma-xil ko&#8217;rinishlarini bir-biridan ajratish mumkin; olamiy aql (panlogizm) yoki olamiy Iroda (volyuntarizm), yagona ruhiy substantsiya (idealistik monizm) yoki ko&#8217;pdan-ko&#8217;p ruhiy birinchi unsurlar (plyuralizm), aqlan, mantiqan anglanadigan ibtido (idealistik ratsionalizm), sezgilarning hissiy xilma-xilligi (idealistik empirizm va sensualizm, fenomenalizm) ilmiy bilish ob&#8217;yekti bo&#8217;la olmaydigan, qonuniyatga bo&#8217;ysunmaydigan, mantiqqa zid ibtido (irratsionalizm). Odatda, &#171;idealist&#187; (ideal so&#8217;zidan) tushunchasi olijanob maqsadlarga intiluvchi beg&#8217;araz odamga nisbatan ham ishlatiladi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Idealizm (Yunoncha idea so&#8217;zidan) \u2014 falsafadagi asosiy oqimlardan biri; ong, ruh, tafakkur birlamchi, materiya, tabiat, borliq ikkilamchi deb talqin etuvchi qarashlar tizimi. Materializmning muqobili. Idealizmning ob&#8217;yektiv va sub&#8217;yektiv shakllari bor. &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/idealizm-2\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[199],"tags":[],"class_list":["post-115763","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-i-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/115763","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=115763"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/115763\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":115788,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/115763\/revisions\/115788"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=115763"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=115763"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=115763"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}