{"id":116496,"date":"2024-02-13T15:25:21","date_gmt":"2024-02-13T12:25:21","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=116496"},"modified":"2024-02-13T15:25:24","modified_gmt":"2024-02-13T12:25:24","slug":"ismoil-somoniy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/ismoil-somoniy\/","title":{"rendered":"Ismoil Somoniy"},"content":{"rendered":"\n<p>Ismoil Somoniy, Ismoil ibn Ahmad Somoniy (849, Farg&#8217;ona\u2014907, Buxoro) \u2014 o&#8217;zbek davlatchiligi tizimida hukmronlik qilgan Somoniylar sulolasi (819-999)ning yirik vakili. Abbosiy xalifa Mu&#8217;tamid (870-892) Rofi ibn Lays qo&#8217;zg&#8217;olonini bostirishda yordam bergan sulola asoschisi Somonxudotning o&#8217;g&#8217;illaridan Nasr I ibn Ahmadni Movarounnahrga noib (874-893), Ismoil Somoniyni esa Buxoroga hokim etib tayinlagan. Ammo aka-uka o&#8217;rtasida ixtilof paydo bo&#8217;lib, ular ikki bor uzaro urush qilgan. Birinchisi sulh bilan yakunlangan, ikkinchisida Ismoil Somoniy g&#8217;olib kelganiga qaramay, akasining hokimiyatini tortib olmagan. 893 yil Nasr I vafot etgach, xalifaA Mu&#8217;tazid (892-902) Ismoil Somoniyni uning o\u2019rniga Movarounnahrga noib qilib tayinlagan. U shu yiliyoq Taroz shahrini egallagan, 899 yil xalifaning Hurosondagi noibi Amr ibn Lays qushinini tor-mor keltirib, uning tasarrufidagi erlarni buysundirgan. 902 yil esa u Tabariston, Ray, Qazvin va Daylamni zabt etib, o\u2019zini xalifalikdan mustaqil hukmdor deb e&#8217;lon qilgan. U 907 yil vafot etgach, o\u2019rniga o\u2019g\u2019li Ahmad ibn Ismoil hokimiyat tepasiga kelgan. Ismoil Somoniy tarixiy ma&#8217;lumotlarga ko\u2019ra, oqil, odil va ulamolarga homiy hukmdorlardan bo&#8217;lib, Markaziy hokimiyatni mustahkamlash, kuchli qo&#8217;shin tuzish, itoatsiz amirlarni buysundirish yo&#8217;lida qattiq kurashgan. U mamlakat obodonchiligiga ham katta e&#8217;tibor berib, ko&#8217;plab me&#8217;moriy inshootlar qurdirgan.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ismoil Somoniy, Ismoil ibn Ahmad Somoniy (849, Farg&#8217;ona\u2014907, Buxoro) \u2014 o&#8217;zbek davlatchiligi tizimida hukmronlik qilgan Somoniylar sulolasi (819-999)ning yirik vakili. Abbosiy xalifa Mu&#8217;tamid (870-892) Rofi ibn Lays qo&#8217;zg&#8217;olonini bostirishda yordam &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/ismoil-somoniy\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[199],"tags":[],"class_list":["post-116496","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-i-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/116496","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=116496"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/116496\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":116502,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/116496\/revisions\/116502"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=116496"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=116496"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=116496"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}