{"id":116947,"date":"2024-05-08T18:37:16","date_gmt":"2024-05-08T15:37:16","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=116947"},"modified":"2024-05-08T18:37:20","modified_gmt":"2024-05-08T15:37:20","slug":"mehnat-shartnomasi-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/mehnat-shartnomasi-2\/","title":{"rendered":"Mehnat shartnomasi"},"content":{"rendered":"\n<p>Mehnat shartnomasi &#8212; xo- dim b-n ish beruvchi o&#8217;rtasida muayyan mutaxassislik, malaka, lavozim bo&#8217;yicha ishni ichki mehnat tartibiga bo&#8217;ysungan holda taraflar kelishuvi, shuning- dek, mehnat to&#8217;g&#8217;risidagi qonunlar va b. normativ xujjatlar b-n belgilangan shartlar asosida haq evaziga bajarish haqidagi kelishuv. U mehnatga oid mu- nosabatlarni huquqiy jihatdan tartib- ga solishni ta&#8217;minlashda muhim o&#8217;rin egallaydi. O&#8217;zbekiston Respublikasi MKda M.sh.ningtaraflari ko&#8217;rsatilgan. M.sh.ning bir tarafi \u2014ya&#8217;ni xodim si- fatida ish beruvchi b-n M.sh. tuzgan O&#8217;zR fuqarosi, chet el fuqarolari va fuqaroligi yo&#8217;q shaxslar bo&#8217;lishi mumkin. M.sh.ning ikkinchi ta- Rafi \u2014 ish beruvchi quyidagilar bo&#8217;lishi mumkin: korxonalar, shu jumladan, ular- ning alohida tarkibiy bo&#8217;linmalari o&#8217;z rahbarlari timsolida; mulkdorning o&#8217;zi ayni bir vaqtida rahbar bo&#8217;lgan xususiy korxonalar; 18 yoshga to&#8217;lgan fuqarolar faqat shaxsiy maishiy ehtiyojlari uchun boshqa shaxslarning mehnatidan foy- dalanishi (mas, uy xizmatchisi, enaga, shofer, mashinkachi b-n M.sh. tuzish) mumkin. M.sh. taraflarining huquq va majburiyatlarini belgilovchi shart- lari M.sh.ning mazmuni hisoblanadi. M.sh.ning ayrim shartlari bevosita qonun xujjatlarida nazarda tutiladi (mas, mehnat ta&#8217;tilining eng kam mud- dati, barcha xodimlar uchun eng ko&#8217;p ish vaqti; in-tizomiy jazo turlari va ular- ning qo&#8217;llanish tartibi va b.). Ishlab chikiladigan M.sh. shartlari zarur va qo&#8217;shimcha shartlarga bo&#8217;linadi. Zarur shartlar (mas, ish joyi, mehnat vazifasi, mehnat haqi miqdori va b.) ta- raflarsiz tuzilishi mumkin bo&#8217;lmagan shartlardir. Majburiy bo&#8217;lmasa ham, taraflarning xohishiga ko&#8217;ra, kiriti- lishi mumkin bo&#8217;lgan shartlar qo&#8217;shimcha shartlar hisoblanadi [mas, ishga qabul qilishda sinov belgilash, kasb(lavozim) larni qo&#8217;shib olib borish to&#8217;grisida, to&#8217;liqsiz ish vaqtini belgilash va b.]. M.sh.ni tuzish paytida xodimlarga qonun va b. normativ xujjatlar b-n belgilan- gan mehnat huquklari va kafolatlari darajasi pasaytirilishi mumkin emas. Xodim tomonidan mexnat vazifasining bajarilishi, ya&#8217;ni muayyan mutaxassis- lik, malaka yoki lavozim bo&#8217;yicha ishni ba- jarish; xodimning ichki mehnat tartibi qoidalariga bo&#8217;ysunishi; uning mehnat qilayotgan korxona mehnat jamoasiga qo&#8217;shilishi M.sh.ning asosiy belgilari xisoblanadi. M.sh. yozma shak-lda, bir xil kuchga ega bo&#8217;lgan kamida 2 nusxada tuzi- ladi. M.sh. nomuayyan muddatga, 5 yildan ortiq bo&#8217;lmagan muayyan muddatga va mu- ayyan ishni bajarish vaqtiga mo&#8217;ljallab tuzilishi mumkin. Agar M.sh.da uning amal qilish muddati ko&#8217;rsatilmagan bo&#8217;lsa, bunday hodda M.sh. nomuayyan mud- tsatga tuzilgan deb hisoblanadi. Nomu- ayyan muddatga tuzilgan M.sh. xodimning roziligisiz muayyan muddatga mo&#8217;ljallab qayta tuzilishi mumkin emas. Muddatli M.sh. bajarilajak ishning xususiyatla- ri, uni bajarish shartlari xodimning manfaatlarini hisobga olib, nomuayyan muddatga mo&#8217;ljallangan M.sh.ni tuzish mumkin bo&#8217;lmagan takdirda, shuningdek, qonunda nazarda tutilgan hollarda tuzi- ladi. M.sh. imzolangan vaqtdan boshlab kuchga kiradi. Xodim o&#8217;ziga yuklatilgan mehnat vazifalari b-n tanishtirili- shi lozim. M.sh. taraflar kelishuviga asosan dastlabki sinov belgilash shar- ti b-n tuzilishi mumkin. Ayrim toifa xodimlar, jumladan, homilador ayollar, 3 yoshga to&#8217;lmagan bolasi bor ayollar, kor- xona uchun belgilangan kvota hisobidan ishga yuborilgan shaxslar ishga Kabul qilinganda, shuningdek, 6 oygacha muddat- ga M.sh. tuzilganda dastlabki sinov bel- gilanmaydi. Dastlabki sinov muddati 3 oydan oshib ketishi mumkin emas. Dast- labki sinov muddati tugagunga qadar har bir taraf 2 &#8212; tarafni 3 kun oldin yozma ravishda ogohlantirib, M.sh.ni bekor qilishga haqlidir. Gulnora Sarimsoqova, Anvar Ino- yatov.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mehnat shartnomasi &#8212; xo- dim b-n ish beruvchi o&#8217;rtasida muayyan mutaxassislik, malaka, lavozim bo&#8217;yicha ishni ichki mehnat tartibiga bo&#8217;ysungan holda taraflar kelishuvi, shuning- dek, mehnat to&#8217;g&#8217;risidagi qonunlar va b. normativ &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/mehnat-shartnomasi-2\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[217],"tags":[],"class_list":["post-116947","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-m-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/116947","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=116947"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/116947\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":116969,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/116947\/revisions\/116969"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=116947"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=116947"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=116947"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}