MULTIPLIKASION FILM (lot. multiplicatio \u2014 ko’paytirish) \u2014 kino san’ati turi. Kinoasarlari chi- zilgan (rasmli multiplikasiya) yoki hajmiy (hajmiy multiplikasiya) ob’- ektlar harakatining ketma-ket fazalari- ni suratga olish yo’li b-n tayyorlanadi. Tasmaga tushirilgan raem va xdjmiy ob- razlarning sekundiga 24 kadr tezligida- gi proektsiya tasviri ekranda harakatni, ya’ni «jonlanish» ni yuzaga keltiradi. Multiplikasiya rasmli va hajmiy bo’lib, ularning har biri yana chizma, si- luetli, qo’g’irchoq, barelefli turlarga bo’linadi. Keyingi paytda kom-pyuterli multiplikasiya ham keng taraqqiy etib boryapti. Multiplikasiya kinematogra- fiya ixtiro etilguniga qadar bunyod etil- gan. Rasmli kino birinchi marta frantsuz rassomi va muhandisi E. Reynoning ancha mukammalroq moslamasi orqali 1892 y.da namoyish qilingan. Kadrmakadr suratga olish yo’sini bo’yicha ishlangan dastlabki rasmli filmlar muallifi \u2014 E. Kol. Hajmiy multiplikasiyaning asoschisi rus operatori va rej. V. Stare- VICh («go’zal Lyukanida yoki Shoxdorlar va mo’ylovdorlar urushi»). Birinchi rasm- li M.f. \u2014 «Jasur chum-chuqcha» (V. Ar- sentev, 1969). 1978 y.da «O’zbekfilm» kino studiyasi qoshida qo’rirchoq. Va rasmli filmlar ijodiy uyushmasi tashkil etilgach, rasmli multiplikasi- yada janr va mavzu doiralari kengaydi; harakat va voqea tezligiga, yumorga e’- tibor kuchaydi («Kvakva kvarteti», «Lo- chin va Yulduz haqida ballada», «sehrli samovar», «Yulduzli ertak», «sahroda ko’l» va b.). 80-y.larda turlarining im- koniyatlarini almashtirib turish US- lubiga asoslanib, yassi qo’g’irchoklardan keng foydalanishga o’tildi, multipli- kasiya b-n rasmli figura va jonli Per- sonajlarni qo’shib, suratga olish tajri- basi ijobiy samara berdi («kor odam», «Xrizantemalar bog’i», «begona», «Xo’ja Nasriddin», «oyimning jumboklari» va b.). Ichki imkoniyatlardan dadil foy- dalanishi, umuminsoniy mavzulardan falsafiy xulosalar chiqara olish o’zbek multiplikasiyasiga muvaffaqiyat kel- tirdi. 1984 y. Leypsigda bo’lib o’tgan 27-xalqaro festivalda amerikalik fan- tast yozuvchi Rey Bredberi hikoyasi aso- sida yaratilgan «yoqimli yomg’ir yog’adi» (rej. N. To’laxo’jaev, rassom S. Ali- Bekov, kompozitor F. Yanov-Yanovskiy) filmi festivalning bosh sovrini «ol- tin kabutar» b-n taqdirlandi. 1987 y.da «O’zbektelefilm» ham o’zining M.f. «Nonvoy va yalkrv» (rej. M. Boymuha- medov)ni yaratdi. O’zbekiston mustaqilligidan so’ng filmlar o’zbek tilida suratga olina boshladi. Ular «O’zbekfilm» aktsiyador- lik jamiyatining multfilmlar ustaxo- nasida ishlanadi. O’zbek mumtoz shoiri va yozuvchilarining adabiy meroslari mul- tiplikasiya tasviriy vositalari yorda- mida ekranlashtirilmoqda. Multipdi- kasiyaning imkoniyatlari yanada kengayib bormoqda. Keyingi yillarda zamonaviy suratga olish ki-nokameralari b-n bir qatorda kompyuter yordamida filmlar yaratishga o’tilmoqda. «Sindbadning sar- guzashtlari», «billiardxona voqeasi», «Bahrom va Dilorom» (M. Mahmudov), «Oltin ketmon», «kora saroy» (V. Niki- tin), «Yayugar quyon» (D. Vlasov), «Dalada- gi gullar» (N. To’laxo’jaev) va b. so’nggi yillar yaratilgan eng yaxshi filmlar- dir. M.f.lar bolalarni o’zaro yordam, ezgulik, do’stlik, ahillik, mehnatkash bo’lishga o’rgatadi. O’zbek M.f. larine dunyoga tanitishda rej.lardan D. Sali- mov, N. To’laxo’jaev, M. Mahmudov, A. Akbarxo’jaev, D. Vlasov, Q. Kamolova va b.ning xizmatlari katta. Mahsura Mirzamuhamedova.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
MULTIPLIKASION FILM (lot. multiplicatio \u2014 ko’paytirish) \u2014 kino san’ati turi. Kinoasarlari chi- zilgan (rasmli multiplikasiya) yoki hajmiy (hajmiy multiplikasiya) ob’- ektlar harakatining ketma-ket fazalari- ni suratga olish yo’li b-n tayyorlanadi. … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[217],"tags":[],"class_list":["post-117283","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-m-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.0","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/117283","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=117283"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/117283\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":117294,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/117283\/revisions\/117294"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=117283"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=117283"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=117283"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}