MONUMENTAL RANGTASVIR rangtasviryaing me’morlik b-n bog’liq turi; binolarning ichki qismi, Shift- lari, qisman binoning tashqi tomoni devorlariga ishlangan tasvirlar. M.r. jamiyat hayotidan olingan muhim voqea va hodisalar, chuqur falsafiy tushun- chalarni aks ettiradi. Uzoqdan ko’rishga mo’ljallanganligi uchun obrazlarni umumlashma tarzda tasvirlashga, may- da qismlardan kamroq foydalanishga qarakat qilinadi. Ranglar ham birmuncha shartli olinishi mumkin. Ishlanish usuliga ko’ra, freska, PLA- fon va namoyon (panno)larga bo’linadi (yana k, Devoriyrassomlik). M.r. qad. san’at turi bo’lib, ibtidoiy odamlar- ning g’or devorlariga ishlagan rasmlari (mas, Zarautsoy rasmlari va b.) uning ilk namunalaridir. Qad. va o’rta asr- larda nihryatda rivojlandi va etakchi san’at turlaridan biriga aylandi. Qad. Misr va Yunonistonda keng rivojlandi, keyinroq Vizantiya va b.da ham M.r.ning Nodir namunalari yaratildi. Ayniqsa Uyg’onish davrida o’zining qaqiqiy ri- vojlanish bosqichiga erishdi. Mikelan- jeloning Vatikan saroyiga ishlagan devoriy rasmlari, Vero-nezening kom- pozisiyalari shu davrning Nodir Yodgor- liklaridir. O’rta Osiyoda, jumladan, O’zbekistonda bu san’at qad. va o’rta asrlar davrida rivojlandi. Bu davrda shohlar, zodagonlarning uylari, saroy va ibodatxonalar ko’p shaklli, harakatga boy rassomlik asarlari b-n ziynatlandi (Tuproqqal’a, Varaxsha, Bolaliktepa, Afrosiyob va b.), Te-Mur va Temuriylar davrida ham M.r. ning ajoyib namunala- ri yaratilgan. O’zbekistonda M.r.ning yangi rivoj- lanish bosqichi 20-a. 30-50-y.lariga to’g’ri keladi. Shu yillardan jamoat va ma’muriy binolarni bezash rivojlandi. O’zbekiston tabiati, kundalik tur-mush, fan, mehnat mavzuidagi kompozisiyalar yaratildi, mumtoz o’zbek adabiyotidan olingan syujetlarga rasmlar chizil- Di (Navoiy teatri binosi devorlariga ishlangan namoyonlar; mualliflari Ch. Ahmarov, O’. Tansiqboev, V. Cheprakov va b.). 60-80-y.larda ham M.r.da yuksak darajadagi asarlar yaratildi. V. JmA- kin, q. Soipov, B. Jalolov, I. Lipene, V. Burmakin va b.ning freska, mozaika, vitraj va b. asarlari yuzaga keldi. O’zbekiston mustaqillikka erishganidan keying yillarda M.r. yangi milliy mazmunmav- zular b-n boyimoqda (Temuriylar tarixi davlat muzeyi, O’zbekiston tarixi davlat muzeyi va b.).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
MONUMENTAL RANGTASVIR rangtasviryaing me’morlik b-n bog’liq turi; binolarning ichki qismi, Shift- lari, qisman binoning tashqi tomoni devorlariga ishlangan tasvirlar. M.r. jamiyat hayotidan olingan muhim voqea va hodisalar, chuqur falsafiy tushun- … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[217],"tags":[],"class_list":["post-117337","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-m-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/117337","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=117337"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/117337\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":117338,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/117337\/revisions\/117338"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=117337"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=117337"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=117337"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}