MIQDOR O’ZGARISHLARINING SIFAT O’ZGARISHLARIGA O’tishi qonuni \u2014 dialektikaning qonunlaridan biri. Tabiat, jamiyat va ta- fakkur taraqqiyotining eng umumiy tar- zini ochib beradi. Uni Gegel ta’riflab bergan. Rivojlanish murakkab jarayon bo’lib, unda miqdor va sifat o’zgarishlari sodir bo’ladi. Predmet yoki hodisaning rivojlanishi avval asta-sekin ro’y be- radigan mikdor o’zgarishlaridan bosh- lanadi. Miqdor o’zgarishlari ma’lum darajaga etgach, me’yorning buzilishi tub sifat o’zgarishlariga olib keladi. Mik- dor sifatga o’tadi. Mikdor o’zgarishlari turli shaklda sodir bo’ladi. Mikdor o’zgarishlari ob’ekt qismlari soni- ning o’zgarishi shaklida, makoniy shak- llarning yoki elementlar aloqadorligi tartibining o’zgarishi va h.k. shakllar- da sodir bo’lishi mumkin. Ob’ektiv voqelikda faqat mikdor o’zgarishlari sifat o’zgarishlariga olib kelmay, sifat o’zgarishlari ham mikdor o’zgarishlariga olib keladi, vujudga kelgan yangi sifat doirasida mikdor ko’rsatkichlari rivoj — lanadi. Mas, O’zbekiston Respublikasi- ning mustaqillikka erishganligi \u2014 si- Fat o’zgarishi. Natijada xalq xo’jaligi, iqtisodiy taraqqiyot uchun yangi im- koniyatlar vujudga keldi, xalqning iqtisodiy, siyosiy, madaniy ravnaqi uchun keng yo’l ochildi. Mikdor o’zgarishlari nisbatan sokin, uzluksiz davom etsa, sifat o’zgarishlari uzilishli, sakrashsimon bo’ladi. Rivoj- lanish jarayonida eski sifatning yangi sifatga aylanishi uzluksizlikning uzi- lishi yoki sakrash deb ataladi. Sakrash \u2014 rivojlanish jarayonida qonuniy sodir bo’ladigan burilish nuqtasi, taraqqiyot zanjiridagi zaruriy halqadir. Sakrash o’zgarishning eng intensiv shakli, ri- vojlanish maromining oliy nuqtasidir, uning natijasida eski narsa emirila- Di, yangi narsa vujudga keladi. Bir si- fatdan ikkinchi sifatga o’tish sakrash orqali bo’lishi umumiy qoida bo’lib, u xali bu sakrash har bir tayin vaziyatda tayin narsa va hodisalarga nisbatan qanday amalga oshishini ko’rsatib ber- maydi. Hodisaning bir sifat xrlatdan boshqa holatga o’tishi yo’qolish va paydo bo’lishning, mavjudlik va yo’qlikning, inkor va tasdiqning birligidan ibo- rat (q. Qarama-qarshiliklar birligi va kurashi qonuni). Sakrashda yangi yuzaga kelayotgan hodisa eskisini inkor etadi; bunda sifat va mikdor o’zgarishlari bir- birini taqozo etadi (q. Inkorni inkor qonuni). Dialektika sakrashlarning, bir sifatdan ikkinchi sifatga o’tish shak- llarining xilma-xilligini jiddiy hisobga olishni, har bir muayyan vazi- yatda shu o’tishning tayin shakllarini aniqlab, bilib olgan holda ish ko’rishni talab qiladi. Eng muhimi \u2014 sakrash- ning, o’sishning tayin shaklini payqab olish, topish, ifodalash va shunga qarab harakat qilish kerak. M.o’.s.o’.o’.q. dialektikaning boshqa qonunlari singari ilmiy bilish va ama- liy faoliyat uchun katta ahamiyatga ega. U bizga ob’ektiv dunyoning rivojlanish jarayonini to’g’ri tushunib olish, nar- sa va hodisalarning sifat jihatidan o’zgarish tarzini anglash va undan jami- yatni yanada rivojlantirishda foydala- nish imkonini beradi. Abdulla Ayupov.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
MIQDOR O’ZGARISHLARINING SIFAT O’ZGARISHLARIGA O’tishi qonuni \u2014 dialektikaning qonunlaridan biri. Tabiat, jamiyat va ta- fakkur taraqqiyotining eng umumiy tar- zini ochib beradi. Uni Gegel ta’riflab bergan. Rivojlanish murakkab jarayon bo’lib, … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[217],"tags":[],"class_list":["post-117384","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-m-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/117384","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=117384"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/117384\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":117408,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/117384\/revisions\/117408"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=117384"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=117384"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=117384"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}