Mitoz (Yun. mitos \u2014 ip), karioki- nez \u2014 eukariot hujayralarning bo’linib ko’payish usuli. M.dan oldin hujayra bo’linishga tayyorgarlik davri (interfa- za)ni o’tadi. Interfazada DNK, oqsil, ATF sintez bo’ladi. Natijada xromo- somalardagi DNK miqdori ikki hissa ortadi (q. Xromosomalar). Bu jarayon re- plikasiya deyiladi. M. 4 faza: profaza, metafaza, anafaza, telofazadan iborat. Profazada xromosomalar spirallashib, yiriklasha boshlaydi; yadro membranasi va yadrocha emirilib, xromosomalar TSITO- plazmaga tarkalib ketadi. Profaza oxi- rida tsentrosomalar hujayra qutblariga joylashib oladi; ular o’rtasida mikro- naychalardan iborat axromatin ipcha- lar paydo bo’lib, bo’linish duki hosil bo’ladi. Metafazada xromosomalarning spirallashib yo’g’onlashuvi davom eta- Di. Metafaza oxirida xromosomalar hujayra markazida bo’linish o’qi ekva- torida joylashib oladi. Bu fazada har bir xromosoma 2 ta xromatildan iborat bo’lib, ular tsentromerasi orqali o’zaro birikkan, xromatidlar esa bo’linish duki iplariga ilashgan bo’ladi. Anafa- zada xromatidlar o’rtasidagi bog’lanish uzilib, har bir xromosoma 2 ta mustaqil xromatidga ajraladi. Axromatin ipcha- larning qisqarishi tufayli xromoso- malar qarama-qarshi qutblarga tarqala boshlaydi. Telofazada xromosomalar kugblarga joylashadi; spirali yoyilib ular yana uzun ipchalar \u2014 xromatidlar shakliga kiradi va yorug’lik mikroskop- da ko’rinmaydigan bo’lib qoladi; yadrocha qayta tiklanadi; yadro membranasi hosil bo’ladi. Tsitoplazma o’rtasida botiqlik paydo bo’lib, chuqurlasha borishi va hujayraning teng ikkiga bo’linishi b-n telofaza tugallanib, yana qaytadan in- terfaza boshlanadi. M.da sodir bo’ladigan jaraenlar nerv sistemasi hamda buyrak usti bezi, gipo- fiz, qalqonsimon bez, jinsiy bezlar va b. sekresiya bezlari ishlab chiqaradigan gormonlar orqali neyrogumoral siste- ma tomonidan boshqariladi. M.ning kecha-kunduzlik maromi muhitdagi kecha- kuiduz davomida sodir bo’lib turadigan o’zgarishlar va organizmlar aktivli- gi b-n bog’liq. M.ning davomiyligiga hujayraning o’lchami, yadroning plo- idligi, atrof muhit sharoiti (xusu- san, harorat) ta’sir qiladi. M hayvon hujayralarida 30-60 min., o’simlik hujayralarida 2-3 soat davom etadi. M.ning biologik ahamiyati bo’linishga kirishgan dastlabki ona hujayra xromo- somalarining bo’linishdan keyin xrsil bo’ladigan ikkita yangi qiz hujayralar o’rtasida teng taqsimlanishidan va bitta hujayra bo’linib, unga aynan o’xshash ikkita hujayraning vujudga kelishidan iborat. M.daorganizmning o’sishi va rivojlanishi, shikastlan- gan hujayralarning tiklanishi, o’lgan hujayralar o’rniga yangi hujayralar hosil bo’lishi ta’minlanadi. Ba’zan M. tugallanmay qolishi tufayli ko’p yadroli \u2014 poliploid hujayralar paydo bo’ladi yoki politen xromosomalar vujudga kela- Di (yana q. Meyoz, Amitoz, Endomitoz).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Mitoz (Yun. mitos \u2014 ip), karioki- nez \u2014 eukariot hujayralarning bo’linib ko’payish usuli. M.dan oldin hujayra bo’linishga tayyorgarlik davri (interfa- za)ni o’tadi. Interfazada DNK, oqsil, ATF sintez bo’ladi. Natijada xromo- … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[217],"tags":[],"class_list":["post-117386","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-m-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/117386","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=117386"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/117386\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":117410,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/117386\/revisions\/117410"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=117386"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=117386"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=117386"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}