Mozaika (Frans. masaique \u2014 mu- zalarga bag’ishlangan) \u2014 bir xil yoki tur- li xom ashyo (koshin, tosh, yogoch, marmar, metall va b.) bulaklaridan ishlangan tasvir, naqsh. Mahobatli (monumental) bezak san’atining asosiy turlaridan. Asosan, binolar, amaliy san’at asarla- rini bezashda, dastgoh. san’ati asarla- ri yaratishda qo’llanadi. M. yig’ishning 2 xil usuli farqlanadi: naqsh (tasvir) mustaxkamlovchi modda (ohak, tsement, mum va b.) surtilib bezatilayotgan yuzaga mayda bo’laklardan to’g’ridan-to’g’ri te- rib hosil qilinadi; te s kar i terishda rasmli qog’oz yoki matoga bo’laklar o’ng tomoni b-n yopishtiriladi, so’ng teskari tomoniga mustahkamlovchi modda surti- lib, bezatilayotgan yuza (devor yoki Shift) ga biriktiriladi. M.ning alohida turi \u2014inkrustasiya. Turli ranglarda bo’yalgan doiralar- dan iborat eng qad. M. mil. AV. 3ming yillikka mansub. M. Qad. Sharq mamla- katlarida, antik davr va o’rta asrlarda Vizantiya, Italiya, Gruziya, Qad. Rusda rivojlangan. G’arb. Evropa san’atida bezak M.lar keng tarqalgan. Islom mam- lakatlarida 13-14-a.larda koshinli M. rivojlangan, qoliplar asosida ishlan- gan bo’laklar yig’ilib murakkab naqsh (tasvir)lar hosil qilingan. 14-15-a. larda Samarqand va Buxorodagi binolar peshtoqiga ishlangan M.lar jozibador- ligi b-n diqqatni tortadi. 18-a.da Evropada (jumladan, Rossi- yada M.Lomonosov tomonidan) M. qayta tiklangan (dastgoh portretlar va batal kompozisiyalari yaratilgan). «Modern» va milliy romantik oqim ustalari may- olika (koshin)li M. usulidan foydalan- ganlar (ispan A. Gaudi, rus V. Vasnesov, M. Vrubel va b.). Yirik bo’laklardan tu- zilgan M.da ko’zga tashlanuvchi mahalliy ranglar uyg’unlashtirib tuzilgan kompo- zisiyalar kup uchraydi (R. Guttuzo, D. Ri- Vera va b.). 20-a.ning 30-y.laridan san’- atlar sintezi masalalariga qiziqish ortdi, M. ham rivojlandi. O’zbekistonda 60-y.lardan (ayniqsa, Toshkent zilzila- sidan keyin) M. keng tarqaldi, jamo- at va turar joy binolari bezagida keng qo’llanilmoqda (Toshkentdagi amaliy san’at muzeyi, «Paxtakor» metro bekati bezaklari va b.). Asrlar davomida rivoj- lanib kelayotgan qad. koshinkorlik an’a- nalari keng qo’llanilgan holda jamoat binolari, me’moriy obidalar ajoyib M. namunalari b-n bezatilmok,da: Imom Buxoriy yodgorlik majmui, Oliy maj- lis bi-nosi, O’zbekiston konservatoriya- si binosi va b.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Mozaika (Frans. masaique \u2014 mu- zalarga bag’ishlangan) \u2014 bir xil yoki tur- li xom ashyo (koshin, tosh, yogoch, marmar, metall va b.) bulaklaridan ishlangan tasvir, naqsh. Mahobatli (monumental) bezak san’atining … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[217],"tags":[],"class_list":["post-117395","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-m-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/117395","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=117395"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/117395\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":117396,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/117395\/revisions\/117396"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=117395"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=117395"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=117395"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}