{"id":117786,"date":"2024-05-09T07:41:22","date_gmt":"2024-05-09T04:41:22","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=117786"},"modified":"2024-05-09T07:41:26","modified_gmt":"2024-05-09T04:41:26","slug":"makkajoxori-zararkunandalari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/makkajoxori-zararkunandalari\/","title":{"rendered":"MAKKAJO&#8217;XORI ZARARKUNANDALARI"},"content":{"rendered":"\n<p>MAKKAJO&#8217;XORI ZARARKUNANDALARI \u2014 makkajo&#8217;xorini zararlay- digan hasharotlar. 70 ga yaqin turi bor. Asosiylari: ko&#8217;sak qurti, karadrina, kuzgi tunlam, simkurt, leukan tunlami, makkajo&#8217;xori kapalagi, makkajo&#8217;xori bita, makkajo&#8217;xori sustkashi va b. Leukan tunlami (Leucania vitellina Hb.) \u2014 kapalaklar turkumining Leucania AV- Lodiga mansub hasharot. Makkajo&#8217;xorini 7-9 barg chiqargan fazasida bargi, guli, ro&#8217;vaklari va so&#8217;tasini zararlaydi. Bu o&#8217;simlikka 4 ta turdagi Leukan tunlam- lari ziyon etkazadi. Kapalagining qanoti yozilganda 40-44 mm. Oldingi qanoti och sarg&#8217;ish, ko&#8217;ndalang yo&#8217;lchalari qizg&#8217;ish rangda. Kurti 40-45 mm, okdmtirkizg&#8217;ish, tana- sining ustida oqish rang uzunasiga ket- gan yo&#8217;lchasida qora nuqtalari bor. Makkajo&#8217;xori kapalagi (Pyrausta nubilalis Hb.) \u2014 kapalaklar yoki tangachaqanotlilar turkumiga man- sub hasharot. Hammaxo&#8217;r. Zararlangan makkajo&#8217;xori poyalari va so&#8217;talari sinib tushadi. Kapalagining qanoti yozilganda 27-28 mm. Qanotlari sarg&#8217;ishkulrang. Qurti 25 mm gacha, oq yoki qoramtirsarg&#8217;ish. Tanasining oldingi bo&#8217;g&#8217;imlarida 4 ta- dan va keyingi bo&#8217;g&#8217;imlarida 2 tadan kora xollari bor. Bahorda poya ichida g&#8217;umbakka aylanadi va 10-25 kundan so&#8217;ng kapalaklari uchib chiqadi. Kapa- laklari kechqurunlari uchadi. Kapalagi 3-8 haftagacha hayot kechiradi, 250-350 tagacha tuxumini o&#8217;simlik barglarig&#8217;shng ostki tomoniga va so&#8217;talarga yo&#8217;l-yo&#8217;l qilib qo&#8217;yadi. Tuxumdan chiqqan qurtlari uch yoshgacha barg b-n, so&#8217;ng poyaning ichiga kirib ovqatlanadi. 2-3 avlod beradi. Makkajo&#8217;xori biti (Aphis maridis Fitcn.) \u2014 tengqanotlilar turkumiga man- sub hasharot. Uz. 1,04\u20142,18 mm, och-yashil, boshi qo&#8217;ng&#8217;ir rangda. Makkajo&#8217;xorining bargi, poyasi va so&#8217;tasini so&#8217;rib zarar- laydi, barg va po-yasida mayda qizg&#8217;ish dog&#8217;lar hosil bo&#8217;ladi. Qattiq zararlangan barglari sar-g&#8217;ayib quriydi. Mavsumda 10 tagacha avlod beradi. Bahorda va kuzda juda tez rivojlanadi. Makkajo&#8217;xori sustkashi (makkajo&#8217;xori qora qo&#8217;ng&#8217;izi) (Pedinus femoralis L.) \u2014 qora qo&#8217;ng&#8217;izlar oilasiga mansub qo&#8217;ng&#8217;iz. Tanasining uz. 7,5\u20149,6 mm; rangi qora, qanotlari rivojlanmagan, ust qanotlari esa birlashib ketgan. Lichinkasi uzun, sariq. Qurg&#8217;oqchilik yillari ekinlar- ga katta zarar etkazadi. Qo&#8217;ng&#8217;izi va li- chinkasi qishlaydi; tuxumini bahorda tuproqning oftob yaxshi tushadigan yuza (10 sm cha chuqurlikka) qatlamiga qo&#8217;yadi. Tuxumining rivojlanishi 9-15 kun davom etadi. Lichinkasi qishlab chiqqach, kelasi yili iyun\u2014iyulda g&#8217;umbakka ay- lanadi. Yosh qo&#8217;ng&#8217;izlar iyulda ham tuxum qo&#8217;yadi. Lichinkalari ekilgan urug&#8217;larni eb va o&#8217;simlik ildiz bo&#8217;g&#8217;zini kemirib za- rar keltiradi. Makkajo&#8217;xori simqurti (Agritosmeticulosus Cand.) kattikka- notlilar yoki qo&#8217;ng&#8217;izlar turkumining qirsildoq qo&#8217;ng&#8217;izlar oilasiga mansub hasharot. Asosan, tanasining uz. 7,5\u2014 9,6 mm. Rangi qora. Qanotlari rivojlan- magan, ustki qanotlari birlashib ketgan. Lichinkasi simsimon, ingichka tanali. 2-2,5 mm uzunlikda, sariqyoki qo&#8217;ng&#8217;ir rangli bo&#8217;ladi. Lichinkasining rivojla- nishi 3-4 yilgacha davom etadi, etilgan lichinkalari kuzga borib g&#8217;umbakka ayla- nadi, undan chiqqan qo&#8217;ng&#8217;izlari qishlab qoladi. Kelgusi yilning Kuklami yoki yozida qo&#8217;ng&#8217;izlari tuproq ostidan chiqadi. Urg&#8217;ochisi tuproqning yuza qavatidagi yorikdarga yoki kesaklar tagiga bittabit- tadan yoki to&#8217;p-to&#8217;p qilib 150 tagacha tu- xum qo&#8217;yadi. Tuxumdan 20-40 kunda sariq boshli oq lichinkalar chiqadi. Lichinka o&#8217;sgan sari tanasi sarg&#8217;ayadi. Bu hasharot tuprokda unib kelayotgan urug&#8217;larni va o&#8217;simlik ildizlarini kemirib zararlay- Di. Kurash choralari: qishlovchi zarar- kunandalar o&#8217;choqlarini yo&#8217;qotishga qaratilgan agrotexnika tadbirlarini o&#8217;tkazish; erni chuqur shudgorlash, dalani o&#8217;simlik qoldiqlari va begona o&#8217;tlardan toza tutish; ekishda urug&#8217;likni dorilash; insektisidlar purkash; zararkunanda- lar yalpi tuxum qo&#8217;yishi davrida trixo- fammalardan foydalanish va b. Sulton Alimuhamedov.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>MAKKAJO&#8217;XORI ZARARKUNANDALARI \u2014 makkajo&#8217;xorini zararlay- digan hasharotlar. 70 ga yaqin turi bor. Asosiylari: ko&#8217;sak qurti, karadrina, kuzgi tunlam, simkurt, leukan tunlami, makkajo&#8217;xori kapalagi, makkajo&#8217;xori bita, makkajo&#8217;xori sustkashi va b. Leukan &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/makkajoxori-zararkunandalari\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[217],"tags":[],"class_list":["post-117786","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-m-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/117786","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=117786"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/117786\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":117805,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/117786\/revisions\/117805"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=117786"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=117786"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=117786"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}