{"id":118068,"date":"2024-05-09T11:09:08","date_gmt":"2024-05-09T08:09:08","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=118068"},"modified":"2024-05-09T11:09:12","modified_gmt":"2024-05-09T08:09:12","slug":"primore-olkasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/primore-olkasi\/","title":{"rendered":"Primore o&#8217;lkasi"},"content":{"rendered":"\n<p>Primore o&#8217;lkasi &#8212; RF tarki- bidagi o&#8217;lka. 1938 y. 20 okt.da tuzilgan. Uzok, Shark, federal okrugiga kiradi. Rossiyaning chekka Jan.-Sharqiy Femi- da, Primoreda joylashgan, Yapon den- gizi b-n o&#8217;ralgan. G&#8217;arb va Jan.-g&#8217;arbdan Xitoy va KXDR b-n chegaradosh. Mayd. 165,9 ming km2. Aholisi 2068,2 ming kishi (2002), asosan, ruslar, shuningdek, ukrain, Belorus va b. millat vakilla- ri ham yashaydi. Shaxar aholisi 78,3%. Markazi \u2014 Vladivostok sh. Boshqa Yi- rik shaharlari \u2014 Naxodka, Ussuriysk, Artyom, Bolshoy Kamen, Arsenev, Par- tizansk, Spassk-Dal-niy, Dalnegorsk, Dalnerechensk. P. o&#8217;. Uzoq Sharqning Jan. qismida joylashgan. Kirgoklari Jan .da juda parchalangan. Qo&#8217;ltiklaridan eng yirigi \u2014 Ulug&#8217;Pyotr qo&#8217;ltig&#8217;i. Yirik orollari: Rus, Popov, Putyatin, Askold. O&#8217;lkaning Markaziy qismini Sixotealin tog&#8217;lari egallagan (bal. 1855 m gacha, oblachnaya cho&#8217;qqisi), g&#8217;arbida Ussuri va Xanka ko&#8217;li bo&#8217;yi paettekisliklari mavjud. Qo&#8217;n- g&#8217;ir ko&#8217;mir va toshko&#8217;mir, polimetall rudalar, oltin, qalay, grafit, qurilish materiallari konlari mavjud. Iqlimi mo&#187;tadil mussonli iqlim. Qishi sovuq, qisqa. Yanv.ning o&#8217;rtacha t-rasi sohilda \u2014 12\u00b0dan -14\u00b0 gacha, ichki rayonlarda -20\u00b0dan -27\u00b0gacha, eng past t-ra yanv. da: Vladivostokda \u2014 30\u00b0, o&#8217;lkaning ichki qismlarida -40\u00b0 dan -45\u00b0 gacha. Yozi seryomg&#8217;ir, tez-tez tsiklonlar bo&#8217;lib tu- radi. Ezda eng yuqori t-ra 40\u00b0, iyulning o&#8217;rtacha t-rasi 14-21\u00b0. Yiliga 600-900 mm yog&#8217;in tu-shadi. Qirg&#8217;oq bo&#8217;ylab sovuq oqim o&#8217;tga-nidan, sohilda uzoq vaqt tuman bo&#8217;lib turadi. Yoz oxiri va kuzda tez-tez tay-funlar qam bo&#8217;lib o&#8217;tadi. Vegetasiya davri o&#8217;lka shim.da 120 -130 kun, Jan. da 160-200 kun. Eng yirik daryosi \u2014 Amur, uning irmoklari: Ussuri, bikin, Krilovka, Arsenevka va b. Daryolardan sholipoyalarni sug&#8217;orishda foydalani- ladi. Jan.-g&#8217;arbida yirik Xanka kuli bor. Asosan, qo&#8217;ng&#8217;ir-o&#8217;rmon va qo&#8217;ng&#8217;ir- tayga podzol tuproqlari, tekisliklarda qo&#8217;ng&#8217;ir-podzol va o&#8217;tloqi-qo&#8217;ng&#8217;ir podzol- lashgan tuproqlar, Daryo vodiylarida al- lyuvial tuproqlar tarqalgan. Pasttekis- liklar va Daryo vodiylarida dehqonchilik qili-nadi. O&#8217;lka hududining 90% i o&#8217;rmon. XANKA bo&#8217;yi pasttekisligida botqoqliklar bor. Hayvonot dunyosi turlarga boy. Tuyoqlilardan: goral, Xoldor bug&#8217;u, iz- Yubr, elik, kabarga, Los, qobon va b.; yirt-qichlardan Ussuri yo&#8217;lbarsi, silov- sin, qoplon, bo&#8217;ri, ayiq, sobol, enotsi- mon it, Ussuri mushugi, tulki, kolonok, Qunduz, rosomaxa va b: kemiruvchilardan tiyin, yovvoyi quyon, burunduk, polyov- ka va b. yashaydi. Mo&#8217;ynali hayvonlar va bug&#8217;u ovlanadi. Suv havzalarida 100 dan ziyod balik, turi uchraydi. O&#8217;lka hududida Sixotealin, Lazo, uzoq Sharq dengiz qo&#8217;riqxonalari, Kedrovaya Pad, Ussuri, XANKA qo&#8217;riqxonalari joylashgan. Sanoatining asosiy tarmoklari: ba- lik ovlash va uni qayta ishlash, &#171;Dalmo- reprodukt&#187;, &#171;Primorribprom&#187; korxona- lari, tral va refrijerator Flo-tining Vladivostok bazasi, mashinasozlik va metallsozlik (aviasozlik, kemasozlik va kema ta&#8217;mirlash); o&#8217;rmon va yog&#8217;ochsozlik, rangli metallurgiya, kimyo, qurilish ma- teriallari, kumir, engil, oziq-ovqat sanoatlari. Artyom, Partizansk, Pri- morsk issiqlik elektr styalari faoliyat ko&#8217;rsatadi. Asosiy sanoat markazlari \u2014 Vladivostok, Naxodka, Ussuriysk, Spassk-Dalniy, Arsenev, Dalnegorsk sh.lari. K-x.da, asosan, bug&#8217;doy, sholi, suli, soya, kartoshka, sabzavot ekiladi. Bog&#8217;dorchilikda olxo&#8217;ri, nok, olcha, kri- jovnik, qoraqat, uzum etishtiriladi. Chorvachiligi go&#8217;sht-sut etishtirishga ixtisoslashgan. Qoramol, cho&#8217;chqa, qo&#8217;y va echki, parranda boqiladi. Darrandachi- lik, bug&#8217;uchilik va asalarichilik ham sal- mokli o&#8217;rin tutadi. Transportda t.y. etakchi o&#8217;rinda (uz. \u2014 1566 km, tashiladigan jami yuklarning 80%i). O&#8217;lka hududidan Transsibir t.y. magistrali o&#8217;tgan. Dengiz transporti- ning ham ahamiyati katta. Yirik portla- ri: Vladivostok, Naxodka, Vostoch-niy. Asosiy avtomobil yo&#8217;li: Xabarovsk \u2014 Vladivostok. Avtoyo&#8217;llar uz. 7003 km. Xavo yo&#8217;llari ham rivojlangan. 10 oliy o&#8217;quv yurti, bir qancha i.t. in-tlari, 4 mu- zey, kartinalar galereyasi, 4 teatr, Fi- larmoniya, radio va televizion stantsiya, iqlim va balchik, kurortlari (Sadgorod, Shmakovka va b.), 4 turis-tik bazasi bor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Primore o&#8217;lkasi &#8212; RF tarki- bidagi o&#8217;lka. 1938 y. 20 okt.da tuzilgan. Uzok, Shark, federal okrugiga kiradi. Rossiyaning chekka Jan.-Sharqiy Femi- da, Primoreda joylashgan, Yapon den- gizi b-n o&#8217;ralgan. G&#8217;arb &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/primore-olkasi\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[226],"tags":[],"class_list":["post-118068","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-p-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/118068","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=118068"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/118068\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":118074,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/118068\/revisions\/118074"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=118068"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=118068"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=118068"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}