Poya, tana (caulis) \u2014 o’simlikning shox, barg va gullari joylashgan aso- siy o’qi. Bo’g’im (barg o’rni) va bo’g’im oraliqlaridan iborat. P. ildiz b-n bar- glar ora-sida moddalar harakatini ta’- minlaydi. Ba’zi o’simliklarning poyasi metamor-fozlashgan (shakli o’zgargan) bo’lib, suv va oziq moddalarni to’plash (kartoshka), himoya (do’lana va yantoklar- ning tikanlari), ilashish (tok va oshkrvo- klarning jingalagi), vegetativ ko’payish (ajriq, qulupnay poyalari) vazifalari- ni baja-radi. Bir yillik va ko’p yil- lik, er ustki va er ostki, yoyuchlangan va yogochlanmagan P.lar bor. P. tsilindrsi- mon, ko’p kir-rali, yassi, gadir-budur yoki silliq bo’ladi. Asosan, uchidagi o’sish konusi hujayralarining bo’linishidan P. bo’yiga o’sadi; ba’zi usimliklar (mas, g’alladoshlar) P.si bo’g’im oralig’ining uzayishidan ham usadi. P.ning buyi, yug’onligi turlicha. Yusinlar P.sining uzunligi bir necha sm, diametri bir necha mm, sekvoyyalar poyasining uz. 150 m, dia- metri 10-12 m. Lianalar P.si 200-300 m keladi. Poyaning anatomik tuzilishi si- stematik guruxlariga kura, sodda yoki murakkab buladi. Mas, tuban yusin- lar P.si faqat bir xil parenxima hujayralaridan, poyabargli yusinlar P.si qobiq va suv o’tkazuvchi to’qimadan, PLA-unlar poyasi esa ksilema va floe- malyan iborat utkazuvchi to’qimadan tu- zilgan. Qirqbo’g’imlar poyasining ichi g’ovak bo’lib, o’tkazuvchi to’qimalar ayla- na joylashadi. Qirqqulokdar P.sining marka-zi narvonsimon joylashgan traxe- idalardan tuzilgan ksilema elementla- ridan iborat; uni floema pardasi o’rab turadi. Bundan tashqarida bir necha kavat hujayralardan tuzilgan perisikl joy- lashgan. Mana shu Markaziy tsilindr bir- lamchi qobiq, tashqi tomondan epidermis b-n o’ralgan. Birlamchi qobiqning eng ichki \u2014 perisikl b-n chegaradosh qavati endoderma deb ataladi. Urug’li o’simliklar poyasi- ning po’stlog’i ostida parenxima hujayralaridan iborat birlamchi qobiq bo’lib, uning endodermasi Markaziy tsilindrni o’rab turuvchi perisikl b-n chegaralanadi. P.ning dastlabki ri- vojlanish bosqichida perisikl ostida yupqa par-Dali uzunchoq hujayralardan iborat hosil qiluvchi tuqima \u2014 Pro- kambiy vujudga keladi. Prokambiy hujayralarining bulinishi natijasida birlamchi ksilema va birlamchi floe- ma hosil buladi. Ikki pallali va ochiq urug’li usimliklarda esa birlamchi ksi- lema va birlamchi floemadan tashqari ikkilamchi hosil qiluvchi to’qima \u2014 kam- biy xam vujudga keladi. Ko’pchilik bir pallali usimliklar poyasining Markaziy kismi parenxima hujayralaridan tuzil- gan bulib, ularning orasidan o’tkazuvchi nay \u2014 tolalar tutami o’tadi. Bir pal- lali usimliklar poyasida kambiy hosil bo’lmagani uchun yo’g’onlashuv xususiyatiga ega emas. Aloe, yukka, dratsena kabi ay- Rim bir pallali o’simliklarning P.si fakat perisiklda vujudga keladigan ik- kilamchi hosil qiluvchi to’qima hisobiga yo’gonlashadi. Er ostida joylashadigan bargi reduktsiyalangan P., odatda, ildiz- poya deyiladi. O’ktam Pratov.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Poya, tana (caulis) \u2014 o’simlikning shox, barg va gullari joylashgan aso- siy o’qi. Bo’g’im (barg o’rni) va bo’g’im oraliqlaridan iborat. P. ildiz b-n bar- glar ora-sida moddalar harakatini ta’- minlaydi. … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[226],"tags":[],"class_list":["post-118076","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-p-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/118076","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=118076"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/118076\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":118080,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/118076\/revisions\/118080"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=118076"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=118076"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=118076"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}