{"id":118150,"date":"2024-05-09T11:30:03","date_gmt":"2024-05-09T08:30:03","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=118150"},"modified":"2024-05-09T11:30:06","modified_gmt":"2024-05-09T08:30:06","slug":"petti-petty-uilyam","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/petti-petty-uilyam\/","title":{"rendered":"Petti (Petty) Uilyam"},"content":{"rendered":"\n<p>Petti (Petty) Uilyam (1623.26.5, Romsi sh., Xempshir \u2014 1687.16.12, London) \u2014 ingliz klassik siyosiy iqtisodining asoschisi. Leyden, Parij va Oksford un-tlarida tibbiyotdan ta&#8217;- lim olgan. U serqirra qobiliyatga ega bo&#8217;lib, 1647 y.da nusxa ko&#8217;payti-radigan mashina ixtiro qilgan. 1649 y.da fizi- ka dri ilmiy darajasini olgan, 1651 y.da mu-siqa va anatomiyadan prof. P. yirik er egasi edi. P. Angliyada 17-a. da bo&#8217;lib o&#8217;tgan burjua in-qilobidan keyin o&#8217;z hokimiyatini mus-tahkamlab olgan ingliz burjaziyasining nazariyot- chisi sifatida tanildi. &#171;Soliqlar va yig&#8217;imlar haqidagi risola&#187; (1662), &#171;so&#8217;z donishmandlar-ga&#187; (1665) &#171;Irlandiya- ning siyosiy ana-tomiyasi&#187; (1672), &#171;pul haqida so&#8217;z&#187; (1682), &#171;siyosiy arifmeti- ka&#187; (1683) kabi asarlarida qiymatning mehnat nazariyasini asoslab berdi. P. merkan-tilistlardan farkli ravish- da, boylik manbai muomala sohasida emas, i.ch.da deb hisoblagan. P. jamiyat- ning iqtisodiy taraqqiyotini ob&#8217;ektiv krnunlarga bog&#8217;liq deb qaraydi, lekin ij-timoiy va iqtisodiy krnunlar ta- biat qonunlariga o&#8217;xshash abadiy va uz- garmasdir, deb izohlaydi. P. iqtisodiy hodisalarni tahlil qilishda tabiatshu- noslik fanlarining tadqiqot usullari- dan foydalandi va uni statistik tahlil b-n to&#8217;ldirdi. P. mehnatning qiymat na- zariyasini birinchi bo&#8217;lib asoslab ber- gan. P.ning &#171;mehnat boylikning otasi, er esa uning onasidir&#187; degan fikri bu- tun dunyo iqtisodchilari tomonidan tan olinadi. P. tovarlar qiymatini ularni i.ch. uchun sarflangan mehnat b-n aniqlash nuqtai nazaridan qo&#8217;shimcha qiymatnint kelib chiqishi muammosini hal etish &#8212; ga urindi. Uning fikriga kura, renta qo&#8217;shimcha qiymatning umumiy shakli bo&#8217;lib, er rentasi va pul rentasi (foiz) tar-zida namoyon bo&#8217;ladi. P. differen- tsial er rentasi muammosini iqtisodchi olimlar orasida birinchi bo&#8217;lib o&#8217;rgandi, erning bahosi to&#8217;g&#8217;risidagi masala ham P. tomonidan ilmiy Ji-hatdan to&#8217;g&#8217;ri qo&#8217;yildi. P. davlat statistika xizmati tuzish zarurligi masalasini ko&#8217;tardi va statistik ma&#8217;lumot to&#8217;plashning ayrim yo&#8217;nalishlarini belgilab berdi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Petti (Petty) Uilyam (1623.26.5, Romsi sh., Xempshir \u2014 1687.16.12, London) \u2014 ingliz klassik siyosiy iqtisodining asoschisi. Leyden, Parij va Oksford un-tlarida tibbiyotdan ta&#8217;- lim olgan. U serqirra qobiliyatga ega bo&#8217;lib, &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/petti-petty-uilyam\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[226],"tags":[],"class_list":["post-118150","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-p-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/118150","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=118150"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/118150\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":118158,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/118150\/revisions\/118158"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=118150"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=118150"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=118150"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}