{"id":118391,"date":"2024-05-09T12:25:29","date_gmt":"2024-05-09T09:25:29","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=118391"},"modified":"2024-05-09T12:25:36","modified_gmt":"2024-05-09T09:25:36","slug":"punktuasiya","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/punktuasiya\/","title":{"rendered":"Punktuasiya"},"content":{"rendered":"\n<p>Punktuasiya (lot. punctum \u2014 nuq- ta; kichkina dog&#8217;) \u2014 1) alifbodan tashqari bo&#8217;lgan grafik belgilar {tinish belgila- ri) tizimi bo&#8217;lib, grafika va orfografiya (imlo) b-n birgalikda yozma tilning aso- siy vositalarini tashkil etadi. P.ning asosiy vazifasi yozma (bosma) matnni qismlarga ajra-tish, grafik jihatdan shakllantirish-dir; 2) yozma matnni Pun- ktuasion ras-miylashtirishni tartibga soluvchi, har bir til uchun tarixan shak- llangan qoidalar, me&#8217;yorlar; 3) P. tizi- mi krnu-niyatlarini, shuningdek, tinish belgilarining qo&#8217;llanish me&#8217;yorlarini o&#8217;rganadigan tilshunoslik bo&#8217;limi. Muayyan milliy til grafikasi (yozu- VI) 2 xil vositadan: harflar (alifbo) va tinish belgilari (punktuasiya) tizi- midan iborat. P. tarixi, punktuasion tizimniig paydo bo&#8217;lishi, tinish belgi- larining soni turli tillarda turlicha namoyon bo&#8217;ladi. Mac, punktuasion tizim hoz. ma&#8217;no va ko&#8217;rinishda G&#8217;arbiy Evropa tillari yozuvlarida 15-16-a.larda, rus yozuvida 18-a. da, uzbek yozuvida esa 19-a. ning 2yar-mida paydo bo&#8217;lgan. Yoki ingliz tili punktuasion tizimida apostrof va defis ham tinish belgisi hisoblanib, ularning jami 12 ta bo&#8217;lsa, hoz. o&#8217;zbek P.si quyidagi 10 ta tinish belgisidan iborat: vergul, ikki nuqta, ko&#8217;p nuqta, nuqta, nuqtali vergul, so&#8217;roq belgisi, tire, undov belgisi, qavs, qo&#8217;shtirnoq. P.ning qo&#8217;llanishida ham tillararo ta- fovut bo&#8217;lishi mumkin, mas, ispan ti- lida so&#8217;roq va undov belgilari gapning boshida va oxirida qo&#8217;yiladi. P. tilning sintaktik qurilishi b-n uzviy bog&#8217;liq bo&#8217;lib, yozma nutqni to&#8217;g&#8217;ri, ifodali, aniq bayon qilishda, uning US- lubiy ravonligini, tez tushunilishini ta&#8217;minlashda muhim vositadir. O&#8217;z na- vbatida, muayyan tiddagi P. an&#8217;analari- ning mustahkamlanishi va takomilla- shuvida tanikli yozuvchilarning ijo-Di hamda tinish belgilarining qo&#8217;llanish kridalarini belgilovchi va tartibga soluvchi tilshunoslar faoliyati katta ahamiyatga ega. Hoz. uzbek P.sining shak- llanishi, rivoji, uning o&#8217;rganilishi Fitrat, S. Ibrohimov, H. G&#8217;oziev, O. US- mon, G&#8217;. Abdurahmonov, K. Nazarov va b. tilshunoslarning nomi b-n bog&#8217;liq. Abduvahob Madvaliev, Ne&#8217;mat Mahkamov.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Punktuasiya (lot. punctum \u2014 nuq- ta; kichkina dog&#8217;) \u2014 1) alifbodan tashqari bo&#8217;lgan grafik belgilar {tinish belgila- ri) tizimi bo&#8217;lib, grafika va orfografiya (imlo) b-n birgalikda yozma tilning aso- siy &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/punktuasiya\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[226],"tags":[],"class_list":["post-118391","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-p-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/118391","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=118391"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/118391\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":118439,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/118391\/revisions\/118439"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=118391"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=118391"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=118391"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}