Protektsionizm (lot. Protection -panalash, xrmiylik) \u2014 davlatning ichki bozorni chet el raqobatidan himoya qilish va tovar ishlab chikaruvchilarning tashqi bozorga chiqishini rag’batlantirishga qaratilgan iqtisodiy siyosati. Evropada kapitalning da-stlabki jamg’arilishi davri (16\u2014 18-a.lar)da paydo bo’ldi va yuzaga kelayotgan sanoatni rivojlan- tirishga yordam ko’rsatdi. O’sha davrda P. import sanoat mahsulotlari uchun yuqori boj va o’z sanoat mahsulotlari uchun eksport mukofotlari belgilashda yaqqol ko’ri-nadi. Ayni paytda tanqis xom ashyo im-porti uchun bojlar bekor qilingan holda, shunday muhim xom ashyo va mah-sulotlar uchun eksport bojlari joriy qilingan. Dastlabki bosqichda P. mamlakatlarni industriyalashti- rishga xizmat qilgan va ijobiy rol o’ynagan. 1va 2 — jahon urushi yillarida va, ay-niqsa, 1929-33 y.lardagi jahon iqtisodiy tangligi davrida P. siyosa- ti kuchaydi. Urushdan keyingi yillarda iqtisodiyotning baynalminallashuvi sharoitlarida rivojlangan mamlakat- larda o’ta P. dan voz kechish va tashqi sav- doni erkinlashtirishga o’tish yuz berdi, lekin jahon iqtisodiyotida P. hamon davlat tomonidan tartibga solishning ta’sirchan quroli bo’lib qolmoqda. Jahonda iqtisodiy integrasiyaning borishi jamoaviy P.ni paydo etdi (Ev- ropa Ittifoqi, OPEK va b.). Rivojlan- gan mamlakatlarda o’z Fer-merlarini ko’llab-quvvatlash va ichki oziq-ovqat bozorini himoya qilishga qaratilgan agrar P. keng qo’llaniladi. Jahon sav- do tashkiloti P. tadbirlarini bir qadar cheklashga qaratilgan siyosat olib boradi. Bu tashkilotga a’zo mamlakat- lar bojxona boji mikdorini import qilinadigan tovarlar qiymatining 10% dan oshirmaslik tarti-biga rioya qilishlari kerak. Jahon xo’jaligida globallashuv jarayonlari milliy bo- zorlarning jahon bozoriga integrasi- yalashuviga olib kelmoqda. Milliy bo- zorlarning erkinlashtirilishi milliy iqtisodiyotning yuksalishini ta’min- laydi va P. siyosatining ahamiyatini pasaytiradi. O’zbeki-stonda ham tashqi savdoni davlat tomonidan tartibga so- lishda P. siyosati qo’llaniladi. Bu siyosat asosida import o’rnini bosuvchi va eks- portbop mahsulotlar ishlab chiqarishni rag’batlantirish, eksport to’lovlarini kamaytirish, ichki bozorni sifatli to- var b-n ta’minlash, tashqi savdoni mam- lakat iqtisodiyoti manfaatlariga to’la bo’ysundirish strategiyasi turadi. Qodirjon Yusupov.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Protektsionizm (lot. Protection -panalash, xrmiylik) \u2014 davlatning ichki bozorni chet el raqobatidan himoya qilish va tovar ishlab chikaruvchilarning tashqi bozorga chiqishini rag’batlantirishga qaratilgan iqtisodiy siyosati. Evropada kapitalning da-stlabki jamg’arilishi davri … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[226],"tags":[],"class_list":["post-118550","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-p-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/118550","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=118550"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/118550\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":118611,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/118550\/revisions\/118611"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=118550"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=118550"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=118550"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}